Cá mòi muối chua

Với điều kiện tự nhiên và khí hậu khắc nghiệt, người Quảng rất cần kiệm và lo xa. Mùa mưa bão đến với những ngày mưa trắng trời trắng đất, rồi bão bùng, lụt lội triền miên, chợ đò xa xôi cách trở nên các bà, các mẹ nơi đây luôn trữ sẵn trong nhà hũ cá muối chua để chồng, con có cái ăn trong những ngày đất trời chìm trong mưa gió. Cá mòi muối chua là một trong những món ăn thơm ngon, đậm đà, hợp với khẩu vị của người dân xứ Quảng.

Cá mòi muối chua
Cá mòi muối chua. Ảnh: Kim Loan

Có nhiều loại cá muối chua, từ các loại cá nước mặn như cá nục, cá ngừ, cá ồ, đến cá loại cá nước ngọt như cá mương, cá móm, cá tràu (cá lóc)... nhưng thơm ngon nhất vẫn là cá mòi muối chua.

Vào mùa sinh sản, thường là cuối xuân, tiết trời ấm áp, cá mòi lội ngược dòng trở vào sông, đúng vào nơi chúng đã được sinh ra để đẻ trứng. Nắm được quy luật này, người dân vùng sông nước tìm cách đánh bắt để có được món quà tặng mà thiên nhiên đã ưu ái ban cho này.

Cá mòi đánh bắt được có thể dùng để chiên, nướng chấm mắm ăn với cơm và phần lớn là được dùng để muối chua. Vì được làm từ mấy tháng trước khi vào mùa mưa bão nên cá mòi muối chua luôn thơm ngon, dậy mùi, đậm đà và ăn rất hao cơm.

Để có hũ cá chua đật yêu cầu, đòi hỏi người nội trợ phải thật khéo tay, dày dạn kinh nghiệm và “mát tay”. Công việc này trải qua hai công đoạn: muối cá và ủ chua.

Cá mòi mua về hãy còn tươi sống, làm sạch, để ráo rồi trộn đều với muối biển theo một tỉ lệ nhất định (thường là rất mặn), cho vào hũ thủy tinh, đậy kín khoảng một tuần để cá ngấm vị mặn của muối, săn chắc. Lúc này cần lấy cá ra khỏi hũ, ép nhẹ tay cho ráo nước rồi ủ chua. Bột để ủ chua gọi là thính, được làm từ bột gạo hay bột bắp rang chín, xay mịn. Người ta rải một lớp thính dưới đáy hũ, xếp lên trên một lớp cá rồi phủ một lớp thính dày khác lên trên cá. Cứ làm như thế cho đến khi hết cá, trên cùng là một lớp thính dày. Đậy miệng hũ thật chặt, cất kỹ cho đến khi mùa mưa bão về thì đem ra dùng.

Còn gì thú vị hơn khi trong những ngày mưa gió sụt sùi được cùng mẹ hồi hộp mở hũ cá mòi muối chua “để quên” trong bồ từ độ cuối xuân. Một mùi thơm nồng nàn, quyến rũ xộc lên, lan tỏa khắp cả nhà, đánh thức cả khứu giác, vị giác. Chỉ cần gắp một con cá đỏ hồng, thêm một ít thính lên trên đem hấp, nướng lá chuối hay chiên nóng, rắc lên trên một ít tiêu bột là có ngay một món ăn thơm ngon, đậm đà, lạ miệng cho cả nhà. Cá mòi vốn nhiều xương là thế mà khi muối chua xương cá trở nên nhừ, nát mịn, thịt cá chín hồng, rất thơm. Bột thính đượm hương, quyện với thịt cá ăn rất ngon và ngậy. Món ngon đậm chất đồng quê này đặc biệt thích hợp dùng trong những ngày mưa gió, tiết trời se lạnh.

Nhiều năm đã trôi qua, chuyện chợ búa trong những ngày mưa gió không còn là việc quá khó khăn nữa nhưng món cá mòi muối chua vẫn hiện diện trong mâm cơm của người đất Quảng, dậy hương nồng nàn, thơm ngon, quyến rũ, hấp dẫn và vẫn mãi được mọi người chờ đợi, háo hức thưởng thức như một món ăn đặc sản của quê nhà mỗi khi mùa mưa đến.

TBKTSG Online, 13/11/2013
Đăng ngày 14/11/2013
Kim Loan
Ẩm thực

Nhận biết cá stress bằng chỉ số từ vảy

Trong nhiều năm, các nhà nghiên cứu đã tìm kiếm một cách dễ dàng để xác định thời điểm cá bị căng thẳng. Giờ đây, lần đầu tiên các nhà khoa học tại Đại học Guelph của Canada đã chỉ ra rằng hormone gây căng thẳng là cortisol tích tụ trong vảy cá từ từ và tồn tại trong nhiều tuần.

cá bị căng thẳng
• 18:20 02/11/2021

21 loại cây thủy sinh đẹp cho bể cá tại nhà- Phần 1

Một bể cá cảnh nước ngọt sẽ đẹp và độc đáo hơn rất nhiều khi có những cây thủy sinh sống động. Bài viết này lược dịch từ trang newson6 nhằm gợi ý cho người nuôi cá cảnh 21 loài cây thủy sinh phổ biến và hoàn hảo cho bể cá gia đình.

• 10:31 30/10/2021

Ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn

Một nghiên cứu mới đây của Abudusaimaiti Maierdiyal và cộng sự 2020 đã cho thấy ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn (loài cá rất quan trọng trong nghiên cứu khoa học.)

• 14:09 26/10/2021

5 bước để vệ sinh bể cá cảnh đúng cách

Những người nuôi cá cảnh sẽ biết rằng việc vệ sinh không đúng cách không chỉ xáo trộn hệ vi khuẩn có lợi trong bể cá mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe cá. Để hạn chế điều đó bài viết hướng dẫn vệ sinh bể nuôi cá cảnh đúng cách chỉ với những dụng cụ cơ bản.

Cá phượng hoàng
• 17:27 17/09/2021

Đặc sản khô lên ngôi những ngày cận tết

Không khí Tết đang len lỏi vào từng nếp nhà, cũng là lúc các làng nghề biển truyền thống bước vào mùa vụ sôi động nhất trong năm. Từ cực Nam Tổ quốc đến dải đất miền Trung, những đặc sản trứ danh đang được người tiêu dùng săn đón để làm quà biếu và thưởng thức trong dịp sum vầy.

Phơi khô
• 12:03 21/01/2026

Đặc sản cá nâu miền Tây ngọt thịt khiến thực khách nhớ mãi

Được thiên nhiên ưu đãi cho vùng sông nước Cà Mau, cá nâu nổi tiếng với thịt ngọt, ít xương và khả năng chế biến đa dạng. Từ món kho trái giác đậm đà đến canh chua thanh mát, loài cá này đã trở thành một phần không thể thiếu trong bữa cơm của người dân miền Tây và là món quà quê được nhiều du khách săn đón.

Cá nâu
• 12:09 15/01/2026

Khô tôm càng, sản phẩm độc đáo, sáng tạo

Lâu nay, tôm càng xanh Cà Mau ngon nổi tiếng nhưng chủ yếu chỉ bán tươi, khiến nông dân luôn thấp thỏm nỗi lo rớt giá khi vào vụ thu hoạch rộ. Trăn trở trước thực tế đó, một nữ giám đốc trẻ 9X đã tiên phong sáng tạo ra sản phẩm "khô tôm càng", mở ra hướng đi mới đầy triển vọng để nâng tầm giá trị cho con tôm quê hương.

Tôm càng
• 13:15 06/01/2026

Đặc sản móng chim giá tiền triệu ở Cà Mau được săn đón dịp Tết

Với hình dáng cong cong lạ mắt tựa móng chim cùng hương vị ngọt đậm đà, loại tôm khô đặc biệt này đang trở thành mặt hàng hot trong giỏ quà Tết năm nay. Dù có giá lên tới gần 2 triệu đồng/kg, đặc sản Cà Mau vẫn được nhiều khách hàng sành ăn săn đón.

Tôm khô
• 07:33 05/01/2026

"Nuôi" cá, tôm trong lò phản ứng sinh học - cơ hội cho startup Việt

Không cần ao hồ, không cần đánh bắt, những miếng cá ngừ đỏ au hay con tôm tươi rói giờ đây có thể được "nuôi" ngay trong các lò phản ứng sinh học khổng lồ giữa lòng thành phố.

Lò phản ứng sinh học
• 11:24 25/01/2026

Chặn đứng gần 600kg thủy sản chuẩn bị tuồn ra thị trường

Lực lượng chức năng tỉnh Đồng Nai vừa kịp thời ngăn chặn một lô hàng thủy sản lớn không rõ nguồn gốc xuất xứ. Hơn 580kg mực tươi và các loại hải sản ướp lạnh đã bị phát hiện ngay tại kho của hộ kinh doanh trước khi kịp phân phối ra thị trường.

Hàng thủy sản
• 11:24 25/01/2026

Ăn tôm bao lâu nay, bạn đã thực sự ăn đúng cách chưa?

Tôm ngon là vậy, nhưng nếu ăn không đúng cách, không chỉ mất vị ngọt mà còn kém vệ sinh. Trước khi cho tôm vào nồi, thử dành một phút nhận diện nhanh “cấu tạo” của con tôm nhé.

Ăn tôm
• 11:24 25/01/2026

Quy định mới về động vật, sản phẩm động vật thủy sản thuộc diện phải kiểm dịch, miễn kiểm dịch

Ngày 13/01/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư số 03/2026/TT-BNNMT quy định về kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật thủy sản, trong đó nêu rõ danh mục các đối tượng thuộc diện phải kiểm dịch và được miễn kiểm dịch.

Thủy sản
• 11:24 25/01/2026

Hiện tượng tôm ăn thịt lẫn nhau trong ao nuôi thâm canh

Trong các mô hình nuôi tôm thâm canh và siêu thâm canh, hiện tượng tôm ăn thịt lẫn nhau (Cannibalism) là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây hao hụt đầu con và phát tán dịch bệnh trên diện rộng.

Ao nuôi tôm
• 11:24 25/01/2026
Some text some message..