Thực trạng tiêu thụ trong nước và những hạn chế tồn tại
Hiện nay, lượng cá tra tiêu thụ tại thị trường nội địa chỉ chiếm khoảng 5–7% tổng sản lượng toàn ngành. Đa phần cá được bán dưới dạng nguyên con hoặc phi lê đơn giản, chưa có sự đầu tư đúng mức vào chế biến sâu, nâng cao chất lượng và phát triển thương hiệu.
Nguyên nhân quan trọng nằm ở định kiến của người tiêu dùng trong nước. Cá tra từ lâu vẫn bị xem là sản phẩm giá rẻ, gắn liền với hình ảnh cá ao bè, chất lượng chưa cao so với các loại cá truyền thống như cá lóc, cá chép hay cá rô phi. Cách nuôi, khâu chế biến và quảng bá chưa đủ thuyết phục khiến nhiều người tiêu dùng còn e dè khi lựa chọn. Chính tâm lý này làm cho cá tra, dù chiếm tỷ trọng lớn trong xuất khẩu, lại chưa tạo được vị thế vững chắc trong bữa ăn hàng ngày của gia đình Việt.
Một nguyên nhân khác đến từ sự thiếu đa dạng của sản phẩm trên thị trường nội địa. Phần lớn cá tra vẫn chỉ được tiêu thụ dưới dạng cá tươi nguyên con, phi lê đơn giản hoặc đông lạnh. Trong khi đó, những dòng sản phẩm chế biến sâu như cá tra tẩm bột, chả cá tra, cá hộp hay các món ăn tiện lợi khác lại chủ yếu phục vụ xuất khẩu. Điều này khiến người tiêu dùng trong nước ít có cơ hội tiếp cận với sản phẩm mới, tiện lợi và phù hợp với nhịp sống hiện đại, đồng thời cũng làm chậm quá trình xây dựng hình ảnh cá tra như một sản phẩm chất lượng cao và đa năng.
Xuất khẩu mạnh, nhưng cá tra vẫn chưa được ưa chuộng trong bữa ăn gia đình Việt. Ảnh: VASEP
Cơ hội chiến lược từ thị trường nội địa
Với quy mô dân số hơn 100 triệu người, thị trường nội địa chính là mỏ vàng chưa được khai thác hết của ngành cá tra. Phát triển thị trường trong nước không chỉ giúp đa dạng hóa đầu ra, mà còn giảm phụ thuộc vào những thị trường xuất khẩu vốn luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro từ thuế quan, rào cản kỹ thuật đến biến động kinh tế toàn cầu. Đây sẽ là bệ đỡ quan trọng để người nuôi và doanh nghiệp ổn định sản xuất.
Song song đó, việc đẩy mạnh chế biến sâu sẽ mang lại giá trị gia tăng cao hơn. Các sản phẩm như chả cá tra, cá tra tẩm bột, cá tra đóng hộp, xúc xích hoặc thậm chí là snack cá hoàn toàn có thể đáp ứng nhu cầu tiện lợi, hiện đại của người tiêu dùng trong nước. Sự đa dạng này không chỉ nâng cao giá trị kinh tế mà còn giúp cá tra dần thoát khỏi hình ảnh cá giá rẻ, tiến tới vị trí của một sản phẩm giàu dinh dưỡng và dễ sử dụng.
Quan trọng hơn, việc xây dựng thương hiệu cá tra chất lượng cao tại thị trường trong nước chính là nền tảng để củng cố uy tín trên thị trường quốc tế. Khi người Việt Nam tin tưởng và lựa chọn cá tra trong bữa ăn hàng ngày, điều đó cũng trở thành một giấy chứng nhận thuyết phục để bạn bè quốc tế nhìn nhận đúng giá trị của sản phẩm này.
Xây dựng niềm tin người tiêu dùng trong nước, nâng vị thế cá tra Việt. Ảnh: Người Nuôi Tôm
Con đường phía trước
Để hiện thực hóa chiến lược tái định vị này, các doanh nghiệp cần mạnh dạn đầu tư vào công nghệ chế biến, nâng cấp chất lượng sản phẩm và phát triển thương hiệu bài bản. Việc gắn cá tra với hình ảnh thực phẩm sạch, tiện lợi và giàu dinh dưỡng thông qua các chiến dịch truyền thông sáng tạo sẽ góp phần thay đổi nhận thức của người tiêu dùng trong nước.
Khi cá tra không còn bị nhìn nhận là hàng xuất khẩu giá rẻ, mà trở thành một phần quen thuộc trong bữa ăn của mỗi gia đình Việt, ngành cá tra sẽ xây dựng được nền tảng vững chắc hơn. Từ sân nhà ấy, cá tra Việt Nam có thể khẳng định uy tín và vươn xa bền vững trên bản đồ thủy sản thế giới.
_1771908780.jpg)
_1771901893.png)
