Trung Quốc soán ngôi Mỹ - Dẫn đầu thị trường nhập khẩu tôm Việt Nam

Tôm Việt Nam tăng trưởng ấn tượng tại thị trường xuất khẩu

Trong năm 2024, ngành xuất khẩu tôm của Việt Nam đã chứng kiến sự thay đổi lớn khi Trung Quốc vượt Mỹ, trở thành thị trường nhập khẩu tôm lớn nhất. Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), tổng kim ngạch xuất khẩu tôm đạt 3.9 tỷ USD, tăng 14% so với năm 2023. Trong đó, Trung Quốc nhập khẩu 843 triệu USD, tăng 39%, vượt qua Mỹ với 756 triệu USD.

Sự thay đổi này đánh dấu bước ngoặt quan trọng, phản ánh những biến động trong nhu cầu tiêu thụ tôm toàn cầu. Trung Quốc không chỉ gia tăng nhập khẩu từ Việt Nam mà còn giảm nhập khẩu từ các thị trường khác như Ecuador, tạo cơ hội lớn cho ngành thủy sản Việt Nam.

Theo VASEP, một trong những lý do chính khiến Trung Quốc đẩy mạnh nhập khẩu tôm Việt Nam là do nguồn cung nội địa suy giảm bởi thời tiết bất lợi. Bên cạnh đó, Ecuador cũng giảm lượng hàng xuất sang Trung Quốc, khiến nước này tìm kiếm nguồn cung thay thế.

Ngoài ra, Trung Quốc đang áp dụng nhiều chính sách thúc đẩy tiêu dùng nội địa, hỗ trợ nhập khẩu các sản phẩm thủy sản chất lượng cao. Điều này tạo điều kiện thuận lợi để tôm Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào thị trường Trung Quốc.

Không chỉ riêng tôm thẻ, tôm sú mà các loại tôm khác cũng chiếm tỷ trọng không hề nhỏ

Trong tổng kim ngạch xuất khẩu tôm sang Trung Quốc, tôm hùm và các loại tôm khác chiếm tỷ trọng lớn, đạt gần 52%. Tôm chân trắng và tôm sú cũng đóng góp đáng kể, chiếm lần lượt trên 36% và 12%.

Tuy nhiên, có một điểm đáng chú ý là xuất khẩu tôm sú sang Trung Quốc đang suy giảm mạnh hơn so với tôm chân trắng. Đặc biệt, các sản phẩm chế biến từ hai loại tôm này cũng có dấu hiệu hạ nhiệt, với tôm sú chế biến giảm tới 44%. Đây là thách thức lớn đối với doanh nghiệp xuất khẩu tôm Việt Nam, đòi hỏi chiến lược tiếp cận thị trường linh hoạt hơn.

Triển vọng ngành xuất khẩu thủy sản năm 2025

Năm 2024, Việt Nam đã xuất khẩu hơn 10 tỷ USD thủy sản, trong đó tôm và cá tra là hai trụ cột chính, lần lượt đóng góp 4 tỷ USD và 2 tỷ USD. Đáng chú ý, Trung Quốc hiện là thị trường tiêu thụ tôm hùm lớn nhất của Việt Nam, chiếm khoảng 99% tổng lượng xuất khẩu mặt hàng này.

Sang đầu năm 2025, mặc dù Trung Quốc tiếp tục giảm nhập khẩu tôm từ nhiều quốc gia khác, nhưng lại tăng mạnh nhập từ Việt Nam. Theo thống kê nửa đầu tháng 1/2025, kim ngạch xuất khẩu tôm sang Trung Quốc đạt hơn 51 triệu USD, tăng 191% so với cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy tiềm năng lớn của thị trường Trung Quốc đối với ngành tôm Việt Nam.

Ngành thủy sản tiếp tục giữ vững phong độ tăng trưởng trong năm 2025

Dựa trên các dữ liệu của VASEP, dự báo trong năm 2025, ngành thủy sản Việt Nam sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng nhờ vào nhu cầu cao từ các thị trường khu vực. Tuy nhiên, xu hướng tiêu thụ tại Trung Quốc có sự phân hóa rõ rệt. Trong khi nhu cầu về tôm chân trắng có thể hạ nhiệt do tầng lớp trung lưu giảm sức mua, thì các sản phẩm thủy sản cao cấp như tôm hùm, cá hồi và cua hoàng đế vẫn giữ mức tiêu thụ ổn định.

Do đó, VASEP khuyến nghị các doanh nghiệp xuất khẩu nên tập trung đẩy mạnh xuất khẩu tôm hùm – mặt hàng đang có nhu cầu lớn tại Trung Quốc. Đồng thời, để duy trì sức hút của tôm chân trắng và tôm sú, doanh nghiệp cần tăng cường các chương trình quảng bá và kích cầu tiêu thụ tại thị trường này.

Với xu hướng này, Trung Quốc nhiều khả năng tiếp tục giữ vững vị trí là thị trường nhập khẩu tôm lớn nhất của Việt Nam trong những năm tới.