Cá tra Việt: Sản xuất đi lên, nông dân đi xuống

“Còng lưng” góp nhặt cho tăng trưởng

Báo cáo tại hội nghị: “Ban chỉ đạo sản xuất và tiêu thụ cá tra vùng ĐBSCL” được tổ chức tại thành phố Cần Thơ hôm nay (21-8), ông Nguyễn Huy Điền, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), cho biết tính đến ngày 16-8-2013, toàn vùng ĐBSCL đã thả nuôi được gần 4.700 héc ta cá tra, tăng 4,2% so với cùng kỳ năm ngoái, trong đó, đã thu hoạch được khoảng 3.500 héc ta với sản lượng đạt gần 770.800 tấn, tăng 5,3% so với cùng kỳ năm ngoái.

Đối với hoạt động xuất khẩu, ông Điền dẫn báo cáo của Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), cho biết trong 7 tháng đầu năm 2013, xuất khẩu cá tra Việt Nam đạt gần 849,6 triệu đô la Mỹ, giảm nhẹ so với cùng kỳ năm ngoái 0,5% do quí 1 sụt giảm mạnh. “Tuy nhiên, từ quí 2 đến nay, thị trường nhập khẩu cá tra của Việt Nam đã dần hồi phục trở lại, ngoại trừ EU”, ông cho biết.

Đánh giá của các đại biểu tham dự hội nghị này cho biết để đạt được kết quả như trên, ngoài đóng góp của doanh nghiệp, còn có sự góp sức rất lớn từ người nông dân - lực lượng tạo ra nguồn cá nguyên liệu cung cấp cho doanh nghiệp chế biến xuất khẩu.

Tuy nhiên, từ đầu năm 2013 đến nay, dù có lúc lên, xuống nhưng giá cá nguyên liệu luôn dao động dưới giá thành sản xuất, dẫn đến nông dân nuôi cá rơi vào cảnh lỗ lã liên tục.

Cụ thể, báo cáo của Tổng cục Thủy sản, cho biết giá thành sản xuất trong quí 1-2013 dao động từ 23.000 – 24.500 đồng/kí lô gam, trong khi giá cá nguyên liệu chỉ 20.000 – 22.500 đồng/kí lô gam, người nuôi lỗ 2.000 – 3.000 đồng/kí lô gam; sang quí 2 và đầu quí 3 này, người nuôi tiếp tục lỗ 3.000 – 4.000 đồng/kí lô gam khi giá thành sản xuất dao động từ 22.000 – 24.000 đồng/kí lô gam nhưng giá bán chỉ 19.000 – 20.000 đồng/kí lô gam.

“Dự báo trong quí 4, giá cá tra nguyên liệu sẽ không đổi so với quí 2, tức giá bán dao động quanh mức trên dưới 20.000 đồng/kí lô gam”, ông Trương Đình Hòe, Tổng thư ký VASEP cho biết.

Thiếu cá tra nguyên liệu cuối năm?

Dự báo về diễn biến tình hình sản xuất, chế biến và xuất khẩu cá tra trong những tháng cuối năm 2013, ông Hòe của VASEP, cho biết từ nay đến cuối năm, nguồn cung cá tra nguyên liệu nhìn chung đủ phục vụ cho chế biến, xuất khẩu với trị giá xuất khẩu dự kiến đạt khoảng 710 triệu đô la Mỹ, đưa tổng kim ngach xuất cá tra trong năm đạt 1,7 – 1,8 tỉ đô la Mỹ, tương đương năm 2012.

Tuy nhiên, trao đổi với báo chí bên lề hội nghị này, ông Dương Ngọc Minh, Tổng giám đốc Công ty cổ phần thủy sản Hùng Vương (Tiền Giang), và là Phó chủ tịch VASEP, cho biết hiện cá tra nguyên liệu đang sụt giảm mạnh sản lượng, từ quí 4 năm nay sẽ xảy ra tình trạng thiếu nguyên liệu trầm trọng.

Theo ông Minh, số liệu báo cáo của các doanh nghiệp sản xuất thức ăn, cho thấy trong 6 tháng đầu năm 2013, riêng các doanh nghiệp sản xuất thức ăn bán ra trên 540.000 tấn, bình quân bán 90.000 tấn/tháng, tuy nhiên, từ tháng 7 đến nay, sản lượng thức ăn được các doanh nghiệp bán ra chỉ khoảng 50.000 – 52.000 tấn/tháng.

“Điều này nói lên sản lượng cá nguyên liệu trong nước đang giảm nghiêm trọng và nếu muốn phục hồi trở lại ít nhất phải đến năm 2014 mới tăng lại được”, ông cho biết.

Ông Minh của Hùng Vương cho biết thêm trong vòng 1 tuần trở lại đây, giá cá tra nguyên liệu đã tăng 2.000 đồng/kí lô gam và giá thức ăn bán ra đã giảm, tức cá trong dân không còn nhiều.

Câu chuyện cá tra nguyên liệu đủ hay thiếu rất khó để biết chính xác nhưng tại hội nghị này, ông Trần Văn Hùng, một hộ nông dân nuôi cá tra tại huyện Hồng Ngự, Đồng Tháp cho biết: “Mỗi địa phương đều có Chi cục Thủy sản, Hội nghề nuôi hết, đừng ngồi nhà báo cáo nữa, phải xác minh thực tế mới biết rõ được. Cách nay 2-3 năm, doanh nghiệp cũng kêu cá đang khan hiếm, dự báo giá lên ghê lắm nhưng cái này chỉ là chiêu dụ của doanh nghiệp mà thôi”.