Khó khăn, thách thức của nuôi tôm siêu thâm canh

Thời gian qua, tỉnh Cà Mau đẩy mạnh việc triên khai thực hiện mô hình nuôi tôm thâm canh và siêu thâm canh, bước đầu được nhiều doanh nghiệp và hộ dân đồng tình hưởng ứng. Tuy nhiên, việc triển khai thực hiện mô hình này vẫn còn gặp không ít khó khăn, trở ngại.
Khó khăn, thách thức của nuôi tôm siêu thâm canh
Đây là một trong những mô hình nuôi tôm siêu thâm canh.

Diện tích nuôi tôm siêu thâm canh tăng nhanh

Tính đến trung tuần tháng 10/2017, trên địa bàn tỉnh Cà Mau có hơn 15.700 hộ dân nuôi tôm bán thâm canh, thâm canh và siêu thâm canh, với diện tích hơn 9.600 ha. Trong đó, có 670 hộ dân nuôi tôm siêu thâm canh, với diện tích gần 860 ha, tăng gần 700 ha so với thời điểm cuối năm 2016. Qua thời gian nuôi, hiệu quả của loại hình nuôi tôm siêu thâm canh đạt khá cao. Theo đánh giá của người nuôi, tỷ lệ thành công đạt trên 85%, năng suất đạt từ 40 tấn đến 50 tấn/ha/vụ. Huyên Đầm Dơi là đơn vị dẫn đầu trong việc nuôi tôm siêu thâm canh.

Còn nhiều khó khăn...

Việc quy hoạch nuôi tôm công nghiệp ở một số địa phương khó xác định vị trí để quy hoạch phù hợp với điều kiện trên cơ sở khoa học. Do đó, phải thuê chuyên gia tư vấn, mất khá nhiều thời gian. Mặt khác, người dân tự phát nuôi tôm công nghiệp rải rác, nhỏ lẻ (không tập trung), dẫn đến công tác quy hoạch, thẩm định quy trình kỹ thuật gặp nhiều khó khăn.

Việc triển khai các chủ trương, quy định có liên quan của các cấp đến người dân thiếu chiều sâu, làm cho một bộ phận người dân nhận thức và am hiểu còn hạn chế. Công tác tập huấn có thực hiện thường xuyên, tuy nhiên, chưa phủ khắp trong dân, có nơi hộ dân chưa nắm được quy trình nuôi tôm công nghiệp đã được ban hành.

Điện, thủy lợi một số nơi vẫn chưa đáp ứng, có nơi sử dụng điện 01 pha, có nơi hộ nuôi chia hơi điện, một số vùng nuôi không đủ nguồn nước cung cấp cho sản xuất. Đa số những hộ nuôi tôm siêu thâm canh mới hình thành là từ ao nuôi tôm công nghiệp trước đó chỉnh sửa, cải tiến lại… Vì vậy, việc bố trí công trình phụ trợ gặp khó khăn, không đủ diện tích đất theo quy định.

Những hộ nuôi tôm thâm canh trong ao đất đa số không đủ điều kiện theo hướng dẫn của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh (không đủ đất đai, trang thiết bị, quy trình kỹ thuật và các điều kiện khác).

Công tác quản lý chất lượng tôm giống, vật tư nông nghiệp thiếu chặt chẽ, vẫn còn hàng hóa trôi nổi len lỏi trong dân. Sự cạnh tranh quyết liệt giữa tôm giống kém chất lượng, giá rẻ với tôm giống có chất lượng, có thương hiệu còn diễn ra. Việc liên kết sản xuất chưa được lan rộng, gắn kết đôi khi chưa mang lại hiệu quả thiết thực, chưa bao tiêu sản phẩm đầu ra, giá thành chưa có sự trên lệch, ưu đãi.

Qua thẩm định những hộ nuôi tôm công nghiệp chưa đủ điều kiện có khả năng chậm khắc phục, do không đủ diện tích đất, thiếu vốn đầu tư … Số hộ nuôi tôm nhỏ lẻ, phân tán khá nhiều, một số hộ nuôi tôm ngoài quy hoạch nuôi tôm công nghiệp phải mất một khoảng thời gian dài mới có thể giải quyết được.

Việc quy hoạch, thẩm định, xây dựng kế hoạch tháo gỡ khó khăn trong nuôi tôm thâm canh, siêu thâm canh, đăng ký tập huấn và nhân rộng các mô hình sản xuất có hiệu quả năm 2018 của các địa phương còn chậm; trong chỉ đạo điều hành một số địa phương thiếu sâu sát, thiếu quyết liệt.

Thiếu chủ động trong việc kêu gọi các doanh nghiệp có năng lực đầu tư trong lĩnh vực thủy sản, cũng như hỗ trợ người nuôi liên kết sản xuất với các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh cung ứng đầu vào và đầu ra sản phẩm; công tác phối hợp chưa tốt với các ngân hàng và các đơn vị liên quan để hỗ trợ người dân tiếp cận nguồn vốn vay và tranh thủ nguồn vốn hỗ trợ từ các doanh nghiệp; công tác vận động, hỗ trợ người dân thành lập các tổ hợp tác sản xuất, hợp tác xã sản xuất theo hình thức kinh tế tập thể mang tính cộng đồng thiếu thường xuyên.

Khó khăn, thách thức của nuôi tôm siêu thâm canh

Tôm nuôi theo mô hình siêu thâm canh.

Tìm hướng đi tối ưu cho ngành tôm Cà Mau

Trước những khó khăn nêu trên, UBND tỉnh Cà Mau chỉ đạo các địa phương trong tỉnh sớm hoàn chỉnh quy hoạch nuôi trồng thủy sản, trong đó ưu tiên quy hoạch nuôi tôm công nghiệp tập trung; đầu tư cơ sở hạ tầng, kêu gọi các thành phần kinh tế có năng lực xây dựng cơ sở sản xuất tôm giống có quy mô, chất lượng, nuôi tôm công nghệ cao…

Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Công Thương, Công ty Điện lực, địa phương và các đơn vị có liên quan tham mưu UBND tỉnh ban hành quy định về điều kiện, chế tài nuôi tôm thâm canh, siêu thâm canh trên địa bàn tỉnh Cà Mau.

Tiếp tục nghiên cứu quy trình nuôi tôm thâm canh, siêu thâm canh trong ao nhỏ có trải bạt để phổ biến, áp dụng cho những hộ nuôi có diện tích đất nhỏ. Tăng cường công tác chỉ đạo điều hành của địa phương, đẩy mạnh hướng dẫn cho chính quyền địa phương cơ sở nắm các quy định có liên quan cũng như quy trình nuôi tôm để hướng dẫn sâu rộng trong dân.

Trên cơ sở đăng ký nhu cầu tập huấn, nhân rộng các mô hình sản xuất có hiệu quả được duyệt, các đơn vị chuyên môn trực thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với địa phương tổ chức triển khai ngay từ đầu năm 2018 đúng với đối tượng.

Tăng cường công tác kiểm tra, hướng dẫn người dân đăng ký nuôi tôm và xây dựng các ao đầm nuôi, công trình phụ trợ… đáp ứng yêu cầu về điều kiện theo quy định. Trước mắt, tập trung hướng dẫn cho những hộ nuôi tôm đã thẩm định nhưng chưa đủ điều kiện phải khắc phục trong thời gian nhất định mới được tiếp tục nuôi vụ tiếp theo.

Về lâu dài, những hộ nuôi tôm thâm canh nhỏ lẻ, phân tán và những hộ không nằm trong vùng quy hoạch nuôi tôm công nghiệp tập trung của địa phương chuyển đổi hình thức nuôi, nuôi đối tượng khác hoặc ngừng nuôi để tiến tới nuôi theo hình thức tập trung, hợp tác sản xuất.

Chính quyền địa phương vận động và hỗ trợ người dân thành lập tổ hợp tác, hợp tác xã sản xuất mang tính cộng đồng, tiến tới liên kết với các doanh nghiệp cung ứng đầu vào và sản phẩm đầu ra để tranh thủ hỗ trợ nguồn vốn, đầu tư trang thiết bị, tiêu thụ sản phẩm. Tăng cường công tác quản lý chất lượng tôm giống, vật tư nông nghiệp phục vụ nuôi tôm; chuẩn bị tốt nguồn cung cấp có chất lượng, khuyến cáo cho người dân.

Theo dự báo thời gian tới phát triển mạnh nuôi tôm siêu thâm canh, có khả năng tăng đột biến, vì vậy các địa phương cần chuẩn bị các phương án cần thiết, trong đó khả năng cung ứng đủ sức phương tiện đào đắp, xây dựng ao đầm không để thiếu hụt, dẫn đến tăng giá bất hợp lý… không để ảnh hưởng tiến độ, mùa vụ sản xuất của nông dân.

18/10/2017
Ngọc Hân
Camau.gov