Cá mòi muối chua

Với điều kiện tự nhiên và khí hậu khắc nghiệt, người Quảng rất cần kiệm và lo xa. Mùa mưa bão đến với những ngày mưa trắng trời trắng đất, rồi bão bùng, lụt lội triền miên, chợ đò xa xôi cách trở nên các bà, các mẹ nơi đây luôn trữ sẵn trong nhà hũ cá muối chua để chồng, con có cái ăn trong những ngày đất trời chìm trong mưa gió. Cá mòi muối chua là một trong những món ăn thơm ngon, đậm đà, hợp với khẩu vị của người dân xứ Quảng.

Cá mòi muối chua
Cá mòi muối chua. Ảnh: Kim Loan

Có nhiều loại cá muối chua, từ các loại cá nước mặn như cá nục, cá ngừ, cá ồ, đến cá loại cá nước ngọt như cá mương, cá móm, cá tràu (cá lóc)... nhưng thơm ngon nhất vẫn là cá mòi muối chua.

Vào mùa sinh sản, thường là cuối xuân, tiết trời ấm áp, cá mòi lội ngược dòng trở vào sông, đúng vào nơi chúng đã được sinh ra để đẻ trứng. Nắm được quy luật này, người dân vùng sông nước tìm cách đánh bắt để có được món quà tặng mà thiên nhiên đã ưu ái ban cho này.

Cá mòi đánh bắt được có thể dùng để chiên, nướng chấm mắm ăn với cơm và phần lớn là được dùng để muối chua. Vì được làm từ mấy tháng trước khi vào mùa mưa bão nên cá mòi muối chua luôn thơm ngon, dậy mùi, đậm đà và ăn rất hao cơm.

Để có hũ cá chua đật yêu cầu, đòi hỏi người nội trợ phải thật khéo tay, dày dạn kinh nghiệm và “mát tay”. Công việc này trải qua hai công đoạn: muối cá và ủ chua.

Cá mòi mua về hãy còn tươi sống, làm sạch, để ráo rồi trộn đều với muối biển theo một tỉ lệ nhất định (thường là rất mặn), cho vào hũ thủy tinh, đậy kín khoảng một tuần để cá ngấm vị mặn của muối, săn chắc. Lúc này cần lấy cá ra khỏi hũ, ép nhẹ tay cho ráo nước rồi ủ chua. Bột để ủ chua gọi là thính, được làm từ bột gạo hay bột bắp rang chín, xay mịn. Người ta rải một lớp thính dưới đáy hũ, xếp lên trên một lớp cá rồi phủ một lớp thính dày khác lên trên cá. Cứ làm như thế cho đến khi hết cá, trên cùng là một lớp thính dày. Đậy miệng hũ thật chặt, cất kỹ cho đến khi mùa mưa bão về thì đem ra dùng.

Còn gì thú vị hơn khi trong những ngày mưa gió sụt sùi được cùng mẹ hồi hộp mở hũ cá mòi muối chua “để quên” trong bồ từ độ cuối xuân. Một mùi thơm nồng nàn, quyến rũ xộc lên, lan tỏa khắp cả nhà, đánh thức cả khứu giác, vị giác. Chỉ cần gắp một con cá đỏ hồng, thêm một ít thính lên trên đem hấp, nướng lá chuối hay chiên nóng, rắc lên trên một ít tiêu bột là có ngay một món ăn thơm ngon, đậm đà, lạ miệng cho cả nhà. Cá mòi vốn nhiều xương là thế mà khi muối chua xương cá trở nên nhừ, nát mịn, thịt cá chín hồng, rất thơm. Bột thính đượm hương, quyện với thịt cá ăn rất ngon và ngậy. Món ngon đậm chất đồng quê này đặc biệt thích hợp dùng trong những ngày mưa gió, tiết trời se lạnh.

Nhiều năm đã trôi qua, chuyện chợ búa trong những ngày mưa gió không còn là việc quá khó khăn nữa nhưng món cá mòi muối chua vẫn hiện diện trong mâm cơm của người đất Quảng, dậy hương nồng nàn, thơm ngon, quyến rũ, hấp dẫn và vẫn mãi được mọi người chờ đợi, háo hức thưởng thức như một món ăn đặc sản của quê nhà mỗi khi mùa mưa đến.

TBKTSG Online, 13/11/2013
Đăng ngày 14/11/2013
Kim Loan
Ẩm thực

Nhận biết cá stress bằng chỉ số từ vảy

Trong nhiều năm, các nhà nghiên cứu đã tìm kiếm một cách dễ dàng để xác định thời điểm cá bị căng thẳng. Giờ đây, lần đầu tiên các nhà khoa học tại Đại học Guelph của Canada đã chỉ ra rằng hormone gây căng thẳng là cortisol tích tụ trong vảy cá từ từ và tồn tại trong nhiều tuần.

cá bị căng thẳng
• 18:20 02/11/2021

21 loại cây thủy sinh đẹp cho bể cá tại nhà- Phần 1

Một bể cá cảnh nước ngọt sẽ đẹp và độc đáo hơn rất nhiều khi có những cây thủy sinh sống động. Bài viết này lược dịch từ trang newson6 nhằm gợi ý cho người nuôi cá cảnh 21 loài cây thủy sinh phổ biến và hoàn hảo cho bể cá gia đình.

• 10:31 30/10/2021

Ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn

Một nghiên cứu mới đây của Abudusaimaiti Maierdiyal và cộng sự 2020 đã cho thấy ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn (loài cá rất quan trọng trong nghiên cứu khoa học.)

• 14:09 26/10/2021

5 bước để vệ sinh bể cá cảnh đúng cách

Những người nuôi cá cảnh sẽ biết rằng việc vệ sinh không đúng cách không chỉ xáo trộn hệ vi khuẩn có lợi trong bể cá mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe cá. Để hạn chế điều đó bài viết hướng dẫn vệ sinh bể nuôi cá cảnh đúng cách chỉ với những dụng cụ cơ bản.

Cá phượng hoàng
• 17:27 17/09/2021

Món cá cận kề cái chết nhưng lại được thực khách ưa chuộng

Biết rõ có thể gây chết người, cá nóc vẫn là một trong những món ăn đắt đỏ và được săn lùng bậc nhất thế giới. Điều gì đã biến một canh bạc sinh tử, một rủi ro về sức khỏe lại trở thành một trải nghiệm ẩm thực đỉnh cao được giới sành ăn khao khát?

Cá nóc
• 11:20 03/01/2026

Thói quen tiêu thụ tôm tại thị trường phương Đông và phương Tây

Sự khác biệt trong cách ăn tôm không đơn thuần là khẩu vị, mà phản ánh hai triết lý văn hóa ẩm thực đối lập giữa phương Đông và phương Tây – từ việc ăn đầu tôm, giữ vỏ, rút chỉ lưng cho đến cách chế biến và thưởng thức.

Món tôm
• 09:00 31/12/2025

Đặc sản cua gạch Cà Mau ngâm nước mắm giá gần 1 triệu đồng/kg

Bằng một quy trình ngâm ủ công phu kéo dài ba tháng, người dân Cà Mau đã biến những con cua gạch thành một món đặc sản cao cấp, độc đáo. Với giá bán gần 1 triệu đồng/kg, cua gạch ngâm nước mắm không chỉ lạ miệng mà còn khẳng định giá trị của sản vật trứ danh đất Mũi.

Cua gạch
• 11:16 23/12/2025

Cá lau kiếng có thực sự ăn được?

Với vẻ ngoài xù xì và tập tính ăn tạp, cá lau kiếng thường bị xem là loài cá "bẩn" và không thể ăn được. Tuy nhiên, sự thật lại phức tạp hơn nhiều. Về bản chất, thịt cá lau kiếng không hề độc, nhưng lý do nó không trở thành món ăn phổ biến lại nằm ở những nguy cơ tiềm ẩn khác.

Cá lau kiếng
• 13:07 11/12/2025

Novaland bất ngờ lấn sân sang thủy sản

Thông qua công ty con là Địa ốc Ngân Hiệp, Tập đoàn Novaland vừa chính thức nắm giữ hơn 24% vốn tại Tổng công ty Thủy sản Việt Nam (Seaprodex). Động thái này được xem là bước đi chiến lược nhằm đa dạng hóa hệ sinh thái kinh doanh bên cạnh lĩnh vực cốt lõi là bất động sản.

Seaprodex
• 16:57 03/01/2026

Tại sao vỏ tôm không chứa nhiều canxi như chúng ta lầm tưởng?

Từ trước đến nay, nhiều người vẫn tin rằng vỏ tôm là bộ phận chứa nhiều canxi nhất và việc ăn cả vỏ sẽ giúp bổ sung khoáng chất này cho cơ thể. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học, đây là một quan niệm chưa chính xác.

Vỏ tôm
• 16:57 03/01/2026

Xu hướng nuôi ruồi lính đen làm thức ăn thủy sản

Giá bột cá tăng phi mã đang bào mòn lợi nhuận của người nuôi tôm cá. Trong bối cảnh đó, mô hình nuôi ruồi lính đen nổi lên như một giải pháp đột phá, hứa hẹn vừa giảm chi phí thức ăn, vừa giải quyết bài toán môi trường theo hướng kinh tế tuần hoàn.

Ruồi lính đen
• 16:57 03/01/2026

Thói quen tiêu thụ tôm tại thị trường phương Đông và phương Tây

Sự khác biệt trong cách ăn tôm không đơn thuần là khẩu vị, mà phản ánh hai triết lý văn hóa ẩm thực đối lập giữa phương Đông và phương Tây – từ việc ăn đầu tôm, giữ vỏ, rút chỉ lưng cho đến cách chế biến và thưởng thức.

Món tôm
• 16:57 03/01/2026

Gia Lai chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá: Giải pháp căn cơ cho sinh kế ngư dân

Trong bối cảnh nguồn lợi thủy sản ngày càng suy giảm, yêu cầu quản lý nghề cá ngày một chặt chẽ, việc bảo đảm sinh kế ổn định cho ngư dân đang trở thành thách thức lớn đối với các địa phương ven biển.

Vận chuyển cá
• 16:57 03/01/2026
Some text some message..