Cá mòi muối chua

Với điều kiện tự nhiên và khí hậu khắc nghiệt, người Quảng rất cần kiệm và lo xa. Mùa mưa bão đến với những ngày mưa trắng trời trắng đất, rồi bão bùng, lụt lội triền miên, chợ đò xa xôi cách trở nên các bà, các mẹ nơi đây luôn trữ sẵn trong nhà hũ cá muối chua để chồng, con có cái ăn trong những ngày đất trời chìm trong mưa gió. Cá mòi muối chua là một trong những món ăn thơm ngon, đậm đà, hợp với khẩu vị của người dân xứ Quảng.

Cá mòi muối chua
Cá mòi muối chua. Ảnh: Kim Loan

Có nhiều loại cá muối chua, từ các loại cá nước mặn như cá nục, cá ngừ, cá ồ, đến cá loại cá nước ngọt như cá mương, cá móm, cá tràu (cá lóc)... nhưng thơm ngon nhất vẫn là cá mòi muối chua.

Vào mùa sinh sản, thường là cuối xuân, tiết trời ấm áp, cá mòi lội ngược dòng trở vào sông, đúng vào nơi chúng đã được sinh ra để đẻ trứng. Nắm được quy luật này, người dân vùng sông nước tìm cách đánh bắt để có được món quà tặng mà thiên nhiên đã ưu ái ban cho này.

Cá mòi đánh bắt được có thể dùng để chiên, nướng chấm mắm ăn với cơm và phần lớn là được dùng để muối chua. Vì được làm từ mấy tháng trước khi vào mùa mưa bão nên cá mòi muối chua luôn thơm ngon, dậy mùi, đậm đà và ăn rất hao cơm.

Để có hũ cá chua đật yêu cầu, đòi hỏi người nội trợ phải thật khéo tay, dày dạn kinh nghiệm và “mát tay”. Công việc này trải qua hai công đoạn: muối cá và ủ chua.

Cá mòi mua về hãy còn tươi sống, làm sạch, để ráo rồi trộn đều với muối biển theo một tỉ lệ nhất định (thường là rất mặn), cho vào hũ thủy tinh, đậy kín khoảng một tuần để cá ngấm vị mặn của muối, săn chắc. Lúc này cần lấy cá ra khỏi hũ, ép nhẹ tay cho ráo nước rồi ủ chua. Bột để ủ chua gọi là thính, được làm từ bột gạo hay bột bắp rang chín, xay mịn. Người ta rải một lớp thính dưới đáy hũ, xếp lên trên một lớp cá rồi phủ một lớp thính dày khác lên trên cá. Cứ làm như thế cho đến khi hết cá, trên cùng là một lớp thính dày. Đậy miệng hũ thật chặt, cất kỹ cho đến khi mùa mưa bão về thì đem ra dùng.

Còn gì thú vị hơn khi trong những ngày mưa gió sụt sùi được cùng mẹ hồi hộp mở hũ cá mòi muối chua “để quên” trong bồ từ độ cuối xuân. Một mùi thơm nồng nàn, quyến rũ xộc lên, lan tỏa khắp cả nhà, đánh thức cả khứu giác, vị giác. Chỉ cần gắp một con cá đỏ hồng, thêm một ít thính lên trên đem hấp, nướng lá chuối hay chiên nóng, rắc lên trên một ít tiêu bột là có ngay một món ăn thơm ngon, đậm đà, lạ miệng cho cả nhà. Cá mòi vốn nhiều xương là thế mà khi muối chua xương cá trở nên nhừ, nát mịn, thịt cá chín hồng, rất thơm. Bột thính đượm hương, quyện với thịt cá ăn rất ngon và ngậy. Món ngon đậm chất đồng quê này đặc biệt thích hợp dùng trong những ngày mưa gió, tiết trời se lạnh.

Nhiều năm đã trôi qua, chuyện chợ búa trong những ngày mưa gió không còn là việc quá khó khăn nữa nhưng món cá mòi muối chua vẫn hiện diện trong mâm cơm của người đất Quảng, dậy hương nồng nàn, thơm ngon, quyến rũ, hấp dẫn và vẫn mãi được mọi người chờ đợi, háo hức thưởng thức như một món ăn đặc sản của quê nhà mỗi khi mùa mưa đến.

TBKTSG Online, 13/11/2013
Đăng ngày 14/11/2013
Kim Loan
Ẩm thực

Nhận biết cá stress bằng chỉ số từ vảy

Trong nhiều năm, các nhà nghiên cứu đã tìm kiếm một cách dễ dàng để xác định thời điểm cá bị căng thẳng. Giờ đây, lần đầu tiên các nhà khoa học tại Đại học Guelph của Canada đã chỉ ra rằng hormone gây căng thẳng là cortisol tích tụ trong vảy cá từ từ và tồn tại trong nhiều tuần.

cá bị căng thẳng
• 18:20 02/11/2021

21 loại cây thủy sinh đẹp cho bể cá tại nhà- Phần 1

Một bể cá cảnh nước ngọt sẽ đẹp và độc đáo hơn rất nhiều khi có những cây thủy sinh sống động. Bài viết này lược dịch từ trang newson6 nhằm gợi ý cho người nuôi cá cảnh 21 loài cây thủy sinh phổ biến và hoàn hảo cho bể cá gia đình.

• 10:31 30/10/2021

Ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn

Một nghiên cứu mới đây của Abudusaimaiti Maierdiyal và cộng sự 2020 đã cho thấy ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn (loài cá rất quan trọng trong nghiên cứu khoa học.)

• 14:09 26/10/2021

5 bước để vệ sinh bể cá cảnh đúng cách

Những người nuôi cá cảnh sẽ biết rằng việc vệ sinh không đúng cách không chỉ xáo trộn hệ vi khuẩn có lợi trong bể cá mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe cá. Để hạn chế điều đó bài viết hướng dẫn vệ sinh bể nuôi cá cảnh đúng cách chỉ với những dụng cụ cơ bản.

Cá phượng hoàng
• 17:27 17/09/2021

Độc tố “tử thần” có thể ẩn trong món cá ủ chua quen thuộc

Một trường hợp nghi ngộ độc botulinum sau bữa cơm có món cá ủ chua tại xã Phước Chánh (Đà Nẵng) đang được cơ quan chức năng khẩn trương điều tra. Các chuyên gia cảnh báo đây là loại độc tố thần kinh cực mạnh, có thể gây liệt cơ hô hấp và đe dọa tính mạng nếu không xử trí kịp thời.

cá muối ủ chua
• 12:00 18/02/2026

Cách làm tôm khô tại nhà: Ngọt tự nhiên, để được lâu dù không có nắng

Ngày Tết cận kề, nhiều người băn khoăn không biết chuẩn bị món gì vừa ngon vừa tiện đãi khách thì hãy nghĩ đến món tôm khô - lựa chọn quen thuộc vì dễ bảo quản, dùng được lâu và chế biến nhanh. Thay vì mua sẵn ngoài chợ, bạn có thể tự làm tôm khô tại nhà để đảm bảo vệ sinh và giữ trọn vị ngọt tự nhiên

tom-kho
• 12:00 06/02/2026

Hơn nửa thập kỷ giữ lửa tại làng Vũ Đại với món cá kho trứ danh

Cá kho làng Vũ Đại không chỉ là món ăn truyền thống mà còn là biểu tượng văn hóa ẩm thực đặc sắc của vùng đất Hà Nam. Với quy trình chế biến kỳ công kéo dài hàng chục tiếng đồng hồ, món ăn này đã khẳng định vị thế đặc sản cao cấp trong các dịp lễ Tết.

Cá kho
• 12:13 30/01/2026

Vì sao người Việt chuộng tôm khô ngày Tết?

Khi những cơn gió chướng bắt đầu thổi về trên những cánh đồng miền Tây, mang theo cái se lạnh dịu nhẹ của những ngày cuối năm, cũng là lúc các làng nghề ven biển bước vào mùa rộn ràng nhất.

Tôm khô
• 10:33 26/01/2026

Hàng trăm người lao xuống ao bắt cá sau hiệu lệnh

Hội nơm cá đầu Xuân năm 2026 tại Nghệ An thu hút hàng trăm người tham gia, tạo nên khung cảnh sôi động khi mọi người đồng loạt lao xuống ao bắt cá theo hiệu lệnh, với quy định chỉ được dùng tay không hoặc nơm.

bắt cá
• 20:01 03/03/2026

Xây dựng nghề cá bền vững

Khu vực phía đông Thành phố Hồ Chí Minh đang là một trong những trung tâm nghề cá lớn của cả nước với hàng nghìn tàu khai thác, hệ thống chế biến quy mô lớn và kim ngạch xuất khẩu hàng trăm triệu USD mỗi năm. Tuy nhiên, để phát triển tương xứng tiềm năng và hướng tới một trung tâm nghề cá hiện đại, thông minh, yêu cầu tái cấu trúc toàn diện đang đặt ra cấp thiết.

nghề cá
• 20:01 03/03/2026

Đánh bắt ở vùng biển nước ngoài, một tàu cá An Giang bị xử lý

Một tàu cá mang số hiệu KG 92574-TS của ngư dân An Giang vừa bị lực lượng Cảnh sát biển phát hiện, ngăn chặn kịp thời khi có dấu hiệu xâm phạm vùng biển nước ngoài để khai thác trái phép, trong bối cảnh công tác chống khai thác IUU đang được siết chặt.

tàu cá
• 20:01 03/03/2026

Góc nhìn đầu tư 2026: Ngành thủy sản tăng trưởng đạt đỉnh, động lực mới ở đâu?

Năm 2025, xuất khẩu thủy sản Việt Nam lập kỷ lục 11,3 tỷ USD, tăng 12,4% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, tăng trưởng đang dịch chuyển từ mở rộng sản lượng sang nâng cao giá trị gia tăng và khả năng thích ứng chính sách, khiến năm 2026 nhiều khả năng sẽ là giai đoạn phân hóa mạnh giữa các doanh nghiệp thay vì tăng đồng đều toàn ngành.

đánh bắt cá
• 20:01 03/03/2026

Cô Tô khởi động Lễ hội Mở cửa biển 2026

Những ngày đầu xuân năm 2026, đặc khu Cô Tô (Quảng Ninh) sẽ tổ chức Lễ hội Mở cửa biển – một sự kiện văn hóa tâm linh quan trọng của ngư dân vùng đảo. Không chỉ là nghi thức khởi đầu mùa đánh bắt, lễ hội còn là dịp để cộng đồng bày tỏ lòng tri ân tiền nhân, cầu mong mưa thuận gió hòa, biển lặng sóng êm, tôm cá đầy khoang và một năm làm ăn thuận lợi.

lễ hội mở cửa biển
• 20:01 03/03/2026
Some text some message..