Thế giới thèm khát cá ngừ tuna Nhật Bản

Thế giới thèm khát cá ngừ -tuna Nhật , bò Wagyu và những món ăn ngon tinh tế ở những khách sạn xa xôi ngòai nước Nhật,  tỉ như Nửu Ước ( Hoa Kỳ ) và Luân Đôn ( Anh Quốc ),  đã khiến các nhà đầu tư  thể chế và ngân  hàng địa phuơng đứng sau lưng  một khuynh hướng  đầu tư bất thường ở Nhật, đã đổ 23 tỉ yên- đồng tiền Nhật ( 281 triệu đô la Mỹ ) vào hơn một tá quỹ đầu tư  ở các nông trang và trại nuôi cá biển tại Nhật. 

4 trong số  quỹ  đầu tư thực phẩm này là của ông Daisuki Mori, đã góp10 tỉ yên từ các ngân hàng địa phương  và các nhà đầu tư thể chế vào những dự án gồm có như nuôi cá ngừ, đa số ở đảo Lưu Cầu ( ? ) Kyushu Island phía Nam Nhật, cách xa ô nhiễm phóng xạ lò điện hạt nhân Fukujima động đất và sóng thần, gây ra.

Mori, 44 tuổi, nguyên là chủ ngân hàng thuộc nhóm Citigroup và hiện là chủ tịch Ngân hàng đầu tư Dogan Investments ở Thành phố Fukuoka City nói rằng: Thực phẩm  là một lảnh vực ở Nhật có tiềm năng lớn lao. Các trại, nông trang  địa phương nuôi cá ngừ, nuôi heo, và bò ở đảo Kyushu cần có liên kết mạnh mẽ hơn với những thị trường  lớn ngòai nước Nhật.

Yêu cầu về các sản phẩm thực phẩm Nhật tăng gia khiến cho ít nhất  25 ngân hàng địa phương, đã cung cấp thêm ngân khỏan  cho những nông dân ( và ngư dân ) Nhật nào  muốn xuất khẩu.  Trong thời gian làm việc cho chi nhánh Citigroup ở Fukuoka, Mori đã đầu tư 48 triệu yên vào công ty chế biến cá biển Burimy, một công ty đã nuôi hàng trăm ngàn  cá ngừ vi xanh – bluefin và cá nạng đuôi vàng – croaker yellow tail  ở bải rào ( lồng )-pens   ngoài khơi đảo, cách bờ  chưa đầy1 cây số.  Công ty hy vọng bán ra năm 2012, hai ngàn cá ngừ vi xanh nuôi lồng, gấp đôi số lượng này năm tới 2013,  theo lời Takahiro Hama, một gíám đốc của công ty. Burimy đang thảo luận cùng Tổ hợp Nomura Holdings lập công ty  cổ phần công cọng  thọat tiên – initial public offering để tài trợ  cho tăng gia xuất khẩu  ở Trung Đông và  ở Âu Châu.

Nuôi cá ngừ xuất khẩu

Chợ cá Katsuura (Nhật Bản)
     Hội chế biến xuất khẩu thủy sản Việt Nam - Vasep cho  biết , năm 2011,  xuất khẩu thủy sản Việt Nam  đạt 6.118 tỉ đô la Mỹ ( 2-3 lần hơn giá trị xuất khẩu gạo, năm 2011 đã trên 7 triệu tấn vượt mặt xa nước xuất khẩu gạo thứ ba thế giới là Hoa Kỳ năm qua) , tăng 21 %  so với năm 2010.

Mặt hàng chủ lực vẫn là tôm đạt 2.4 tỉ đô la  đứng đầu là tôm sú ( 59.7%)  và tham gia đột phá của tôm chân trắng  ( 29.3 % ).  Cá tra đứng hàng thứ hai đạt 1.805 tỉ  tăng 26.5% với khối lượng xuất khẩu trên 600 000 tấn. Mỹ và châu Âu vẫn là thị trường  nhập khẩu cá tra Việt Nam nhiều nhất (  Phương Duy, KHKT tháng 1 – 2012 ).

Dự trù phấn đấu  hầu đạt xuất  khẩu năm 2012 là 6.5 tỉ đô la Mỹ . Ngành nuôi trồng thủy sản Việt Nam hiện tiến bộ nhiều ở môi trường nước ngọt và nước lợ hay ven bờ  nơi nước mặn xâm nhập. Nhưng nuôi cá biển khá xa bờ  chưa mấy phát triễn, ngay cả ở vùng khai thác nuôi trồng  hải sản  Đồng Bằng Sông Cửu Long dài 700 km và vùng đặc quyền kinh tế biển Tây và phần Biển Đông này lên  đến 360 000 km2 . Vì vậy cần khuếch trương ngành nuôi cá biển theo những kỷ thuật ngư trang và  nuôi  dưỡng cá cận đại hơn, dùng nguyên liệu thức ăn  cho cá nội địa phương hửu hiệu, rẽ tiền hơn, không làm ô nhiễm môi trường, lựa chọn các lòai cá nào thị trường quốc tế rộng lớn?

     Nhật đã  xuất khẩu  40% cá ngừ nuôi ở biển, đa số cho các  kho tồn trữ và tiệm ăn  ở hai bang California và New York- Hoa Kỳ, gồm luôn cả tiệm  ăn  Morimoto,  một tiệm vùng Manhattan  chủ nhân là  Masaharu Morimoto , ngôi sao trình diễn ti vi Iron Chief- Đầu bếp chánh Soong chảo Sắt ( món đặc biệt là pizza cá ngừ dọn trên bánh mì bắp ( ngô )- tortilla dòn tan với hột ô liu – olives ). Năm 2011, xuất khẩu Nhật  đã vọt lên hơn năm 2010  là 16. 9 % về cá ngừ nuôi và  18.1 % cá nạng nuôi, trị gía 7.36 tỉ  yên cho cá ngừ và 7.76 tỉ yên cho cá nạng, chiếu theo thống kê  của Bộ Canh nông, Lâm nghiệp và Ngư nghiệp Nhật.
 

Cá ngừ Nhật nuôi là cá ngừ vi xanh Nam phương- southern  bluefin tên  khoa học la tinh là Thunnus maccopii, họ cá ngừ Scrombridae, một lọai cá sống ngòai khơi ở độ sâu trung bình - pelagic, thân trắng bạc,  nuôi lớn đến  400 kg(  782 cân Anh )  bằng các lọai cá nhỏ tạp nham , mực , tôm…  hay các động vật khác; thường được đánh bắt ở Thái Bình Duơng phần biển phía dưới Indonexia đến gần  bờ biển miền Bắc Úc châu.

Bảo đảm nguồn cung cấp  cá ngừ vi xanh Nam phương làm thực phẩm, mà không làm cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên là một  vấn đề quan trọng cho thế giới thế kỷ thứ 21. Cá ngừ vi xanh là một lòai cá cao giá nhất, nhưng hiện nay  phải đối diện với nhiều áp lực vì nạn lạm ( khai )thác quá độ và có nguy cơ sụp đổ . Yêu cầu lúc rày rất cao: một con cá ngừ vi xanh  nặng 342 kg,  vừa bán đấu giá ở Chợ cá  Nhât Danh Vang -Tsukiji Fish Market, đạt  kỷ lục 32.49 triệu yên  ( chừng 400 000 đô la Mỹ ).  Sau đây là sơ lược báo cáo  nuôi lồng ( bải rào ) cá ngừ vi xanh của công ty  Nhật Agrimarine ngày 28 tháng 6 năm 2011. 

     Nuôi cá ngừ vi xanh Nam Phương nhốt trong lồng  lưới- net cages  không mấy thành công trước đây vì có nhiều thừa tố  thách thức giới hạn liên quan tới sinh sản , thức ăn cho cá  và duy trì  cho được một môi trường  biển thích nghi. Khảo cứu mới đây của Viện đại học Tokai, Nhật bổn,  đã đưa tới nhiều môn bài  về  chăn nuôi và cho ăn các cá ngừ vi xanh nhỏ -  cá con  , trong khi  công ty AgriMarine  đã thành công thực thi một kỷ thuật  thay thế bền vững nuôi cá hồi. Tổ hợp AgriMarine Holdings, căn cứ ở Vancouver- Canada, tuyên bố đã thỏa hiệp  với Viện Tokai  làm dự án nuôi  cá ngừ vi xanh  kích thước thương mãi, sử dụng các lồng bải rào  theo hệ thống thành đặc bao quanh chứa cá nuôi của hảng. 

Dự án với Viện Tokai  là một cách chứng minh thêm ứng dụng các lồng bải rào  nuôi cá của hảng cùng  các kỷ thuật nuôi cá của viện, nuôi các lòai cá  giá trị cao . Theo Richard Buchanan, Tổng Giám đốc AgriMarine, chiến lược hảng là  để chứng minh độ mềm dẽo họat động ở nhiều lọai môi trường nước khác, và có thể dùng để nuôi các lọai cá vi lớn có giá trị cao, có thể xây đắp gần gủi thị trường hơn trên khắp thế giới.  AgriMarine  đã nuôi  cá hồi Thái bình Dương - Pacific salmon và cá mè xứ  mát lạnh – trout  thành công ở Trung Quốc và ở Canada, và nhờ các dự án khảo cứu hảng đang làm với Cá Nạng Vàng – Yellow Croaker  và cá ngừ vi xanh Nam phương, hảng đang cũng cố vị trí  là hảng lảnh đạo  các kỷ thuật sản xuất nuôi trồng thủy sản vững bền – sustainable aquaculture production technologies.

Cá Nạng Vàng (Một loài cá đặc sản của Nhật Bản)
      Tháng 5 năm 2011, AgriMarine  tuyên bố lập một hợp doanh với Viện khảo cứu Ngư nghiệp Châu Sơn ( ? )- ZFRI, Trung Quốc, để thực hiện một dự án thương mãi đại trà nuôi cá nạng vàng ( Tàu gọi là kim ngư, cá vàng kim – gold fish),  theo hệ thống lồng bải rào đóng kín.  Các đàn cá nạng vàng hoang dã  đã giảm sút rất nhiều kể từ thập niên 1970  và nay đựợc nuôi ở đại dương trong lồng lưới đóng kín tại tỉnh Phúc Kiến.  Nhưng phương cách này  góp phần  vào ô nhiễm, bệnh tật cá nên phải dùng  thuốc kháng sinh, khiến phẩm giá thịt cá sinh ra nhiều vấn đề.

Các khảo cứu trước đây  nuôi cá  nạng vàng  sử dụng thức ăn chế biến  công nghệ do Hiệp hội  Đậu nành ( đổ tương )  Hoa kỳ -ASA phối hợp  với  quận Ngư Nghiệp Bình Dương-Pin Yang County tỉnh  Phúc Kiến thực thi.  ASA cũng cung cấp cố vấn làm công thức thức ăn cho cá nuôi cho khảo cứu chung AgriMarine và ZFRI.  Trị giá cá nạng vàng nuôi ở Trung Quốc nay hàng năm đã trên 460 triệu đô la Mỹ, tiêu biểu cho  gần 70 000 tấn cá, tương đương  kích thước thị trường ngành công nghệ nuôi cá hồi tại  bang British Columbia, Canada.

Giám đốc Luo  của ZFRI cho biết là  nuôi cá nạng vàng thành công ở hệ thống đóng kín , sẽ giải quyết xong yêu cầu của nhà tiêu thụ cho cá lành mạnh và  phẩm giá thịt cá tương đương  với các đặc  điểm các đàn cá hoang dã.  Đây cũng là dự án đầu tiên  nuôi cá nạng vàng sinh cường  trong lồng lưới bải rào đóng kín  với phương tiện   lấy ra được phế thải. Cá con  được chuyễn đến  các cơ sở nuôi và sẽ đạt kích thước thu họach sau 8 tháng nuôi. Cá nặng tối thiểu 500gr một con,  sẽ đem bán ở  các chợ Thượng Hải  chỉ cách các cơ sở nuôi chừng 4 giờ  chuyên chở. 

Đầu tháng tư 2012,  Cá Nạng Vàng ( cá nuôi ở biển )  đông lạnh nay đã bán ở các siêu thị Tàu bang Ca Li , Hoa Kỳ song song với cá ba sa , bông lau... của miền Nam  Việt Nam ; nhưng Việt Nam nay đã nuôi Cá Bó thành công ở biển Tây  tại vài đảo trong 21 đảo lớn - nhỏ thuộc quần đảo Nam Du ( Hòn Lớn , Hòn Ngang, Hòn Mấu... ) , huyện Kiên Hải, tỉnh Kiên Giang, cách thị trấn Rạch Giá chừng 85 Km .

Đảo Nam Du, VN ...cần di cư thêm người  cư ngụ ... nếu lơ là, các nước khác như Thái lan , Mã Lai... hoặc những ngoai quốc khác sẽ chiếm mất trong tương lai như Trung Quoc đã chiếm Hoàng Sa và Trường Sa của VN

ZFRI  là cơ quan  khảo cứu và phát triễn của chánh phủ Tàu, chuyên môn về nuôi  các lòai cá  nước ấm có  tiềm năng giá trị thương mãi.  Theo các chi tiết hợp đồng,  ZFRI  sẽ cung cấp phương thức nuôi trồng và cơ sở để thực hiện  kỷ thuật mới AgriMarine cung cấp. Họa kiểu và  xử lý  xây cất  do các chuyên viên và cố vấn Canada của AgriMarine cung cấp và  mọi trang bị đều do các nhà chế tạo Tàu làm ra.  Đôi bên đã thỏa thuận phát triễn  đại trà tòan vẹn họat động nuôi cá lồng bải rào đóng kín, căn cứ trên các thử nghiệm  kích thước thương mãi đã thành công mỹ mãn  và thị trường đã chấp nhận cá nạng vàng nuôi vững bền ở hệ thống bải rào đóng kín.

Kỷ thuật AgriMarine  đã giải quyết được nhiều vấn đề môi sinh của phương thức nuôi cá  trong lồng lưới và đã thõa mãn yêu cầu của các nhà tiêu thụ và bán lẽ cho nuôi trồng thủy sinh vững bền- sustainable aquaculture, trong khi vẫn bảo vệ được môi trường ( ? ). 

Chúng tôi không rỏ Hiệp hội công nghệ hải sản Việt Nam đã tiếp xúc trực tiếp với AgriMarine – Canada ( thay vì qua trung gian các hảng Trung Quốc, Đài Loan, Thái Lan v.v…  ), đại học Tokai  chưa ) để biết rỏ hơn hệ thống nuôi lồng bải rào kín, lấy ra được phế thải ô nhiễm … và các kỷ thuật sinh sản cá giống sạch  bệnh, nuôi mau lớn và cách chế biến thức ăn với các sản phẩm địa phương nước nhà …, nuôi 4 lọai cá ngừ VN là ngừ vi vàng – yellowfin tuna Thunnus albacores, ngừ mắt to Thunnus obersus , ngừ albacore Thunnus alalunga , ngừ vằn Katsuwonus pelami  … các  lọai cá ngon như cá chẻm ,vuợc lai- hybrid sea bass, các lòai cá mú  như mú nghệ Epinephelus lanceolatus, và mới đây lòai cá bóp  Rhachycentron canadum  thịt ngon, lớn mau lẹ đạt 5-8 kg  sau một năm nuôi vỗ trong lồng bè, có giá trị xuất khẩu và khoa thủy sản trường đại học Cần Thơ đã thành công sản xuất giống nhân tạo , ươm nuôi  cá bóp giống (  Lê Hòang Vũ , KHKT  ngày 17-2- 2012 ) ở các quần đảo tỉnh Kiên Giang, đặc biệt ở quần đảo Nam Du   v.v.… bổ sung xuất khẩu tôm và các lọai cá tra, bông lau  nước ngọt.