Phụ thu 10% và những điều chỉnh tức thời của thị trường nhập khẩu thủy sản tại Hoa Kỳ

Hồng Hà

Fri, 6 Mar 2026 9:00:00 +0700

Chính sách phụ thu nhập khẩu 10% của Hoa Kỳ đang tạo ra nhiều biến động đối với thị trường thủy sản toàn cầu, buộc các nhà nhập khẩu phải nhanh chóng điều chỉnh chiến lược kinh doanh, chuỗi cung ứng và cấu trúc chi phí. Diễn biến này được dự báo sẽ tác động trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong năm 2026.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), từ 0 giờ 01 phút ngày 24/2/2026 (giờ miền Đông Hoa Kỳ), chính phủ nước này chính thức áp dụng phụ thu nhập khẩu tạm thời 10% đối với hầu hết hàng hóa nhập khẩu từ các quốc gia. Biện pháp được thực hiện theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 và dự kiến kéo dài trong 150 ngày, đến ngày 24/7/2026.

Chính sách này được ban hành trong bối cảnh Hoa Kỳ đồng thời chấm dứt cơ chế thu thuế bổ sung theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ thẩm quyền áp thuế theo đạo luật này. Việc thay đổi nhanh chóng cơ chế thuế đã khiến nhiều doanh nghiệp nhập khẩu thủy sản tại Hoa Kỳ phải chuyển sang trạng thái quản trị rủi ro liên tục, theo dõi sát các thông báo chính sách và chuẩn bị kịch bản điều chỉnh hợp đồng.

Một trong những phản ứng tức thời của các doanh nghiệp là đẩy nhanh thủ tục thông quan để tận dụng khoảng thời gian miễn phụ thu đối với các lô hàng đã lên tàu trước thời điểm chính sách có hiệu lực. Đồng thời, các bộ phận khai báo hải quan cũng phải cập nhật hệ thống theo mã phụ thu mới trong Biểu thuế quan hài hòa, bởi sai sót trong khai báo có thể dẫn đến truy thu hoặc chậm thông quan.

Theo VASEP, năm 2025 kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang Hoa Kỳ đạt gần 1,9 tỷ USD, chiếm khoảng 16,7% tổng giá trị xuất khẩu toàn ngành. Vì vậy, bất kỳ thay đổi nào về chính sách thuế tại thị trường này đều có thể ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động xuất khẩu.

Trong bối cảnh Hoa Kỳ nhập khẩu khoảng 80% lượng thủy sản tiêu thụ trong nước, phụ thu 10% có thể làm tăng chi phí nhập khẩu và tác động đến giá bán trên thị trường nội địa. Đối với các nhà nhập khẩu và doanh nghiệp xuất khẩu, bài toán hiện nay không chỉ là thích ứng với chi phí tăng, mà còn phải tái cấu trúc chuỗi cung ứng và phân bổ lại gánh nặng thuế giữa các bên trong chuỗi giá trị.

Các chuyên gia nhận định nếu phụ thu chỉ mang tính tạm thời, chuỗi cung ứng có thể phục hồi sau khi chính sách kết thúc. Tuy nhiên, nếu biện pháp này được kéo dài hoặc mở rộng, doanh nghiệp thủy sản sẽ phải chuẩn bị cho một giai đoạn điều chỉnh dài hạn trong thương mại với thị trường Hoa Kỳ.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời cử tri TP.HCM về giải pháp ngăn thực phẩm bẩn

Hồng Hà

Thu, 5 Mar 2026 12:00:00 +0700

Trước lo ngại về tình trạng sử dụng chất cấm trong chăn nuôi, thủy sản và thực phẩm không rõ nguồn gốc, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách, tăng cường hậu kiểm và xử lý nghiêm vi phạm để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

Sau kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có văn bản trả lời kiến nghị của cử tri TP.HCM liên quan đến công tác quản lý an toàn thực phẩm.

Cử tri phản ánh tình trạng sử dụng chất cấm trong chăn nuôi, đánh bắt và bảo quản thủy hải sản vẫn diễn biến phức tạp; thực phẩm bẩn, không rõ nguồn gốc còn lưu hành trên thị trường, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Trên cơ sở đó, cử tri đề nghị sớm hoàn thiện quy định quản lý an toàn thực phẩm và tăng cường giám sát, xử lý nghiêm vi phạm.

Bộ cho biết thời gian qua đã phối hợp với các bộ, ngành rà soát, hoàn thiện chính sách pháp luật; tham gia xây dựng dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và các nghị định liên quan. Năm 2025, ngành đã kiểm tra 11.911 cơ sở sản xuất, kinh doanh, xử phạt 549 cơ sở với tổng số tiền 15,6 tỉ đồng.

Thời gian tới, Bộ sẽ đẩy mạnh kiểm tra đột xuất, tăng cường hậu kiểm theo mức độ rủi ro, đồng thời phối hợp đề xuất sửa đổi quy định xử lý hình sự đối với hành vi sử dụng chất cấm, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Làm Thế Nào Để Một Trang Trại Cá Có Thể Kiếm Được Lợi Nhuận?

Hồng Hà

Thu, 5 Mar 2026 9:00:00 +0700

Lợi nhuận trong nuôi cá không đến từ việc cắt giảm chi phí bằng mọi giá, mà đến từ khả năng tối ưu biên lợi nhuận trên mỗi kilogram cá bán ra. Điều này phụ thuộc vào ba yếu tố cốt lõi: lựa chọn loài nuôi, phương thức nuôi và chiến lược thức ăn.

Trong thực tế, thức ăn chiếm phần lớn chi phí sản xuất – thường từ 60–70% tổng chi phí vận hành. Vì vậy, quản trị thức ăn chính là quản trị lợi nhuận. Một nguyên tắc quan trọng mà nhiều người có kinh nghiệm nhấn mạnh là: thức ăn chất lượng có giá trị ngang với nước chất lượng. Hai yếu tố này quyết định tốc độ tăng trưởng, tỷ lệ sống và cuối cùng là lợi nhuận.

Nhiều hộ nuôi có xu hướng tìm kiếm thức ăn rẻ. Tuy nhiên, tư duy đúng không phải là “chi ít nhất”, mà là “tạo ra lợi nhuận cao nhất”. Nếu bạn chi gấp 3–4 lần cho thức ăn nhưng cá tăng trưởng nhanh gấp 5–6 lần, rút ngắn chu kỳ nuôi và đạt trọng lượng thương phẩm sớm hơn, thì biên lợi nhuận thực tế vẫn cao hơn đáng kể.

Chiến Lược Thức Ăn Cho Cá Trê – Yếu Tố Quyết Định Tăng Trưởng

Cá trê có nhiều giai đoạn phát triển, do đó thức ăn cũng được phân loại theo kích cỡ viên (tính bằng mm). Các kích thước phổ biến gồm: 1.5mm, 1.8mm, 2mm, 3mm, 4mm, 6mm, 8mm, 10mm.

Thức ăn được chia thành hai dạng chính:

      - Thức ăn đùn (nổi)

      - Thức ăn không đùn (chìm)

Cá trê là loài ăn tầng đáy nên về bản năng phù hợp với thức ăn chìm. Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu, nên sử dụng thức ăn nổi trong khoảng 2 tháng đầu tiên.

Lý do rất rõ ràng: giai đoạn cá giống và cá con là giai đoạn nhạy cảm nhất. Thức ăn nổi giúp người nuôi kiểm soát lượng ăn tốt hơn, tránh dư thừa gây ô nhiễm nước. Khi rải từ từ và quan sát cá ăn, bạn có thể giảm đáng kể nguy cơ cho ăn quá mức – một trong những nguyên nhân gây suy giảm chất lượng nước và tỷ lệ chết cao.

Kích Thước Thức Ăn Phù Hợp Theo Trọng Lượng Cá

Việc chọn đúng kích cỡ viên thức ăn giúp cá tiêu hóa tốt, tăng trưởng nhanh và giảm hao hụt thức ăn.

Giai đoạn thả giống:

      - Cá 3–4g: viên 1.5mm

      - Cá 4–6g: viên 1.8mm

      - Cá 6–10g: viên 2mm

      - 10–50g: tiếp tục dùng 2mm

Khi nuôi bằng thức ăn nổi:

      - 50–150g: viên 3mm

      - 150–400g: viên 4mm

Trong điều kiện quản lý tốt, cá có thể đạt 200–300g sau khoảng 2 tháng nếu được cho ăn đúng cách. Sau giai đoạn này có thể chuyển sang thức ăn chìm:

      - 200–300g: viên 2mm

      - 300–600g: viên 4mm

      - 600g–1kg+: viên 6mm

Cá trên 1kg có thể ăn 8mm hoặc 10mm nếu có sẵn, nhưng thực tế cá 3–4kg vẫn tiêu thụ tốt viên 6mm. Nguyên tắc chung rất đơn giản: cá càng lớn thì kích thước viên càng tăng.

Tần Suất Cho Ăn – Tối Ưu Tăng Trưởng

Tần suất cho ăn ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ tăng trọng và chi phí thức ăn. Khuyến nghị thực tế để đạt mức tăng trưởng 1.5–2kg trong 6 tháng:

      - 3–4g: 2 lần/ngày

      - 4–10g: 1–2 lần/ngày

      - Trên 10g: 1 lần/ngày

Cho ăn đều đặn mỗi ngày trong suốt chu kỳ 6 tháng là điều kiện cần để đạt trọng lượng thương phẩm tối ưu.

Mua Thức Ăn Hay Tự Sản Xuất?

Trong ngắn hạn, mua thức ăn thương mại giúp đơn giản hóa vận hành. Tuy nhiên, về dài hạn, tự sản xuất viên thức ăn có thể giúp tăng lợi nhuận đáng kể nếu quy mô đủ lớn.

Thiết bị phổ biến gồm:

      - Máy viên thức ăn

      - Máy đùn thức ăn

      - Dây chuyền sản xuất viên hoàn chỉnh

Nếu sản lượng dưới 200kg/ngày, một máy viên đơn lẻ có thể đáp ứng. Trên 300kg/ngày, nên đầu tư dây chuyền sản xuất để tối ưu chi phí và kiểm soát chất lượng.

Việc tự sản xuất thức ăn giúp người nuôi chuyển từ thế bị động sang chủ động trong toàn bộ chuỗi giá trị. Trước hết, bạn có thể linh hoạt điều chỉnh công thức dinh dưỡng theo từng giai đoạn phát triển của cá, thay vì phụ thuộc vào một công thức cố định từ nhà sản xuất. Điều này đặc biệt quan trọng khi mục tiêu là tối ưu tốc độ tăng trưởng hoặc kiểm soát hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR).

Bên cạnh đó, tự sản xuất cho phép bạn kiểm soát trực tiếp chất lượng nguyên liệu đầu vào – từ nguồn bột cá, đậu nành đến phụ gia – hạn chế rủi ro pha trộn kém chất lượng hoặc biến động dinh dưỡng giữa các lô hàng. Khi không còn phụ thuộc hoàn toàn vào nhà cung cấp bên ngoài, bạn cũng giảm được rủi ro đứt gãy nguồn hàng hoặc biến động giá đột ngột trong giai đoạn thị trường bất ổn.

Về dài hạn, khi quy mô đủ lớn để tối ưu chi phí sản xuất, việc tự làm thức ăn giúp cải thiện đáng kể biên lợi nhuận trên mỗi kilogram cá thương phẩm. Chi phí sản xuất được kiểm soát tốt hơn, trong khi hiệu suất tăng trưởng vẫn đảm bảo, tạo lợi thế cạnh tranh bền vững cho trang trại.

Công Thức Thức Ăn Tham Khảo

Giai đoạn 200–600g (giàu protein, dùng 1–2 tháng)

      - Bột cá 72%: 25%

      - Bột đậu nành: 30%

      - Bánh đậu phộng (GNC): 20%

      - Nguồn tinh bột (ngô/bột mì…): 20%

      - Mật mía: 5%

Cho 1 tấn thức ăn:

 250kg bột cá, 300kg bột đậu nành, 200kg GNC, 200kg tinh bột, 50kg mật mía.

Giai đoạn trên 600g (giảm protein, tối ưu chi phí)

      - Bột cá 72%: 10%

      - Bột đậu nành: 40%

      - GNC: 20%

      - Tinh bột: 25%

      - Mật mía: 5%

Cho 1 tấn thức ăn:

 100kg bột cá, 400kg bột đậu nành, 200kg GNC, 250kg tinh bột, 50kg mật mía. Giai đoạn cá lớn hơn có thể giảm tỷ lệ bột cá để hạ giá thành mà vẫn duy trì tăng trưởng ổn định.

Lợi nhuận trong nuôi cá không đến từ việc cắt giảm chi phí bằng mọi giá, mà đến từ khả năng tối ưu biên lợi nhuận trên mỗi kilogram cá bán ra. Ảnh minh họa

Một trang trại cá có lợi nhuận không đơn thuần là trang trại có chi phí thấp nhất, mà là trang trại kiểm soát tốt nhất ba yếu tố: thức ăn, nước và tốc độ tăng trưởng.

Đầu tư vào thức ăn chất lượng, lựa chọn kích thước viên phù hợp, kiểm soát tần suất cho ăn và cân nhắc tự sản xuất khi đủ quy mô – đó là những đòn bẩy thực sự tạo ra khác biệt về biên lợi nhuận.

Trong nuôi trồng thủy sản, lợi nhuận không nằm ở việc tiết kiệm từng đồng chi phí nhỏ lẻ, mà nằm ở khả năng tối ưu hóa mỗi kilogram cá xuất bán.

Xung Đột Trung Đông Leo Thang: Chuỗi Cung Ứng Thủy Sản Việt Nam Đối Mặt Rủi Ro Lớn

Hồng Hà

Wed, 4 Mar 2026 19:07:53 +0700

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP), Trung Đông đang nổi lên là một trong những thị trường tăng trưởng đáng chú ý của thủy sản Việt Nam.

Theo số liệu từ VASEP, năm 2025, kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang khu vực này đạt 401 triệu USD, tăng 9,6% so với năm trước. Động lực tăng trưởng tập trung ở cá tra với 175,9 triệu USD (tăng 18,6%), tôm các loại đạt 54,5 triệu USD (tăng 19,9%) và nhóm cá khác tăng 28,6%.

Tuy nhiên, bước sang cuối tháng 2 và đầu tháng 3/2026, căng thẳng quân sự quanh trục Iran – Israel, với sự can dự của Hoa Kỳ, đã khiến toàn bộ hoạt động thương mại khu vực này đối mặt với rủi ro nghiêm trọng. Từ một xung đột địa chính trị, tình hình nhanh chóng chuyển hóa thành cú sốc logistics và bảo hiểm hàng hải, tác động trực tiếp đến ngành thủy sản vốn phụ thuộc mạnh vào chuỗi lạnh và vận tải container.

Phản Ứng Dây Chuyền Từ Vận Tải Và Bảo Hiểm

Tâm điểm rủi ro hiện nay nằm tại Eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược kết nối Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương và giữ vai trò quan trọng trong lưu thông hàng hóa toàn cầu. Khi cảnh báo an ninh gia tăng, nhiều hãng tàu quốc tế buộc phải điều chỉnh lộ trình, yêu cầu tàu neo đậu an toàn hoặc chuyển hướng hành trình vòng qua Mũi Hảo Vọng thay vì đi qua Biển Đỏ – Bab el-Mandeb – Kênh đào Suez.

Các hãng vận tải container lớn như Maersk, Hapag-Lloyd, CMA CGM và MSC đồng loạt thông báo tạm dừng nhận hàng tại một số cảng vùng Vịnh, áp dụng phụ phí rủi ro chiến tranh và siết chặt tiếp nhận container lạnh. Hệ quả là thời gian vận chuyển kéo dài thêm 7–14 ngày tùy tuyến, làm giảm hiệu suất khai thác tàu và gây thiếu hụt container, đặc biệt là container lạnh – loại thiết bị có vòng quay chậm và yêu cầu kỹ thuật cao.

Chỉ trong vài ngày, cước vận tải tuyến châu Á – Dubai tăng gần gấp đôi. Phụ phí khẩn cấp dao động từ 1.500 đến 4.000 USD mỗi container, trong đó container lạnh chịu mức cao nhất. Đây là khoản chi phí trực tiếp làm tăng giá thành xuất khẩu và thu hẹp biên lợi nhuận của doanh nghiệp thủy sản.

Song song đó, thị trường bảo hiểm hàng hải cũng phản ứng mạnh. Một số tổ chức bảo hiểm rủi ro chiến tranh và bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ tàu thông báo thu hẹp phạm vi bảo hiểm đối với tàu hoạt động tại Iran và khu vực Vịnh Ba Tư, với hiệu lực chỉ sau 72 giờ. Ngay cả các lô hàng không đi trực tiếp qua vùng xung đột vẫn có thể bị đội chi phí nếu tàu trong chuỗi vận chuyển ghé qua khu vực bị coi là có nguy cơ chiến sự.

Chuỗi Lạnh Thủy Sản: Mắt Xích Dễ Tổn Thương Nhất

Thủy sản là nhóm hàng nhạy cảm với nhiệt độ và thời gian vận chuyển. Theo bà Lê Hằng, Phó Tổng thư ký VASEP, Trung Đông là thị trường tiêu thụ lớn các sản phẩm giá trị cao như cá hồi, tôm, cá ngừ và cá tra.

Khi một số không phận bị hạn chế và lịch bay bị xáo trộn, nguồn cung thủy sản tươi phụ thuộc đường hàng không có thể thiếu hụt chỉ sau vài ngày. Các nhà nhập khẩu buộc phải chuyển sang hàng đông lạnh. Tuy nhiên, kênh này cũng chịu áp lực khi việc đặt chỗ container lạnh bị hạn chế hoặc tạm dừng.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là đơn vị xuất khẩu cá tra và tôm, việc hành trình kéo dài thêm một đến hai tuần đồng nghĩa với chi phí điện năng duy trì nhiệt độ tăng lên, phát sinh phí lưu container và nguy cơ tranh chấp chất lượng nếu thời gian vận chuyển vượt ngưỡng an toàn.

Dubai – nơi có cảng Jebel Ali do DP World vận hành – là trung tâm trung chuyển thủy sản lớn của khu vực. Khi tàu chuyển hướng và thời gian chờ tăng, nguy cơ ùn tắc cảng và thiếu vị trí cắm điện cho container lạnh gia tăng. Điều này kéo theo chi phí lưu bãi cao hơn và rủi ro suy giảm chất lượng hàng hóa.

Tác Động Lên Giá Thủy Sản: Hai Cấp Độ Ảnh Hưởng

Ở cấp độ khu vực Trung Đông, chi phí vận tải và bảo hiểm tăng trực tiếp đẩy giá nhập khẩu thủy sản lên cao. Phân khúc nhà hàng – khách sạn cao cấp, vốn tiêu thụ nhiều hàng tươi và ướp lạnh, có nguy cơ thiếu cung cục bộ. Giá bán lẻ và thực đơn có thể điều chỉnh tăng theo.

Phụ phí khẩn cấp dao động từ 1.500 đến 4.000 USD mỗi container, trong đó container lạnh chịu mức cao nhất. Ảnh: Báo tuổi trẻ

Ở cấp độ toàn cầu, mức độ lan tỏa phụ thuộc vào thời gian kéo dài của khủng hoảng. Nếu tỷ trọng container đi qua Hormuz không chiếm phần lớn lưu lượng thương mại thế giới, tác động đến mặt bằng giá container chung có thể được kiểm soát. Tuy nhiên, với doanh nghiệp có quan hệ thương mại trực tiếp với Trung Đông, chi phí logistics tăng cao buộc họ phải tái cơ cấu thị trường, chuyển hướng xuất khẩu hoặc đàm phán lại hợp đồng.

Trong bối cảnh Trung Đông vốn là thị trường có biên lợi nhuận tương đối tốt cho cá tra và sản phẩm giá trị gia tăng, việc chi phí vận chuyển tăng mạnh có thể làm thay đổi cấu trúc lợi nhuận toàn chuỗi.

Khuyến Nghị Cho Doanh Nghiệp

Nếu căng thẳng hạ nhiệt và an ninh hàng hải được cải thiện, các hãng tàu có thể khôi phục dần tuyến qua Hormuz, mở lại tiếp nhận container lạnh và giảm phụ phí rủi ro chiến tranh. Khi đó, chuỗi cung ứng thủy sản có thể phục hồi tương đối nhanh, đặc biệt với hàng đông lạnh.

Ngược lại, nếu rủi ro kéo dài, việc chuyển hướng hành trình có thể trở thành trạng thái bình thường mới. Phí bảo hiểm duy trì ở mức cao, phụ phí chiến tranh không được gỡ bỏ và năng lực vận chuyển container lạnh vào vùng Vịnh tiếp tục hạn chế. Khi đó, chi phí nhập khẩu thủy sản vào Trung Đông có thể duy trì ở mức cao trong nhiều tháng và tác động lan sang các thị trường liên quan.

Trong bối cảnh này, VASEP khuyến nghị doanh nghiệp thủy sản Việt Nam cần chủ động đa dạng hóa tuyến vận chuyển, tránh phụ thuộc hoàn toàn vào một hành lang hàng hải; tăng dự trữ tại các kho lạnh trung chuyển; ưu tiên ký hợp đồng vận tải dài hạn để giảm biến động chi phí giao ngay; đồng thời theo dõi sát diễn biến bảo hiểm hàng hải và chính sách hãng tàu để kịp thời điều chỉnh chiến lược.

Xung đột địa chính trị là yếu tố khó kiểm soát, nhưng khả năng thích ứng của doanh nghiệp sẽ quyết định mức độ thiệt hại. Trong môi trường thương mại toàn cầu nhiều biến động, quản trị rủi ro logistics và chuỗi lạnh đang trở thành năng lực cạnh tranh cốt lõi của ngành thủy sản Việt Nam.

Chuyển giao công nghệ tạo giống tôm kháng bệnh (SPR)

Uyên Phương

Wed, 4 Mar 2026 14:30:00 +0700

Việc chuyển giao thành công kỹ thuật chọn giống kháng bệnh chính là chìa khóa giải quyết triệt để rủi ro từ gốc rễ, thay vì thụ động chạy chữa bằng hóa chất như trước đây.

Nghề nuôi tôm nước lợ tại các vùng ven biển đang phải gánh chịu những tổn thất nặng nề từ sự tiến hóa của các loại vi khuẩn và virus mới mỗi ngày. Các báo cáo thường niên của Tổng cục Thủy sản chỉ ra rằng, hội chứng tôm chết sớm hay bệnh hoại tử gan tụy cấp tính đã cuốn trôi hàng ngàn tỷ đồng của bà con nông dân mỗi vụ mùa. Khi điều kiện thời tiết ngày càng cực đoan, môi trường nước suy thoái nhanh chóng khiến sức đề kháng của con giống truyền thống bị bẻ gãy chỉ trong vài tuần thả nuôi đầu tiên.

Để cứu vãn tình thế, nhiều trang trại đã rơi vào vòng luẩn quẩn khi lạm dụng kháng sinh và các loại hóa chất xử lý môi trường với liều lượng cao. Tuy nhiên, các phương pháp này không chỉ tiêu diệt hệ vi sinh có lợi trong ao mà còn khiến mầm bệnh sinh ra khả năng kháng thuốc mạnh mẽ hơn. Quan trọng nhất, sự tồn dư của các chất cấm trong thịt tôm đã trở thành rào cản chí mạng, khiến nhiều lô hàng xuất khẩu bị trả về và gây thiệt hại uy tín nghiêm trọng trên trường quốc tế.

Đứng trước những thách thức và nhiều rủi ro, nền khoa học nông nghiệp đã tìm ra lối thoát thông qua công nghệ chọn giống kháng bệnh đặc thù bằng di truyền học, đây hoàn toàn không phải là việc tạo ra những sinh vật biến đổi gen gây tranh cãi. Thực chất, các nhà khoa học sử dụng hệ thống máy giải trình tự gen hiện đại để quét qua hàng triệu cá thể tôm bố mẹ, từ đó phát hiện ra những cá thể mang trong mình đoạn mã quy định tính trạng miễn dịch tự nhiên cực kỳ quý giá.

Khi đã khóa được mục tiêu, quá trình chuyển giao công nghệ sẽ tập trung vào việc nhân giống khép kín để truyền lại tấm khiên di truyền này cho các thế hệ tôm con. Các tập đoàn sản xuất tôm giống quy mô lớn đã thiết lập những trung tâm lai tạo an toàn sinh học tuyệt đối nhằm sản sinh ra dòng tôm mang khả năng vô hiệu hóa mầm bệnh ngay từ khi mới nở. Nguồn giống siêu việt này sau đó được vận chuyển bằng các quy trình khắt khe về các trại trong địa phương, trực tiếp mang công nghệ sinh học đến tận tay người nông dân.

Hiệu quả của dòng giống kháng bệnh được thể hiện rõ nét nhất ngay khi chúng được thả xuống môi trường thực tế đầy rẫy rủi ro. Ngay cả khi nguồn nước ao xuất hiện vi bào tử trùng, dòng tôm được chọn lọc gen vẫn duy trì tỷ lệ sống sót vượt trội trên tám mươi phần trăm. Chúng có cơ chế tự cô lập mầm bệnh xâm nhập vào cơ thể, tiếp tục bắt mồi khỏe mạnh và duy trì tốc độ lột xác đều đặn thay vì bỏ ăn và rớt đáy như các dòng giống thông thường.

Khả năng tự phòng vệ tuyệt vời này giúp cấu trúc lại toàn bộ bảng chi phí vận hành của một trang trại nuôi tôm thâm canh. Nhờ việc cắt giảm gần như hoàn toàn ngân sách khổng lồ dành cho các loại thuốc kháng sinh và hóa chất dập dịch, biên độ lợi nhuận của người chăn nuôi được mở rộng một cách đáng kể. Hơn thế nữa, thời gian sinh trưởng của đàn tôm không bị gián đoạn bởi các đợt ốm yếu, giúp rút ngắn thời gian nuôi và tối ưu hóa lượng thức ăn tiêu thụ một cách ngoạn mục.

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu ngày càng khắt khe, việc làm chủ nguồn giống kháng bệnh chính là bước đi chiến lược mang tính sống còn. Các thị trường nhập khẩu khó tính như châu Âu, Nhật Bản và Mỹ hiện nay đều yêu cầu truy xuất nguồn gốc minh bạch và tiêu chuẩn dư lượng kháng sinh bằng không. Tôm thương phẩm được phát triển từ nền tảng giống chọn lọc gen dễ dàng vượt qua mọi hàng rào kỹ thuật kiểm dịch nghiêm ngặt nhất để bước vào các hệ thống siêu thị cao cấp quốc tế.

Chìa khóa vàng chinh phục các thị trường xuất khẩu trên thế giới. Ảnh minh họa

Việc đầu tư bài bản để tiếp nhận và phổ cập công nghệ sản xuất giống tiên tiến này đang giúp ngành thủy sản trong nước chuyển mình từ số lượng sang chất lượng. Khi hàng triệu hộ nông dân được tiếp cận với con giống sạch mang sức sống mãnh liệt, rủi ro trắng tay do đại dịch tàn phá sẽ dần lùi vào dĩ vãng. Đây chính là bệ phóng vững chắc nhất để Việt Nam hiện thực hóa khát vọng phát triển nông nghiệp bền vững, duy trì vị thế dẫn đầu trên bản đồ xuất khẩu hải sản thế giới

6 Loài Tôm Càng Cảnh Được Nuôi Phổ Biến Nhất Hiện Nay

Hồng Hà

Tue, 3 Mar 2026 15:00:00 +0700

Thị trường thủy sinh vài năm trở lại đây chứng kiến sự bùng nổ của tôm càng cảnh – một dòng động vật nước ngọt vừa dễ nuôi, vừa có tính thẩm mỹ cao. Không chỉ gây ấn tượng bởi bộ càng khỏe khoắn và ngoại hình “chiến binh”, tôm càng còn sở hữu màu sắc rực rỡ, thay đổi rõ rệt sau mỗi lần lột xác.

Khác với suy nghĩ của nhiều người, việc nuôi tôm càng cảnh không quá phức tạp. Chỉ cần bể kính kích thước vừa phải, nước đã khử clo, thêm vài hang trú ẩn và chế độ ăn hợp lý, bạn đã có thể bắt đầu.

Dưới đây là 8 loài tôm càng cảnh được nuôi phổ biến nhất, từ phân khúc giá rẻ cho người mới đến những dòng cao cấp dành cho dân chơi chuyên nghiệp.

1. Tôm Càng Procam – Lựa Chọn An Toàn Cho Người Mới

Procam là dòng tôm càng phổ biến và dễ nuôi nhất trên thị trường. Đây thường là lựa chọn đầu tiên của người mới chơi vì khả năng thích nghi tốt và chi phí đầu tư thấp.

Màu sắc của Procam khá đa dạng, bao gồm xanh dương, đỏ, cam hoặc trắng, và thường đồng nhất trên toàn thân. Khi trưởng thành, chúng đạt kích thước khoảng 10-12cm và có thể bắt đầu sinh sản trong điều kiện phù hợp. Procam ăn tạp, từ thức ăn viên cho tôm cá đến rau củ hoặc tép nhỏ. Nguồn nước không cần quá khắt khe, chỉ cần xử lý khử clo trước khi thả nuôi.

Tôm Procam là một loại rất khỏe mạnh, nó rất dễ dàng chăm sóc. Ảnh: Thủy sinh tím

Giá tham khảo: 30.000 – 60.000 VNĐ/con tùy màu và kích thước.

Với mức giá chỉ từ vài chục nghìn đồng mỗi con, Procam là bước khởi đầu lý tưởng để làm quen với kỹ thuật nuôi, kiểm soát pH và hỗ trợ quá trình lột xác.

2. Tôm Càng Ghost – Độc Lạ Nhờ Sự Pha Màu Tự Nhiên

Ghost thực chất là một biến thể nâng cấp của Procam nhưng nổi bật hơn nhờ màu sắc pha trộn độc đáo. Không có hai cá thể nào giống hệt nhau, mỗi con là một “bản phối màu” riêng biệt với sự kết hợp giữa xanh, trắng, cam hoặc đỏ nâu. Tôm Ghost Cow có kích thước trung bình và  phụ thuộc vào giống cụ thể. Thông thường, chúng có kích thước từ 7 đến 10 centimet (2,7-3,9 inch), nhưng có thể có kích thước lớn hơn hoặc nhỏ hơn tùy thuộc vào cá thể.

Chúng có thể khá thích núp trong hang động, hốc đá, và cây cối để tạo môi trường tự nhiên và cảm giác an toàn.

Giá tham khảo: 100.000 – 250.000 VNĐ/con.

Cách chăm sóc Ghost tương tự Procam, tuy nhiên giá thành cao hơn do yếu tố chọn lọc màu sắc. Đây là lựa chọn phù hợp với người yêu thích sự khác biệt và muốn sở hữu cá thể mang tính thẩm mỹ riêng.

Tôm Ghost Cow, còn được gọi là Ghost Cow Crayfish, là một loại tôm cảnh có ngoại hình độc đáo và thu hút. Ảnh: Thủy sinh tím

3. Tôm Càng Volcano – Màu Sắc Sặc Sỡ Và Lớp Vỏ Bóng

Volcano gây ấn tượng mạnh nhờ sự phối hợp màu sắc nổi bật, thường là xanh dương kết hợp với cam hoặc nâu đỏ ở phần đầu và càng. Lớp vỏ của chúng bóng và sáng, tạo cảm giác rất “sạch” khi nhìn trong bể kính.

So với Procam, Volcano yêu cầu môi trường nước ổn định hơn và bể nuôi rộng rãi hơn do kích thước có thể đạt 12–15cm khi trưởng thành. Dù vậy, chúng không quá khó nuôi nếu người chơi đã có kinh nghiệm cơ bản về thay nước và kiểm soát chất lượng nước.

Tôm cảnh Volcano là dòng thuộc họ Cherax có màu sắc tuyệt đẹp, nó rất năng động. Ảnh: Sinh vật cảnh Việt Nam

4. Tôm Càng Blue Rubia – Vẻ Đẹp Xanh Dương Đậm

Blue Rubia mang màu xanh dương đậm đồng nhất trên cơ thể. Sau mỗi lần lột xác, sắc xanh trở nên rõ và sâu hơn, tạo cảm giác mạnh mẽ và sang trọng.

Dòng này có ngoại hình tương tự Volcano nhưng thiên về phong cách đơn sắc. Chúng không quá phổ biến như Procam nhưng vẫn nằm trong phân khúc dễ tiếp cận. Với người yêu thích sự tối giản nhưng nổi bật, Blue Rubia là lựa chọn đáng cân nhắc.

5. Tôm Càng Blue Moon – Hiệu Ứng “Bầu Trời Sao”

Blue Moon thu hút người chơi nhờ các chấm trắng li ti trên đầu và thân, tạo hiệu ứng như bầu trời đêm đầy sao. Màu xanh chủ đạo kết hợp ánh cam nhẹ ở càng hoặc đuôi khiến chúng trông nổi bật khi di chuyển dưới ánh đèn.

So với các dòng cơ bản, Blue Moon nhạy cảm hơn với sự thay đổi môi trường. Người nuôi cần kiểm soát nhiệt độ 24–28°C và hạn chế thay nước đột ngột để tránh stress. Đây là dòng phù hợp với người đã có kinh nghiệm nhất định.

Tôm Càng Blue Moon. Ảnh: Aquarium care

6. Tôm Càng Zebra (Tiger) – Kích Thước Lớn, Ngoại Hình Cá Tính

Zebra có nguồn gốc từ Papua New Guinea và thuộc nhóm tôm càng nước ngọt lớn. Thân hình dày, càng to và họa tiết màu sắc rõ nét khiến chúng trông rất “hầm hố”.

Loài này ưa thích hang hốc và có xu hướng leo trèo trong bể, vì vậy việc bố trí vật trang trí cần chắc chắn để tránh đổ vỡ. Ngoài bản gốc, Zebra còn có các biến thể màu như Blue Kong hoặc Fire Kong. Đây là lựa chọn cho người thích dòng tôm kích thước lớn và mạnh mẽ.

Tôm càng vằn, còn được gọi là tôm càng hổ, là một trong những loài tôm càng có vẻ ngoài độc đáo. Ảnh: Aquatic Art

Tôm càng cảnh không chỉ là thú chơi thủy sinh đơn thuần mà còn là quá trình quan sát sự thay đổi màu sắc, hành vi và chu kỳ lột xác của một sinh vật đầy cá tính. Nếu mới bắt đầu, bạn nên lựa chọn dòng dễ nuôi để tích lũy kinh nghiệm kiểm soát môi trường nước và dinh dưỡng. Khi đã nắm vững kỹ thuật, việc nâng cấp lên những dòng cao cấp hơn sẽ trở nên dễ dàng và thú vị hơn nhiều.

Một bể tôm càng không chỉ mang lại giá trị thẩm mỹ cho không gian sống, mà còn là một trải nghiệm nuôi dưỡng và khám phá đầy cuốn hút.

Công Nghệ Nuôi Tôm Ít Thay Nước: Giải Pháp Hiệu Quả Trong Bối Cảnh Nguồn Nước Ô Nhiễm

Hồng Hà

Tue, 3 Mar 2026 9:00:00 +0700

Trước tình hình nguồn nước cấp cho nuôi trồng thủy sản ngày càng suy giảm về chất lượng do ô nhiễm, xâm nhập mặn và biến đổi khí hậu, việc phụ thuộc vào thay nước thường xuyên không còn là giải pháp bền vững.

Đây không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà còn là bước chuyển mình quan trọng hướng đến ngành nuôi tôm hiện đại và bền vững.

Nuôi tôm ít thay nước là mô hình trong đó việc cấp và thay nước được hạn chế tối đa. Ao nuôi chỉ bổ sung hoặc thay nước khi các chỉ tiêu môi trường vượt ngưỡng cho phép hoặc xuất hiện nguy cơ dịch bệnh.

Thay vì phụ thuộc vào nguồn nước bên ngoài, mô hình này tập trung xử lý và duy trì chất lượng nước ngay trong ao thông qua hệ thống vi sinh, sục khí, lọc cơ học và kiểm soát các chỉ số như pH, độ kiềm, oxy hòa tan, amoniac và nitrit.

Hiện nay, công nghệ nuôi ít thay nước được triển khai theo hai hướng chính:

Mô hình sử dụng vi sinh và giải pháp kỹ thuật để tự làm sạch nước trong ao.

Mô hình tuần hoàn nước, trong đó nước được xử lý qua hệ thống lọc rồi tái sử dụng nhiều lần.

Trong thực tế, các hình thức như nuôi tôm siêu thâm canh, biofloc, quảng canh cải tiến hay hệ thống tuần hoàn nước (RAS) đều thuộc nhóm giải pháp này.

Vì Sao Nuôi Tôm Ít Thay Nước Trở Thành Xu Hướng?

1. Tiết Kiệm Tối Đa Nguồn Nước

So với mô hình truyền thống, công nghệ ít thay nước có thể giảm đến 60–70% lượng nước sử dụng. Điều này đặc biệt quan trọng ở những vùng khan hiếm nước sạch hoặc nơi chi phí bơm nước cao.

Việc giảm phụ thuộc vào nguồn nước bên ngoài không chỉ giúp tiết kiệm chi phí vận hành mà còn hạn chế rủi ro từ nguồn nước ô nhiễm, mầm bệnh và biến động độ mặn.

2. Giảm Tác Động Đến Môi Trường

Nuôi tôm truyền thống thường xả nước thải chứa chất hữu cơ, thức ăn dư thừa và khí độc ra môi trường. Điều này gây áp lực lớn lên hệ sinh thái xung quanh.

Mô hình ít thay nước xử lý chất thải ngay trong ao bằng hệ vi sinh có lợi, hạn chế xả thải trực tiếp ra ngoài. Nhờ đó, nguy cơ ô nhiễm nguồn nước tự nhiên được giảm đáng kể, đồng thời giúp ngành nuôi tôm tiệm cận các tiêu chuẩn môi trường khắt khe hơn.

3. Ổn Định Chất Lượng Nước – Yếu Tố Sống Còn Trong Nuôi Tôm

Việc thay nước liên tục có thể gây biến động đột ngột về nhiệt độ, độ mặn và pH – những yếu tố khiến tôm bị stress và dễ nhiễm bệnh.

Khi môi trường nước được duy trì ổn định, tôm phát triển đồng đều, tỷ lệ sống cao hơn và giảm nguy cơ bùng phát dịch bệnh. Đặc biệt, việc hạn chế đưa nước ngoài vào ao cũng đồng nghĩa với việc hạn chế mầm bệnh xâm nhập.

4. Tăng Hiệu Quả Sản Xuất

Môi trường ổn định giúp tôm ăn tốt, tăng trưởng nhanh và rút ngắn thời gian nuôi. Bên cạnh đó, chi phí bơm nước, xử lý nước thải và thuốc phòng trị bệnh cũng giảm đáng kể.

Trong các mô hình thâm canh và siêu thâm canh, việc áp dụng công nghệ tuần hoàn còn cho phép nâng mật độ nuôi cao mà vẫn kiểm soát được rủi ro.

5. Tính Bền Vững Và Khả Năng Thích Ứng Cao

Công nghệ ít thay nước có thể áp dụng linh hoạt cho nhiều quy mô khác nhau, từ ao đất truyền thống đến hệ thống ao lót bạt, nhà kính hoặc hệ thống tuần hoàn khép kín.

Việc sử dụng vi sinh xử lý chất thải không chỉ giúp cải thiện chất lượng nước mà còn tăng tính bền vững lâu dài, giảm phụ thuộc vào hóa chất.

6. Tăng Cường Quản Lý Và Giám Sát

Các mô hình nuôi hiện đại thường tích hợp hệ thống cảm biến đo pH, oxy hòa tan, nhiệt độ và cảnh báo tự động. Điều này giúp người nuôi theo dõi sát sao biến động môi trường và can thiệp kịp thời, thay vì xử lý bị động như trước đây.

Những Hình Thức Nuôi Phù Hợp Với Công Nghệ Ít Thay Nước

Để triển khai hiệu quả, người nuôi cần lựa chọn mô hình phù hợp với điều kiện thực tế.

Nuôi tôm siêu thâm canh thường áp dụng mật độ cao trong ao lót bạt có hệ thống quạt nước và sục khí liên tục. Mô hình này yêu cầu kiểm soát môi trường chặt chẽ nhưng cho năng suất vượt trội.

Nuôi tôm sinh học (biofloc) sử dụng hệ vi sinh để chuyển hóa chất thải thành nguồn thức ăn bổ sung cho tôm, giảm đáng kể nhu cầu thay nước.

Nuôi tôm 2 giai đoạn tách riêng giai đoạn ương và giai đoạn nuôi thương phẩm, giúp kiểm soát rủi ro tốt hơn và tối ưu tỷ lệ sống.

Nuôi tôm 2 giai đoạn an toàn sinh học cầm chắc phần thắng. Ảnh: Nông nghiệp và môi trường

Tùy quy mô và nguồn lực đầu tư, người nuôi có thể lựa chọn hệ thống tuần hoàn một phần hoặc tuần hoàn hoàn toàn để tối ưu hiệu quả.

Trong bối cảnh nguồn nước ngày càng ô nhiễm và chi phí sản xuất tăng cao, công nghệ nuôi tôm ít thay nước không còn là lựa chọn thử nghiệm mà đã trở thành giải pháp chiến lược cho ngành tôm.

Việc tiết kiệm tài nguyên nước, giảm xả thải, kiểm soát môi trường chặt chẽ và nâng cao năng suất giúp mô hình này đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

Đầu tư vào công nghệ ít thay nước không chỉ mang lại lợi ích kinh tế trước mắt mà còn góp phần xây dựng ngành nuôi tôm hiện đại, thân thiện môi trường và thích ứng tốt với biến đổi khí hậu trong dài hạn.

Hàng trăm người lao xuống ao bắt cá sau hiệu lệnh

Hồng Hà

Mon, 2 Mar 2026 12:00:00 +0700

Hội nơm cá đầu Xuân năm 2026 tại Nghệ An thu hút hàng trăm người tham gia, tạo nên khung cảnh sôi động khi mọi người đồng loạt lao xuống ao bắt cá theo hiệu lệnh, với quy định chỉ được dùng tay không hoặc nơm.

Ngày 1/3, tại ao cá gia đình ông Nguyễn Khắc Anh (xóm Thái Sơn 5, xã Văn Hiến, Nghệ An), hội nơm cá truyền thống chính thức diễn ra, mở màn cho chuỗi hoạt động đầu năm mới của địa phương.

Theo ban tổ chức, lễ hội không chỉ gìn giữ phong tục lâu đời mà còn tạo không khí vui tươi đầu Xuân, tăng cường sự gắn kết giữa con em trong làng. Ngay sau hiệu lệnh bắt đầu, hàng trăm người dân hào hứng nhảy xuống ao, dùng nơm và tay không để bắt cá trong tiếng hò reo cổ vũ từ người xem đứng kín trên bờ.

Ban tổ chức quy định rõ, người tham gia chỉ được xuống ao khi có tín hiệu điều hành và phải dừng ngay khi có lệnh kết thúc. Tuyệt đối nghiêm cấm sử dụng lưới, kích điện hoặc bất kỳ dụng cụ hỗ trợ nào khác. Trường hợp vi phạm sẽ bị đình chỉ và thu hồi toàn bộ số cá đã bắt.

Anh Lê Minh Thanh vui mừng khoe con cá chép nặng gần 5kg vừa bắt được tại lễ hội. Ảnh: Nguyễn Phê - Dân Trí

Về phân chia thành quả, con em, cháu chắt, dâu rể có gốc gác trong làng được mang về toàn bộ số cá do mình trực tiếp bắt. Khách tham gia chỉ được giữ lại một con, phần còn lại nộp cho ban tổ chức để phục vụ sinh hoạt chung. Việc xác nhận đối tượng được thực hiện công khai tại chỗ nhằm bảo đảm công bằng.

Tham gia lễ hội, anh Lê Minh Thanh vui mừng khi bắt được con cá chép nặng gần 5kg. “Tôi rất phấn khởi. Lễ hội mang lại niềm vui đầu năm và giúp bà con thêm gắn bó”, anh chia sẻ.

Ông Nguyễn Công Lực, thành viên ban tổ chức, cho biết các quy định được xây dựng nhằm bảo đảm an toàn, công bằng và giữ đúng tinh thần truyền thống của hội nơm cá.

Ngoài ra, ban tổ chức yêu cầu người tham gia không chen lấn, xô đẩy; trẻ em và người cao tuổi phải có người thân đi kèm; nghiêm cấm sử dụng rượu bia gây mất trật tự. Mọi tình huống phát sinh sẽ được xử lý theo quy định để lễ hội diễn ra an toàn, văn minh.

Xây dựng nghề cá bền vững

Hồng Hà

Mon, 2 Mar 2026 9:00:00 +0700

Khu vực phía đông Thành phố Hồ Chí Minh đang là một trong những trung tâm nghề cá lớn của cả nước với hàng nghìn tàu khai thác, hệ thống chế biến quy mô lớn và kim ngạch xuất khẩu hàng trăm triệu USD mỗi năm. Tuy nhiên, để phát triển tương xứng tiềm năng và hướng tới một trung tâm nghề cá hiện đại, thông minh, yêu cầu tái cấu trúc toàn diện đang đặt ra cấp thiết.

Hình thành đội tàu dịch vụ hậu cần

Vùng biển phía đông thành phố có chiều dài bờ biển 156 km, diện tích vùng đặc quyền kinh tế khoảng 297.000 km², thuộc ngư trường giàu tiềm năng, điều kiện thời tiết tương đối thuận lợi cho khai thác hải sản.

Dù vậy, trong thời gian dài, hoạt động đánh bắt của ngư dân gặp nhiều hạn chế do thiếu nguồn cung nhiên liệu, lương thực, đá lạnh và dịch vụ hỗ trợ ngay trên biển. Mỗi chuyến biển thường chỉ kéo dài khoảng 10 ngày do phụ thuộc vào khả năng dự trữ.

Việc phát triển đội tàu công suất lớn kết hợp với tàu dịch vụ hậu cần đã tạo bước chuyển đáng kể. Các tàu hậu cần cung cấp nhiên liệu, nhu yếu phẩm, thu mua hải sản trực tiếp trên biển, giúp ngư dân kéo dài thời gian bám biển từ 2–3 tháng, giảm chi phí trung gian và bảo đảm chất lượng sản phẩm sau khai thác.

Ngư dân Lê Hoàng Khanh (phường Vũng Tàu) cho biết, từ khi có tàu dịch vụ hậu cần, bà con yên tâm sản xuất hơn, giảm rủi ro và tăng hiệu quả chuyến biển. Sự liên kết giữa các tàu cũng giúp hỗ trợ nhau trong điều kiện thời tiết bất lợi, tăng tính an toàn khi khai thác xa bờ.

Nâng cao năng lực chế biến và xuất khẩu

Theo thống kê, khu vực phía đông Thành phố Hồ Chí Minh hiện có 446 doanh nghiệp, cơ sở, hộ cá thể sản xuất, kinh doanh chế biến thủy sản. Các cơ sở phân bố tại nhiều địa phương như phường Vũng Tàu, Rạch Dừa, Phước Thắng, Tam Thắng, Bà Rịa, Phú Mỹ và các xã Long Sơn, Phước Hải, Long Hải, Đất Đỏ, Xuyên Mộc, Bình Châu, Hồ Tràm.

Tổng công suất chế biến trung bình đạt khoảng 250.000 tấn thành phẩm mỗi năm. Trong đó, 53 nhà máy có mã số xuất khẩu (COD) vào các thị trường lớn như EU, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Brazil, Nga; riêng 33 nhà máy đạt chuẩn xuất khẩu EU. Thủy sản khu vực đã có mặt tại hơn 40 quốc gia, với các sản phẩm chủ lực như chả cá, cá fillet, mực, bạch tuộc, ghẹ, cua… Kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 343 triệu USD/năm.

Hệ thống hạ tầng phục vụ nghề cá cũng khá đồng bộ với 10 cảng cá, 3 khu neo đậu tránh trú bão, 6 cơ sở đóng sửa tàu cá, 18 cơ sở sản xuất nước đá, 51 cơ sở thu mua hải sản và 12 cơ sở cung cấp xăng dầu.

Tuy nhiên, theo đánh giá của Hội Thủy sản thành phố, hoạt động khai thác, nuôi trồng, chế biến và dịch vụ thủy sản vẫn mang tính tự phát, thiếu quy hoạch tổng thể và chưa khai thác hết tiềm năng.

Hướng tới trung tâm nghề cá hiện đại

Để tạo đột phá, việc hình thành trung tâm nghề cá quy mô lớn tại khu vực đảo Gò Găng (xã Long Sơn) được xem là bước đi chiến lược. Theo đề xuất, cần mở rộng diện tích quy hoạch lên khoảng 400 ha thay vì 100 ha như hiện tại, đồng thời phân chia thành các phân khu chức năng chuyên biệt.

Cụ thể, khu đóng tàu công nghiệp và ụ sửa chữa tàu cá khoảng 30 ha; khu dịch vụ hậu cần (cung cấp nhiên liệu, nước, thực phẩm, cứu hộ, trung tâm thông tin quản lý tàu cá) khoảng 20 ha; khu bốc dỡ cảng cá và trung tâm thương mại hải sản đấu giá điện tử khoảng 10 ha; khu neo đậu tàu cá và tránh trú bão dọc sông Dinh dài khoảng 2.000 m; hạ tầng giao thông, xử lý nước thải, cây xanh, dịch vụ công cộng khoảng 60 ha; và khu chế biến quy mô 280 ha, có khả năng thu hút khoảng 250 doanh nghiệp.

Theo đại diện Hội Thủy sản thành phố, trung tâm nghề cá khi hình thành phải gắn với yêu cầu ứng dụng công nghệ cao, bảo đảm truy xuất nguồn gốc, kiểm soát môi trường và đáp ứng tiêu chuẩn thị trường quốc tế.

Các doanh nghiệp cũng kiến nghị sớm rà soát, điều chỉnh quy hoạch và hoàn thiện hạ tầng kết nối, đặc biệt là hệ thống xử lý môi trường. Việc giải quyết căn cơ các vướng mắc về quy hoạch không chỉ tạo động lực thu hút đầu tư mà còn là điều kiện tiên quyết để bảo vệ nguồn lợi biển và phát triển nghề cá theo hướng bền vững.

Có thể thấy, với lợi thế sẵn có về ngư trường, đội tàu và hệ thống chế biến, phía đông Thành phố Hồ Chí Minh đang đứng trước cơ hội lớn để chuyển mình. Tuy nhiên, để trở thành trung tâm nghề cá thông minh, hiện đại, cần một chiến lược phát triển đồng bộ, lấy bền vững làm nền tảng và công nghệ làm động lực.

Đánh bắt ở vùng biển nước ngoài, một tàu cá An Giang bị xử lý

Hồng Hà

Sun, 1 Mar 2026 12:00:00 +0700

Một tàu cá mang số hiệu KG 92574-TS của ngư dân An Giang vừa bị lực lượng Cảnh sát biển phát hiện, ngăn chặn kịp thời khi có dấu hiệu xâm phạm vùng biển nước ngoài để khai thác trái phép, trong bối cảnh công tác chống khai thác IUU đang được siết chặt.

Ngày 28/2, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 cho biết đơn vị vừa phát hiện và xử lý một tàu cá có nguy cơ cao vi phạm quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) trên vùng biển Tây Nam.

Theo thông tin ban đầu, vào lúc 17g30 ngày 27/2, trong quá trình tuần tra tại khu vực giáp ranh Việt Nam – Malaysia, tàu 371 thuộc Biên đội chống khai thác IUU phát hiện tàu cá KG 92574-TS có hướng di chuyển ra vùng biển nước ngoài. Lực lượng chức năng đã phát tín hiệu tuyên truyền, yêu cầu phương tiện quay đầu trở lại phía Bắc khu vực giáp ranh.

Tuy nhiên, tàu cá này không chấp hành mà tiếp tục tăng tốc, giữ nguyên hướng đi. Trước tình huống đó, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 chỉ đạo tàu 371 cơ động truy đuổi, đồng thời liên tục yêu cầu phương tiện dừng máy để kiểm tra.

Đến khoảng 20g cùng ngày, lực lượng chức năng đã tiếp cận và buộc tàu dừng lại, ngăn chặn kịp thời việc xâm phạm vùng biển Malaysia để khai thác hải sản trái phép.

Qua kiểm tra ban đầu, trên tàu có 5 thuyền viên do ông Nguyễn Văn Hiểm (41 tuổi, ngụ xã Tây Yên, tỉnh An Giang) làm thuyền trưởng. Tại thời điểm kiểm tra, thuyền trưởng không xuất trình được hồ sơ, giấy tờ liên quan đến phương tiện; trên tàu không có hải sản, hàng hóa. Đáng chú ý, thiết bị giám sát hành trình (VMS) không hoạt động – vi phạm quy định bắt buộc đối với tàu cá khai thác xa bờ.

Lực lượng tuần tra đã lập biên bản vi phạm, đồng thời dẫn giải tàu cá về Phú Quốc để tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định pháp luật.

Vụ việc tiếp tục cho thấy công tác kiểm soát, ngăn chặn tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài đang được tăng cường, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam nỗ lực thực hiện các cam kết chống khai thác IUU nhằm bảo vệ nguồn lợi thủy sản và duy trì uy tín xuất khẩu trên thị trường quốc tế.

Góc nhìn đầu tư 2026: Ngành thủy sản tăng trưởng đạt đỉnh, động lực mới ở đâu?

Hồng Hà

Sun, 1 Mar 2026 9:00:00 +0700

Năm 2025, xuất khẩu thủy sản Việt Nam lập kỷ lục 11,3 tỷ USD, tăng 12,4% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, tăng trưởng đang dịch chuyển từ mở rộng sản lượng sang nâng cao giá trị gia tăng và khả năng thích ứng chính sách, khiến năm 2026 nhiều khả năng sẽ là giai đoạn phân hóa mạnh giữa các doanh nghiệp thay vì tăng đồng đều toàn ngành.

Giai đoạn 2017–2025 cho thấy ngành thủy sản Việt Nam đã trải qua nhiều chu kỳ biến động, với cú sụt giảm mạnh năm 2023 trước khi phục hồi trong 2024–2025. Đà tăng năm 2025 một phần đến từ yếu tố giao hàng sớm trước thay đổi thuế quan và xu hướng dự trữ thực phẩm trong bối cảnh bất ổn toàn cầu.

Tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò trụ cột, đóng góp khoảng 60% tổng kim ngạch. Trong đó:

        - Tôm đạt 4,65 tỷ USD (+20%)

         - Cá tra đạt 2,2 tỷ USD (+8%)

Các nhóm sản phẩm khác như mực, bạch tuộc, nhuyễn thể có vỏ và cá biển ghi nhận tăng trưởng hai con số, góp phần củng cố cấu trúc xuất khẩu đa dạng hơn.

Tuy nhiên, bước sang 2026, môi trường bên ngoài trở nên kém thuận lợi hơn khi Mỹ và EU gia tăng yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường và nguy cơ áp dụng các biện pháp hạn chế nhập khẩu mới. Tăng trưởng dựa vào mở rộng thị trường truyền thống đang dần thu hẹp.

Cá tra: Cơ hội từ dịch chuyển thương mại và nâng cấp giá trị

Xuất khẩu cá tra năm 2026 dự kiến đạt khoảng 2,3 tỷ USD (+5%). Trung Quốc vẫn là thị trường lớn nhất nhưng tăng trưởng chậm lại. Khối CPTPP nổi lên như động lực quan trọng nhờ ưu đãi thuế gần như bằng 0%.

Brazil trở thành điểm sáng mới với mức tăng trưởng 36% trong năm 2025. Đồng thời, chênh lệch thuế quan tại Mỹ (Việt Nam 20% so với Trung Quốc 45%) tạo cơ hội để cá tra từng bước thay thế thị phần cá rô phi Trung Quốc.

Tuy nhiên, cơ cấu sản phẩm vẫn thiên về phi lê đông lạnh. Sản phẩm chế biến sâu mới chiếm khoảng 2%, cho thấy dư địa lớn để nâng cao biên lợi nhuận trong dài hạn.

Cơ cấu xuất khẩu thủy sản Việt Nam theo sản phẩm năm 2025. Ảnh: Vasep

Tôm: Động lực lớn nhưng cạnh tranh khốc liệt

Tôm tiếp tục là trụ cột xuất khẩu. Đà phục hồi năm 2025 được hỗ trợ bởi nhu cầu cải thiện và giá thế giới thoát đáy.

Tuy nhiên, Việt Nam bất lợi về chi phí so với Ecuador, Ấn Độ và Indonesia. Điều này buộc doanh nghiệp tập trung vào phân khúc cao cấp tại Mỹ, EU, Nhật Bản và Hàn Quốc – nơi yêu cầu cao nhưng biên lợi nhuận tốt hơn.

Rủi ro lớn nhất hiện nay là thuế chống bán phá giá POR19 tại Mỹ với mức sơ bộ 35,29%. Kết quả cuối cùng sẽ mang tính quyết định đối với triển vọng ngành tôm trong năm 2026.

Thị trường chứng khoán: Khi tăng trưởng doanh thu không còn đủ

Mặc dù kim ngạch xuất khẩu thủy sản năm 2025 đạt mức kỷ lục, diễn biến của nhóm cổ phiếu thủy sản lại không phản ánh sự hưng phấn tương ứng. Phần lớn cổ phiếu trong ngành ghi nhận hiệu suất âm và kém hơn VN-Index, ngoại trừ một số trường hợp cá biệt như ANV. Sự lệch pha giữa tăng trưởng xuất khẩu và diễn biến giá cổ phiếu cho thấy thị trường đã thay đổi cách tiếp cận trong định giá doanh nghiệp.

Nếu như trước đây, tăng trưởng doanh thu hoặc lợi nhuận ngắn hạn có thể là yếu tố đủ để thu hút dòng tiền, thì hiện tại nhà đầu tư đang quan tâm nhiều hơn đến chất lượng tăng trưởng. Điều này bao gồm khả năng duy trì biên lợi nhuận trong môi trường cạnh tranh khốc liệt, mức độ chủ động trong kiểm soát chuỗi cung ứng và đặc biệt là năng lực thích ứng với các cú sốc chính sách, thuế quan và rào cản thương mại ngày càng khó lường. 

Hiệu suất đầu tư các cổ phiếu thủy sản tiêu biểu trong năm 2025. Ảnh: VietstockFinance

Nói cách khác, thị trường không còn định giá dựa trên quy mô mở rộng đơn thuần, mà tập trung vào tính bền vững và khả năng chống chịu của mô hình kinh doanh. Bước sang năm 2026, xu hướng phân hóa theo từng doanh nghiệp nhiều khả năng sẽ tiếp tục rõ nét, thay vì một nhịp tăng đồng loạt của toàn ngành.

VHC: Chiến lược ưu tiên chất lượng thay vì quy mô

Trong bối cảnh đó, VHC là một trường hợp đáng chú ý. Là doanh nghiệp dẫn đầu ngành cá tra với chuỗi giá trị tương đối khép kín, VHC duy trì vị thế cạnh tranh nhờ lợi thế về vùng nuôi, năng lực chế biến và hệ thống khách hàng quốc tế ổn định. Năm 2025, doanh thu của công ty đạt hơn 12.000 tỷ đồng, giảm nhẹ khoảng 4% so với năm trước, phản ánh môi trường kinh doanh chưa thực sự thuận lợi.

Về cơ cấu thị trường, Mỹ tiếp tục là thị trường lớn nhất, chiếm khoảng 30% doanh thu, cho thấy vị thế vững chắc của doanh nghiệp tại thị trường trọng điểm này. Thị trường nội địa đóng góp khoảng 28%, đóng vai trò điểm tựa ổn định giúp giảm thiểu biến động từ xuất khẩu. EU ghi nhận tăng trưởng tích cực, trong khi Trung Quốc giảm mạnh xuống còn khoảng 7% doanh thu, cho thấy sự điều chỉnh chiến lược theo hướng ưu tiên những thị trường có chất lượng và biên lợi nhuận tốt hơn.

Điểm đáng chú ý nằm ở sự dịch chuyển cơ cấu sản phẩm. Các sản phẩm phụ ghi nhận tăng trưởng khoảng 6%, trong khi mảng collagen và gelatin tiếp tục mở rộng dù quy mô chưa lớn. 

Nhóm sản phẩm giá trị gia tăng vẫn chiếm tỷ trọng khiêm tốn, song được xem là dư địa tăng trưởng dài hạn trong bối cảnh thị trường ngày càng ưu tiên sản phẩm có hàm lượng chế biến sâu và truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Điều này cho thấy định hướng của VHC không nằm ở việc gia tăng sản lượng thuần túy, mà ở việc nâng cao chất lượng tăng trưởng và cải thiện biên lợi nhuận.

Tăng trưởng doanh thu theo thị trường năm 2025 của VHC. Ảnh: Bản tin Quan hệ nhà đầu tư của VHC.

Trong môi trường cạnh tranh ngày càng khắt khe, chiến lược tập trung vào các mảng có biên lợi nhuận tốt thay vì chạy theo quy mô sản lượng có thể là chìa khóa giúp doanh nghiệp duy trì hiệu quả dài hạn. Trên cơ sở kết hợp phương pháp định giá so sánh thị trường và mô hình thu nhập thặng dư (RIM), mức giá hợp lý của VHC được ước tính vào khoảng 72.246 đồng/cổ phiếu, phản ánh kỳ vọng vào khả năng cải thiện chất lượng tăng trưởng trong giai đoạn tới.

2026 là năm của tái cấu trúc, không phải mở rộng

Ngành thủy sản đã đạt đỉnh kim ngạch trong năm 2025, nhưng động lực tăng trưởng đang thay đổi bản chất.

Tăng trưởng theo chiều rộng (sản lượng, mở thị trường truyền thống) dần thu hẹp. Tăng trưởng theo chiều sâu (giá trị gia tăng, phân khúc cao cấp, tối ưu chuỗi cung ứng) sẽ quyết định mức độ phân hóa doanh nghiệp.

Với góc nhìn đầu tư, năm 2026 không phải câu chuyện của toàn ngành, mà là câu chuyện chọn lọc doanh nghiệp có chiến lược thích ứng rõ ràng và khả năng nâng cao chất lượng tăng trưởng trong môi trường thương mại ngày càng phức tạp.

Cô Tô khởi động Lễ hội Mở cửa biển 2026

Hồng Hà

Sat, 28 Feb 2026 12:00:00 +0700

Những ngày đầu xuân năm 2026, đặc khu Cô Tô (Quảng Ninh) sẽ tổ chức Lễ hội Mở cửa biển – một sự kiện văn hóa tâm linh quan trọng của ngư dân vùng đảo. Không chỉ là nghi thức khởi đầu mùa đánh bắt, lễ hội còn là dịp để cộng đồng bày tỏ lòng tri ân tiền nhân, cầu mong mưa thuận gió hòa, biển lặng sóng êm, tôm cá đầy khoang và một năm làm ăn thuận lợi.

Lễ hội diễn ra trong hai ngày 2 và 3/3 (tức 14 và 15 tháng Giêng năm Bính Ngọ) tại khu vực Miếu thờ thôn 2, đảo Thanh Lân. Điểm nhấn của năm nay là việc lồng ghép thông điệp phát triển kinh tế biển bền vững, gắn bảo tồn nguồn lợi thủy sản với bảo vệ môi trường sinh thái biển đảo – định hướng đang được địa phương chú trọng trong chiến lược dài hạn.

Chương trình được chia thành hai phần rõ nét. Ngày 14 tháng Giêng là phần hội với các hoạt động mang tính cộng đồng và quảng bá: không gian trưng bày sản phẩm OCOP, triển lãm tranh ảnh, hội thi ẩm thực biển và chương trình nghệ thuật “Lễ hội bên bờ sóng”. Sang ngày 15 tháng Giêng là phần lễ trang trọng với các nghi thức truyền thống như tế lễ, khai ấn đầu xuân, rước thần ra cảng và hình ảnh đoàn thuyền nối đuôi nhau vươn khơi – biểu tượng cho khí thế ra quân của mùa biển mới và cũng là lời chào mở màn cho mùa du lịch.

Sự kiện năm nay diễn ra trong bối cảnh kinh tế - xã hội của Cô Tô ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực ngay từ đầu năm. Các lĩnh vực nông – lâm – ngư nghiệp và du lịch duy trì đà tăng trưởng ổn định. Riêng tháng 2/2026, thu ngân sách nhà nước đạt 7.780 triệu đồng, tăng 74,5% so với cùng kỳ năm trước. Du lịch phục hồi mạnh mẽ với hàng nghìn lượt khách, doanh thu đạt trên 12,8 tỷ đồng, cho thấy sức hút ngày càng rõ nét của địa phương.

Song song với phát triển kinh tế, công tác an sinh xã hội được triển khai đồng bộ, việc chăm lo Tết cho người dân được thực hiện chu đáo; quốc phòng – an ninh trên khu vực biển đảo tiếp tục được giữ vững. Đây là nền tảng quan trọng để Cô Tô triển khai các mục tiêu phát triển năm 2026, hướng tới cân bằng giữa tăng trưởng và bền vững.

Lễ hội Mở cửa biển vì thế không chỉ mang ý nghĩa tâm linh truyền thống mà còn thể hiện khát vọng vươn khơi, bám biển và xây dựng quê hương giàu đẹp. Trong nhịp chuyển mình của một địa phương biển đảo đang phát triển mạnh, lễ hội trở thành điểm giao thoa giữa quá khứ và hiện tại, giữa văn hóa ngư dân và tầm nhìn kinh tế biển bền vững trong tương lai.

Giải pháp can thiệp hóa chất trong nuôi trồng thủy hải sản

Uyên Phương

Sat, 28 Feb 2026 12:00:00 +0700

Sự phát triển nhanh chóng đi kèm với việc lạm dụng hóa chất và kháng sinh trong quá trình nuôi đã tạo ra nhiều hệ lụy. Đây là thách thức lớn đối với mục tiêu phát triển bền vững và giữ vững uy tín trên thị trường quốc tế.

Thực trạng sử dụng hóa chất

Trong quá trình nuôi, người dân thường sử dụng vôi, clo, thuốc tím để xử lý môi trường nước, dùng kháng sinh để phòng trị bệnh cho tôm, cá và các chất kích thích tăng trưởng. Việc sử dụng không đúng liều lượng hoặc không tuân thủ thời gian cách ly dẫn đến dư lượng tồn dư trong sản phẩm.

Thực trạng sử dụng hóa chất trong nuôi trồng thủy sản ở Việt Nam hiện nay cho thấy mức độ khá phổ biến, với tỷ lệ đáng chú ý:

Khảo sát tại một số vùng nuôi cá nước ngọt (Hải Dương, 2021): khoảng 65–70% hộ nuôi có sử dụng hóa chất để xử lý môi trường nước và phòng bệnh. Trong đó, vôi và chế phẩm khử trùng là nhóm được dùng nhiều nhất.

Kháng sinh và chất cấm: báo cáo của Cục Thủy sản cho thấy vẫn còn tình trạng 20–30% hộ nuôi lạm dụng kháng sinh hoặc hóa chất không nằm trong danh mục cho phép, gây tồn dư trong sản phẩm và ảnh hưởng đến xuất khẩu.

Xu hướng mới: bên cạnh hóa chất, một số hộ nuôi đã chuyển sang dùng thảo dược và chế phẩm sinh học, nhưng tỷ lệ này còn thấp, chỉ khoảng 10–15%.

Trong quá trình xuất khẩu thủy sản, nhiều lô hàng của Việt Nam từng bị các thị trường nhập khẩu cảnh báo hoặc trả về do phát hiện dư lượng kháng sinh vượt ngưỡng cho phép. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc một số hộ nuôi vẫn lạm dụng kháng sinh để phòng và trị bệnh cho tôm cá, dẫn đến tồn dư trong sản phẩm. Khi kiểm tra, các cơ quan chức năng của EU, Mỹ hay Nhật Bản phát hiện dư lượng này vượt quá mức quy định an toàn, buộc phải từ chối nhập khẩu hoặc trả lại lô hàng.

Năm 2025, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn ghi nhận 16 lô hàng thủy sản xuất khẩu bị cảnh báo dư lượng kháng sinh, chiếm khoảng 0,1% tổng số lô hàng, giảm nhẹ so với năm trước

Năm 2023, Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường đã ban hành công văn cảnh báo về tình trạng một số lô hàng thủy sản xuất khẩu bị phát hiện dư lượng hóa chất, kháng sinh vượt ngưỡng cho phép, yêu cầu doanh nghiệp tăng cường kiểm soát.

Thực trạng này không chỉ gây thiệt hại kinh tế cho doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng đến uy tín và thương hiệu thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về quản lý chặt chẽ việc sử dụng hóa chất và kháng sinh trong nuôi trồng thủy sản

Giải pháp để giảm thiểu tình trạng sử dụng hóa chất.

Về mặt kỹ thuật, việc ứng dụng chế phẩm sinh học, mô hình nuôi sinh thái (tôm – rừng, cá – lúa) và công nghệ tuần hoàn nước (RAS) giúp duy trì chất lượng môi trường nuôi ổn định, hạn chế dịch bệnh và giảm nhu cầu kháng sinh. Đây là nền tảng để người nuôi chuyển đổi sang phương thức sản xuất bền vững, ít phụ thuộc vào hóa chất.

Song song với đó, khung pháp lý và chính sách quản lý đóng vai trò định hướng và giám sát. Nhà nước cần ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về danh mục hóa chất được phép sử dụng, đồng thời tăng cường kiểm tra dư lượng trong sản phẩm thủy sản. Việc áp dụng các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP hay ASC không chỉ giúp kiểm soát chất lượng mà còn mở rộng cơ hội xuất khẩu. Chính sách tín dụng ưu đãi và hỗ trợ kỹ thuật cho mô hình nuôi sinh học sẽ tạo động lực để người nuôi mạnh dạn thay đổi phương thức sản xuất.

Giải pháp quan trọng nhất

Người nuôi cần được đào tạo bài bản về tác hại lâu dài của việc lạm dụng hóa chất, từ nguy cơ dư lượng tồn dư trong sản phẩm đến ảnh hưởng tiêu cực đối với môi trường nước và hệ sinh thái. Các chương trình tập huấn, hội thảo kỹ thuật nên tập trung vào việc giới thiệu những giải pháp sinh học, công nghệ tuần hoàn nước, cũng như mô hình nuôi kết hợp sinh thái để giúp người nuôi thấy rõ lợi ích thực tiễn khi chuyển đổi phương thức sản xuất. 

Người nuôi cần được đào tạo bài bản về tác hại lâu dài của việc lạm dụng hóa chất. Ảnh minh họa

Bên cạnh đó, người tiêu dùng cũng cần được khuyến khích lựa chọn sản phẩm thủy sản sạch, ít hóa chất, qua đó tạo áp lực thị trường buộc người nuôi phải thay đổi thói quen. Việc minh bạch thông tin và truy xuất nguồn gốc sản phẩm sẽ góp phần nâng cao niềm tin của cộng đồng, đồng thời khẳng định uy tín của thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế. 

Khi cả người sản xuất và người tiêu dùng cùng nhận thức rõ ràng, việc giảm thiểu hóa chất sẽ trở thành xu hướng tất yếu, giúp ngành thủy sản phát triển bền vững và an toàn.

Cơ hội bứt phá sản phẩm mới của thủy sản Việt Nam

Hồng Hà

Sat, 28 Feb 2026 9:00:00 +0700

Xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh, nổi bật nhất là tại thị trường Mỹ với mức tăng “ba con số” trong năm 2025.

Trong khi thương mại thủy sản toàn cầu còn nhiều biến động về chính sách, chi phí logistics và rào cản kỹ thuật, cá rô phi nổi lên như một ngành hàng chiến lược giúp Việt Nam đa dạng hóa cơ cấu sản phẩm, giảm phụ thuộc vào tôm và cá tra, đồng thời mở rộng dư địa tăng trưởng bền vững.

Một động lực quan trọng cho giai đoạn mới là dự án “Đối tác chuỗi giá trị nuôi trồng thủy sản Mỹ – Việt Nam” vừa được Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp cùng phái đoàn Đại sứ quán Mỹ triển khai. Phía Mỹ cam kết đầu tư hơn 15,2 triệu USD trong 5 năm, với mục tiêu nâng sản lượng cá rô phi đạt khối lượng tích lũy 1,21 triệu tấn, tương ứng tổng giá trị bán hàng khoảng 1,25 tỷ USD. Dự án dự kiến khởi động từ tháng 3/2026 tại Đồng bằng sông Hồng và Đồng bằng sông Cửu Long, mang lại lợi ích trực tiếp cho hơn 24.000 người trong chuỗi giá trị, từ hộ nuôi, trang trại đến doanh nghiệp chế biến. Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá đây là bước đi tạo nguồn lực quan trọng để hiện thực hóa kế hoạch phát triển cá rô phi đến năm 2030, đồng thời mở rộng thương mại sang Mỹ, châu Âu và cả thị trường nội địa.

Về thị trường, Mỹ đang đóng vai trò đầu tàu tăng trưởng. Theo số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), kim ngạch xuất khẩu cá rô phi sang Mỹ năm 2025 đạt hơn 53 triệu USD, tăng 173% so với năm 2024, đưa Mỹ trở thành thị trường nhập khẩu lớn nhất của mặt hàng này. Tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi cả năm đạt 99 triệu USD, tăng hơn 140%, cho thấy Việt Nam đang dần định vị mình trên bản đồ cá rô phi toàn cầu.

Đáng chú ý, ngoài các thị trường truyền thống, doanh nghiệp Việt Nam đang mở rộng sang Trung Đông và Brazil. Năm 2025, xuất khẩu cá rô phi sang Trung Đông đạt gần 9 triệu USD, tăng khoảng 400%, trong đó riêng Saudi Arabia đạt 8 triệu USD, tăng tới 670%. Việc thâm nhập thị trường Brazil – một trong những quốc gia xuất khẩu cá rô phi hàng đầu thế giới – với kim ngạch 11 triệu USD cho thấy năng lực cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam đã được cải thiện rõ rệt trong bối cảnh thị trường toàn cầu tái cấu trúc.

Tuy nhiên, dư địa tăng trưởng luôn đi kèm yêu cầu cao hơn về tiêu chuẩn. Tại các thị trường như Mỹ, Trung Đông và Liên minh châu Âu, cá rô phi Việt Nam phải đáp ứng đồng thời các tiêu chí khắt khe về chất lượng thịt, an toàn thực phẩm và chứng nhận nuôi trồng bền vững như GlobalGAP, BAP hoặc ASC. Điều này đòi hỏi chuỗi sản xuất được chuẩn hóa toàn diện, từ con giống, vùng nuôi đến khâu chế biến và truy xuất nguồn gốc.

Trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng toàn cầu ngày càng ưa chuộng các sản phẩm thịt trắng, giàu protein, dễ chế biến và có giá hợp lý, cá rô phi đang hội tụ nhiều lợi thế để bứt phá. Để tận dụng cơ hội, ngành cần đẩy nhanh xây dựng chuỗi liên kết khép kín, đầu tư hệ thống kho lạnh và logistics hiện đại, đồng thời nâng cấp tiêu chuẩn chất lượng trên toàn chuỗi giá trị. Khi đáp ứng được các chuẩn mực quốc tế cao cấp, cá rô phi không chỉ gia tăng thị phần xuất khẩu mà còn có thể trở thành trụ cột mới của thủy sản Việt Nam.

Với xu hướng tiêu dùng xanh và phát triển bền vững đang lan rộng, cá rô phi có tiềm năng vươn lên thành sản phẩm chủ lực bên cạnh tôm và cá tra, góp phần tái cân bằng cơ cấu ngành và tạo nền tảng tăng trưởng dài hạn cho thủy sản Việt Nam trong giai đoạn tới.

Toàn cảnh các mô hình nuôi tôm công nghệ cao tại Việt Nam

Hồng Hà

Fri, 27 Feb 2026 12:00:00 +0700

Những năm gần đây, ngành tôm Việt Nam chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của hàng loạt mô hình nuôi hiện đại, ứng dụng công nghệ cao và giải pháp quản lý tiên tiến. Các mô hình này không chỉ nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế mà còn tăng cường an toàn sinh học, giảm thiểu rủi ro dịch bệnh và đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của ngành.

TLSS (Thang Long Smart System)

TLSS là mô hình nuôi tôm công nghệ cao do Tập đoàn Thăng Long xây dựng và phát triển tại nhiều địa phương trên cả nước. Mô hình tập trung vào nuôi tôm thẻ chân trắng (TTCT) theo nhiều giai đoạn, áp dụng phương thức thâm canh và siêu thâm canh trên ao bạt.

Năm 2025 ghi nhận bước tiến nổi bật của TLSS khi tỷ lệ thành công đạt 84% (số liệu cập nhật từ 01/12/2024 đến 20/10/2025). Nhờ quy trình kiểm soát chặt chẽ và tối ưu chi phí, nhiều hộ nuôi và trang trại đã đạt năng suất cao, ổn định dịch bệnh và giảm đáng kể chi phí sản xuất. Trong thời gian tới, mô hình TLSS dự kiến mở rộng sang các đối tượng khác như tôm sú, cá điêu hồng và cá lóc.

CPF-Combine

CPF-Combine là mô hình do Công ty CP Chăn nuôi C.P. Việt Nam phát triển, kết hợp đồng bộ nhiều giải pháp: an toàn sinh học, xử lý môi trường nuôi, sử dụng giống sạch bệnh và thức ăn chất lượng cao.

Tôm được nuôi theo 3 giai đoạn. Giai đoạn đầu, tôm con được ương trong bể dung tích nhỏ để tiết kiệm diện tích và kiểm soát dịch bệnh tốt hơn. Khi tôm lớn sẽ chuyển sang ao nuôi lớn hơn. Cách chia giai đoạn giúp rút ngắn thời gian nuôi trong ao còn 2–3 tháng, tăng vòng quay vụ nuôi, giảm tỷ lệ chết và nâng cao tốc độ tăng trưởng.

Tôm từ mô hình CPF-Combine đạt kích cỡ lớn (có thể 15 con/kg), đủ điều kiện chế biến xuất khẩu nhờ không có dư lượng kháng sinh, từ đó mang lại giá bán và lợi nhuận cao hơn.

Nuôi tôm “3 Tốt”

Mô hình “3 Tốt” do Công ty TNHH Uni-President Việt Nam nghiên cứu và triển khai nhằm thích ứng với tình trạng môi trường suy thoái và dịch bệnh phức tạp. Mô hình hướng đến giải pháp đơn giản, dễ áp dụng nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả, phù hợp với cả hộ nuôi nhỏ lẻ và trang trại quy mô lớn.

Giải pháp tập trung vào tiết kiệm năng lượng, giảm chi phí sản xuất, đơn giản hóa xử lý môi trường và nâng cao khả năng kiểm soát rủi ro. Các nội dung kỹ thuật được cập nhật thường xuyên nhằm phòng ngừa hiệu quả các bệnh nguy hiểm như TPD và EHP.

MPBio

MPBio là công nghệ “5 trong 1” do Công ty CP Tập đoàn Thủy sản Minh Phú nghiên cứu và thử nghiệm từ năm 2022. Công nghệ mô phỏng môi trường tự nhiên với độ mặn cao, kết hợp quản lý ao nuôi bằng công nghệ số và giám sát 24/24 giờ, ra quyết định dựa trên dữ liệu.

Mô hình sử dụng vi sinh đối kháng để ức chế mầm bệnh, tăng cường miễn dịch cho tôm và xử lý nước ao mà không cần thay nước. Tỷ lệ sống đạt khoảng 80%, cao hơn đáng kể so với phương pháp truyền thống. Diện tích thả giống tăng từ 30% lên 60%, chi phí sản xuất giảm đến 50% và lợi nhuận tăng thêm 10–20%.

GROFARM PRO

Ra mắt năm 2020 và sau 5 năm triển khai, GROFARM được nâng cấp thành GROFARM PRO do Công ty TNHH Grobest Industrial (Việt Nam) phát triển như một hệ sinh thái nuôi tôm thông minh.

Mô hình tập trung vào 7 yếu tố cốt lõi: hệ thống nuôi phù hợp, giống chất lượng, chương trình dinh dưỡng tối ưu, dịch vụ kỹ thuật Mobile Lab, ứng dụng công nghệ mới, hiệu quả và tính bền vững. Hạ tầng được thiết kế linh hoạt theo điều kiện từng khu vực. Nhờ quy trình kiểm soát nghiêm ngặt, tỷ lệ thành công đạt trên 92%.

TOMGOXY™

TOMGOXY™ là mô thức nuôi tôm thẻ chân trắng siêu thâm canh giàu ôxy do Công ty CP RYNAN Technologies Vietnam phát triển. Mô hình tích hợp công nghệ vật lý, hóa học, sinh học và kỹ thuật số nhằm giải quyết các vấn đề cốt lõi của ngành như năng suất thấp, chi phí cao và dư lượng kháng sinh.

Hệ thống thay đổi cơ chế tuần hoàn nước, chuyển dòng chảy rối thành dòng chảy tầng để giảm thất thoát ôxy hòa tan. Máy sục khí truyền thống được thay bằng hệ thống cấp ôxy tinh khiết, giúp tăng nồng độ ôxy hòa tan vượt mức bão hòa. Ao nuôi gồm mái nổi, hệ thống tạo dòng nước và hệ thống cung cấp ôxy, tối ưu không gian và hiệu quả sử dụng tài nguyên.

Ao nuôi 500m² tại Salicornia JSC

CTU-RAS

Từ năm 2018, nhóm nghiên cứu của Đại học Cần Thơ phát triển mô hình CTU-RAS – hệ thống nuôi tôm tuần hoàn hoàn chỉnh không thay nước trong suốt vụ nuôi, chỉ bổ sung 10–20% lượng nước và có thể tái sử dụng cho ba vụ mỗi năm.

Hệ thống vận hành theo nguyên lý cân bằng sinh học, trong đó khu nuôi chiếm 70–75% diện tích và khu lọc sinh học chiếm 25–30%. Cá rô phi xử lý chất lơ lửng, giá thể sinh học chuyển hóa amoni và nitrit, còn rong câu hấp thu nitơ và phốt pho dư thừa.

Kiểm tra tôm nuôi. Ảnh: Dự án MAIC

Thực nghiệm cho thấy CTU-RAS mang lại hiệu quả rõ rệt về kỹ thuật, kinh tế và môi trường; giảm ô nhiễm, tiết kiệm thức ăn và hóa chất, đồng thời thích ứng tốt với biến đổi khí hậu. Mô hình đã triển khai tại Sóc Trăng và Cà Mau với mật độ 300 con/m³, đồng thời được phổ biến rộng rãi thông qua các chương trình tập huấn

Vì sao Trung Quốc giảm mạnh nhập tôm hùm Canada và tăng gấp đôi mua từ Việt Nam?

Hồng Hà

Fri, 27 Feb 2026 9:00:00 +0700

Năm 2025 ghi nhận một bước ngoặt lớn trong cơ cấu nhập khẩu tôm hùm của Trung Quốc. Trong khi Canada – quốc gia từng chiếm 40–50% thị phần – bị giảm một nửa sản lượng xuất sang Trung Quốc, thì Việt Nam lại tăng gấp đôi lượng cung ứng và vươn lên vị trí số một.

Theo số liệu từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc, tổng nhập khẩu tôm hùm năm 2025 đạt gần 70.000 tấn, tăng khoảng 10.000 tấn so với năm 2024. Tuy nhiên, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở quy mô mà là sự thay đổi nhanh chóng trong bản đồ nguồn cung.

Năm 2024, Canada dẫn đầu với gần 27.000 tấn, chiếm khoảng 44% tổng lượng nhập khẩu của Trung Quốc. Việt Nam đứng thứ hai với gần 11.000 tấn, tương đương khoảng 18%.

Sang năm 2025, cán cân đảo chiều. Việt Nam xuất sang Trung Quốc hơn 24.000 tấn, chiếm khoảng 34% thị phần và trở thành nhà cung cấp lớn nhất. Ngược lại, Canada giảm xuống còn hơn 15.000 tấn (khoảng 22%). Mỹ đạt gần 10.000 tấn (14%), còn Úc tăng mạnh lên gần 7.000 tấn (10%).

Nguyên nhân chính: Thuế 25% với thủy sản Canada

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), nguyên nhân chủ yếu đến từ chính sách thuế. Từ ngày 20-3-2025, Trung Quốc áp mức thuế bổ sung 25% đối với nhiều mặt hàng thủy sản Canada, trong đó có tôm hùm.

Khi chi phí nhập khẩu từ Canada tăng mạnh, các nhà nhập khẩu Trung Quốc buộc phải tìm nguồn thay thế tối ưu hơn về giá và tính ổn định. Trong bối cảnh đó, Việt Nam nổi lên nhờ:

        - Khoảng cách địa lý gần

        - Thời gian giao hàng nhanh

        - Linh hoạt lô hàng

        - Phù hợp với sản phẩm sống và tươi

Lợi thế logistics trở thành yếu tố quyết định, đặc biệt với phân khúc tôm hùm tươi sống phục vụ nhà hàng cao cấp.

Năm 2025, tổng giá trị tôm Việt Nam xuất sang Trung Quốc và Hong Kong đạt 1,3 tỉ USD, tăng 55% so với năm 2024.

Trong đó, tôm hùm xanh đóng vai trò chủ lực với kim ngạch 840 triệu USD, tăng tới 131% so với năm trước. Đây là động lực chính giúp Việt Nam chiếm lĩnh thị phần trong giai đoạn Canada gặp bất lợi thuế quan.

Năm 2026: Cạnh tranh sẽ khốc liệt hơn

Bước sang năm 2026, đà tăng trưởng vẫn được duy trì. Riêng tháng 1-2026, xuất khẩu tôm hùm xanh sang Trung Quốc và Hong Kong đạt khoảng 100 triệu USD, tăng 6% so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, nếu từ tháng 3-2026 mức thuế 25% với Canada được gỡ bỏ, thị trường có thể thay đổi nhanh chóng. Canada có khả năng giành lại thị phần ở phân khúc cao cấp và quà biếu, trong khi Úc tiếp tục củng cố vị thế sau khi quan hệ thương mại được khôi phục.

Trước áp lực cạnh tranh gia tăng khi Canada có thể được gỡ bỏ thuế và các nguồn cung khác củng cố vị thế, doanh nghiệp Việt Nam muốn giữ vững thị phần tại Trung Quốc cần tập trung vào việc duy trì chất lượng ổn định, chuẩn hóa quy cách sản phẩm theo yêu cầu thị trường, tối ưu hóa logistics đối với hàng sống và hàng tươi nhằm đảm bảo tốc độ và độ tươi khi giao nhận, đồng thời tăng cường kết nối trực tiếp với các hệ thống phân phối hiện đại để nâng cao độ phủ và kiểm soát tốt hơn chuỗi cung ứng.

VASEP nhận định: năm 2025 cho thấy Trung Quốc sẵn sàng gia tăng nhập khẩu khi phân khúc cao cấp phục hồi. Nhưng năm 2026 sẽ là giai đoạn kiểm nghiệm thực lực. Doanh nghiệp nào giữ được chất lượng, tốc độ giao hàng và độ phủ kênh phân phối sẽ là bên giữ được thị phần khi Canada quay lại cuộc chơi và cạnh tranh trở nên gay gắt hơn.

Xu hướng phát triển nuôi tôm bền vững bằng công nghệ xanh

Uyên Phương

Thu, 26 Feb 2026 15:00:00 +0700

Ngành nuôi tôm Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phải phát triển bền vững, vừa nâng cao năng suất vừa bảo vệ môi trường. Công nghệ xanh trở thành giải pháp trọng tâm, giúp ngành tôm thích ứng với biến đổi khí hậu và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Xanh hóa vùng nuôi

Chiến lược xanh hóa vùng nuôi đã được nhiều địa phương triển khai, hướng tới việc mở rộng diện tích nuôi nhưng đồng thời kiểm soát chặt chẽ tác động môi trường. Các mô hình nuôi tôm sinh thái kết hợp rừng ngập mặn, nuôi tôm – lúa đã chứng minh hiệu quả trong việc giảm phát thải, bảo vệ hệ sinh thái và tạo ra sản phẩm có giá trị cao.

Những mô hình này không chỉ giúp cân bằng sinh thái mà còn tạo ra nguồn thu nhập kép cho người dân. Việc kết hợp nuôi tôm với trồng lúa hoặc bảo vệ rừng ngập mặn giúp giảm chi phí đầu tư, tận dụng tài nguyên tự nhiên và nâng cao tính bền vững của ngành nuôi tôm.

Công nghệ xử lý môi trường và quản lý dịch bệnh

Các chế phẩm sinh học đang dần thay thế hóa chất trong xử lý nước, giúp cân bằng hệ vi sinh và duy trì môi trường ổn định. Công nghệ sinh học cũng được áp dụng để sản xuất giống sạch bệnh, nâng cao sức đề kháng cho tôm, giảm thiểu rủi ro dịch bệnh.

Nhờ ứng dụng công nghệ xanh, người nuôi có thể hạn chế ô nhiễm nguồn nước và giảm chi phí sử dụng thuốc kháng sinh. Đây là bước tiến quan trọng để ngành tôm Việt Nam đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về an toàn thực phẩm và phát triển bền vững.

Năng lượng tái tạo trong nuôi tôm

Một số trang trại nuôi tôm đã lắp đặt hệ thống điện mặt trời để vận hành quạt nước, máy sục khí và thiết bị giám sát. Việc sử dụng năng lượng tái tạo không chỉ giảm chi phí điện mà còn góp phần giảm phát thải khí nhà kính.

Đây là minh chứng cho việc ngành nuôi tôm đang hòa nhập vào xu hướng kinh tế xanh toàn cầu. Việc tận dụng năng lượng sạch giúp người nuôi tiết kiệm chi phí lâu dài, đồng thời nâng cao hình ảnh sản xuất thân thiện với môi trường.

Hệ thống tuần hoàn và tái sử dụng nước

Công nghệ nuôi tuần hoàn RAS (Recirculating Aquaculture System) đang được thử nghiệm tại nhiều vùng nuôi. Hệ thống này cho phép tái sử dụng nước sau xử lý, giảm lượng nước thải ra môi trường và hạn chế dịch bệnh.

Công nghệ nuôi tuần hoàn RAS (Recirculating Aquaculture System). Ảnh: Thuốc thủy sản Âu Mỹ AEC

Việc áp dụng RAS giúp tiết kiệm tài nguyên nước, giảm thiểu ô nhiễm và tạo ra môi trường nuôi ổn định hơn. Đây là giải pháp công nghệ xanh mang tính đột phá, hướng tới mô hình nuôi tôm khép kín, hiệu quả và bền vững.

Chứng nhận quốc tế và thị trường xuất khẩu

Theo Hội đồng ASC, tính đến năm 2024, Việt Nam có 321 trại nuôi tôm đạt chứng nhận ASC, chiếm gần 44% tổng số trại trên toàn cầu. Đây là minh chứng rõ rệt cho việc các trang trại Việt Nam đã đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế về môi trường, xã hội và an toàn thực phẩm.  Nhãn chứng nhận ASC trên bao bì sản phẩm là cách để người tiêu dùng dễ dàng nhận diện và lựa chọn sản phẩm thủy sản an toàn.

Ngoài ra, một số doanh nghiệp như Công ty Trung Sơn đã đạt chứng nhận ASC cho vùng nuôi công nghệ cao, khẳng định cam kết sản xuất hài hòa với môi trường. Bên cạnh đó, ba nhà máy thức ăn nuôi tôm của Grobest, Nutreco và C.P Việt Nam cũng đã đạt chứng nhận ASC Feed Standard vào năm 2025, tạo nên chuỗi cung ứng thủy sản bền vững từ thức ăn đến sản phẩm cuối cùng.

Phương pháp gây màu nước tự nhiên bền vững trong nuôi trồng thủy hải sản

Uyên Phương

Thu, 26 Feb 2026 0:00:00 +0700

Hiện nay, nhiều hộ nuôi vẫn dựa vào hóa chất để xử lý, dẫn đến rủi ro về môi trường và sức khỏe vật nuôi. Hiện nay, xu hướng gây màu nước bằng nguyên liệu tự nhiên đang được khuyến khích, vừa đảm bảo hiệu quả, vừa hướng tới phát triển bền vững.

Gây màu bằng nguyên liệu tự nhiên

Mật rỉ đường là nguồn carbon dễ phân hủy, khi đưa vào ao nuôi sẽ kích thích sự phát triển của hệ vi sinh vật có lợi. Nhờ đó, môi trường nước được cải thiện, hạn chế sự xuất hiện của mầm bệnh. Bên cạnh đó, phân xanh  thường là lá cây họ đậu hoặc các loại cây dễ phân hủy cung cấp chất hữu cơ và dinh dưỡng cho tảo phát triển tự nhiên, tạo màu nước ổn định mà không cần đến hóa chất.

Ngoài ra, chế phẩm vi sinh đóng vai trò quan trọng trong việc phân hủy chất hữu cơ dư thừa, kiểm soát khí độc và duy trì cân bằng sinh thái trong ao. Khi kết hợp mật rỉ, phân xanh và vi sinh, người nuôi có thể tạo ra màu nước bền vững, hạn chế rủi ro từ tảo hại, đồng thời giảm chi phí xử lý môi trường. Đây là giải pháp dễ áp dụng, phù hợp với điều kiện sản xuất của nhiều vùng nuôi.

Lợi ích của phương pháp tự nhiên

Một trong những lợi ích lớn nhất của phương pháp gây màu nước tự nhiên là giúp môi trường ao nuôi ổn định hơn. Nước có màu xanh nâu nhạt, độ trong vừa phải sẽ tạo điều kiện cho tôm, cá phát triển tốt, hạn chế hiện tượng bùng phát tảo độc gây hại. Nhờ đó, người nuôi giảm được rủi ro dịch bệnh, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Phương pháp gây màu nước tự nhiên là giúp môi trường ao nuôi ổn định hơn. Ảnh minh họa.

Bên cạnh đó, phương pháp này còn giúp giảm dư lượng hóa chất trong thủy sản, đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường xuất khẩu. Việc tận dụng nguyên liệu sẵn có như mật rỉ và phân xanh cũng giúp tiết kiệm chi phí, đồng thời bảo vệ môi trường nước, duy trì đa dạng sinh học. Đây là lợi ích kép, vừa mang lại hiệu quả kinh tế, vừa đảm bảo phát triển bền vững cho ngành thủy sản.

Hướng tới phát triển bền vững

Để phương pháp gây màu nước tự nhiên được áp dụng rộng rãi, cần có sự hỗ trợ từ cơ quan quản lý và các chương trình khuyến nông. Việc tổ chức tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật cho người nuôi sẽ giúp họ hiểu rõ lợi ích và cách áp dụng đúng quy trình. Đồng thời, chính sách khuyến khích sử dụng chế phẩm sinh học và hỗ trợ tín dụng cho mô hình nuôi sạch sẽ tạo động lực để cộng đồng chuyển đổi.

Song song đó, người tiêu dùng cũng cần nâng cao nhận thức, ưu tiên lựa chọn sản phẩm thủy sản sạch, ít hóa chất. Khi thị trường tạo áp lực, người nuôi sẽ có thêm động lực để áp dụng phương pháp tự nhiên. Sự kết hợp giữa kỹ thuật, chính sách và nhận thức cộng đồng sẽ giúp ngành thủy sản Việt Nam phát triển theo hướng an toàn, hiệu quả và bền vững, khẳng định uy tín trên thị trường quốc tế

Cá chình có thể phóng điện bao nhiêu vôn?

Hồng Hà

Wed, 25 Feb 2026 19:00:00 +0700

Cá chình điện là một trong những sinh vật kỳ lạ nhất dưới nước. Không chỉ có thân hình khác thường, loài cá này còn sở hữu “vũ khí sinh học” cực mạnh: khả năng phóng điện lên tới hơn 800 vôn – đủ khiến nhiều loài sinh vật lớn phải choáng váng.

Vậy cá chình điện tạo ra dòng điện như thế nào? Và vì sao nó không tự giật chính mình?

Cấu tạo cơ thể kỳ lạ của cá chình điện

Nhìn bề ngoài, cá chình điện trông khá giống một con lươn dài. Tuy nhiên, cấu trúc cơ thể của nó hoàn toàn khác biệt.

Phần đầu và nội tạng của cá chình điện chỉ chiếm khoảng 20% phía trước cơ thể. Khoảng 80% phía sau hầu như là phần đuôi kéo dài. Đây không phải cấu trúc ngẫu nhiên — mà là thiết kế để phục vụ cho chức năng phát điện.

Nếu quan sát bên trong, bạn sẽ thấy phần cơ đỏ không nhiều như các loài cá thông thường. Phần lớn thể tích cơ thể là các thớ thịt trắng đặc biệt, thực chất chính là cơ quan phát điện.

Cá chình điện tạo ra dòng điện như thế nào?

Bí mật nằm ở các tế bào điện – những tế bào hình đĩa xếp thành từng bản mỏng giống như pin. Mỗi “bản” tế bào điện có thể tạo ra khoảng 0,15 vôn. Khi hàng nghìn bản nối tiếp nhau, điện áp cộng dồn có thể đạt trung bình 350 vôn và kỷ lục lên tới hơn 800 vôn.

Chính vì vậy, cá chình điện được ví như một “pin sống” khổng lồ. Ở cường độ thấp, nó liên tục phát ra các xung điện yếu để cảm nhận môi trường xung quanh. Cách này giúp cá chình điện “nhìn” được dưới nước đục bằng việc đo sự thay đổi của dòng điện qua da.

Khi con mồi áp sát, nó sẽ phóng điện mạnh trong tích tắc, khiến đối thủ tê liệt hoặc choáng váng ngay lập tức.

Cấu tạo cá chình điện. Ảnh: Ý tưởng từ National Geographic.

Cá chình điện có giật chết người không?

Điện áp an toàn với cơ thể người chỉ khoảng 36 vôn. Trong khi đó, cá chình điện có thể tạo ra dòng điện lên đến 860 vôn nếu xả hết công suất.

Dưới nước, vì nước dẫn điện rất tốt, dòng điện sẽ lan truyền rộng xung quanh. Bất kỳ sinh vật nào ở gần đều có nguy cơ bị giật.

Đã có những trường hợp cá nhỏ chết ngay khi chạm vào cá chình điện. Thậm chí, trong điều kiện nhất định, cú phóng điện đủ mạnh có thể khiến một con cá sấu non bị choáng hoặc tê liệt.

Tuy nhiên, việc cá chình điện giật chết người là rất hiếm và thường chỉ xảy ra khi tiếp xúc trực tiếp trong môi trường nước.

Vì sao cá chình điện không tự giật chính mình?

Đây là câu hỏi nhiều người thắc mắc.

Thứ nhất, các cơ quan quan trọng của cá chình điện tập trung ở phần đầu và được bao bọc bởi lớp mỡ cách điện tự nhiên.

Thứ hai, dòng điện luôn đi theo đường có điện trở nhỏ nhất. Nước sông dẫn điện tốt hơn cơ thể của cá, vì vậy phần lớn dòng điện lan truyền ra môi trường thay vì chạy ngược vào bên trong.

Tuy nhiên, nếu bị nhấc lên khỏi mặt nước, tình huống sẽ thay đổi. Không khí dẫn điện kém hơn cơ thể cá. Khi đó, điện trở của môi trường cao hơn, dòng điện có thể dội ngược lại và khiến cá chình điện bị ảnh hưởng nếu phóng điện mạnh.

Ngoài ra, lớp da của cá chình điện cũng có khả năng cách điện rất tốt, giúp bảo vệ cơ thể khỏi chính dòng điện của mình.

Cá chình điện - sát thủ dưới nước

Cá chình điện không chỉ dùng điện để săn mồi, mà còn để:

        - Dò đường trong môi trường nước đục

        - Giao tiếp với đồng loại

        - Tự vệ trước kẻ thù

Khả năng phát điện linh hoạt ở nhiều mức cường độ giúp nó kiểm soát môi trường sống hiệu quả. Chính vì vậy, ngay cả những loài sinh vật mạnh mẽ cũng khó có thể chống lại cú điện giật bất ngờ của nó.

Cá chình điện là minh chứng cho sự kỳ diệu của tiến hóa. Với cấu trúc cơ thể đặc biệt, 80% cơ thể dành cho cơ quan phát điện và khả năng tạo ra điện áp lên đến hơn 800 vôn, nó thực sự là một “nhà máy điện sinh học” dưới nước.

Không chỉ khiến con mồi choáng váng trong tích tắc, cá chình điện còn khiến con người kinh ngạc vì cơ chế tự bảo vệ thông minh giúp nó không bị chính dòng điện của mình làm hại.

10 chuyển dịch quan trọng nhất trong ngành Dinh dưỡng thủy sản

Hồng Hà

Wed, 25 Feb 2026 9:00:00 +0700

Sự chuyển dịch thần tốc của ngành thủy dản không chỉ là câu chuyện về giá thành, mà là cuộc cách mạng về công nghệ và tính bền vững. Ngành dinh dưỡng, thức ăn thủy sản cũng đang chứng kiến những bước chuyển mình mạnh mẽ chưa từng có.