Khía cạnh kỹ thuật và hiệu quả kinh tế các mô hình canh tác lúa - cá và lúa độc canh ở vùng dự án thủy lợi ô môn - xà no

Nghiên cứu này được thực hiện từ tháng 10/2006 tới tháng 4/2007 ở các huyện của vùng dự án thủy lợi Ô Môn–Xà No thuộc thành phố Cần Thơ và hai tỉnh Hậu Giang, Kiên Giang. Kết quả nghiên cứu cho thấy: kỹ thuật canh tác mô hình lúa - cá còn đơn giản, mực nước bình quân trên trảng khá cao (49,7cm). Có 14 loài cá được thả nuôi nhưng trong đó cá chép và cá mè vinh là hai loài chiếm tỉ lệ cao nhất tương ứng với 55,5% và 28,4% tổng lượng cá giống. Mật độ thả nuôi rất thấp, trung bình 0,49 con/m2 với cỡ giống bình quân 6,2g/con. Phần lớn các hộ đều không bổ sung thức ăn cho cá trong thời gian nuôi. Năng suất cá trung bình từ mô hình 2 lúa-1 cá là 0,64 tấn/ha và 3 lúa-1 cá là 0,70 tấn/ha. Bình quân 1 ha của mô hình 2 lúa-1 cá cần tổng chi phí 15,07 triệu đồng/năm giúp mang lại lợi nhuận 24,71 triệu đồng/ha và hiệu quả chi phí 2,7 lần. Những con số tương ứng của mô hình 3 lúa-1 cá là 23,52 triệu đồng, 26,23 triệu đồng và 2,2 lần. Phân tích tương quan đa biến cho thấy: để cải thiện năng suất cá và lúa cũng như lợi nhuận của mô hình thì người nuôi cần phải điều chỉnh các hoạt động kỹ thuật theo hướng thuận lợi nhất. Cụ thể là: diện tích mô hình từ 0,5–2 ha, số vụ lúa là hai vụ/năm, lượng lúa giống trung bình 600 kg/ha/năm, mực nước bình quân trên trảng từ 20–30 cm, mật độ cá thả1–2 con/m2, tỉ lệ cá mè vinh trong khoảng 20–40% của tổng số cá giống, tỉ lệ cá chép gấp 1–2 lần cá mè vinh, thức ăn cho cá là 1–2 tấn /ha/ năm, lượng phân bón cho lúa 1–1,5 tấn/ha/năm, hạn chế chi phí thuốc và nông dược thấp hơn 1 triệu đồng/ha/năm, kích cỡ cá thu hoạch lớn hơn 300 g/con và năng suất cá phải đạt trên 0,5 tấn/ha sau 8 tháng nuôi.