Cách mạng hóa nuôi trồng thủy sản: Các dự án mới táo bạo ở Đông Nam Á

Đông Nam Á từ lâu đã là cái nôi của ngành nuôi trồng thủy sản, cung cấp lượng lớn thực phẩm cho cả khu vực và thế giới, đồng thời góp phần quan trọng vào nền kinh tế. Nhưng ngành này đang đối mặt với nhiều thách thức lớn như biến đổi khí hậu, dịch bệnh và áp lực về an ninh lương thực. Để giải quyết, một sáng kiến đột phá với khoản đầu tư 12 triệu bảng Anh từ UKRI đã ra đời, mở ra hướng đi mới cho nuôi trồng thủy sản bền vững.

Nuôi trồng thủy sản
Sáng kiến 12 triệu bảng từ UKRI đang mở ra tương lai bền vững cho ngành thủy sản Đông Nam Á

Tổng quan về sáng kiến đổi mới ngành thủy sản

Sáng kiến này được triển khai với nguồn vốn 12 triệu bảng Anh từ Quỹ Quan hệ Đối tác Khoa học Quốc tế của UKRI, hướng tới việc xây dựng một ngành nuôi trồng thủy sản bền vững hơn. Chương trình tập trung vào năm quốc gia Đông Nam Á: Việt Nam, Malaysia, Indonesia, Thái Lan và Philippines – những khu vực đóng vai trò then chốt trong sản xuất thủy sản toàn cầu.

Mục tiêu chính là nâng cao tính bền vững, tăng khả năng chống chịu trước các thách thức và cải thiện năng suất. Để làm được điều này, chương trình đã tạo nên sự hợp tác chặt chẽ giữa các nhà nghiên cứu Anh, chính phủ địa phương, tổ chức phi chính phủ và cộng đồng nông dân. Đây không chỉ là một dự án khoa học, mà còn là bước tiến để hỗ trợ đời sống người dân và bảo vệ môi trường.

Các dự án đột phá mở ra tương lai mới

AquaSoS – Công nghệ số hóa bảo vệ môi trường

Dẫn đầu bởi Đại học Stirling, dự án AquaSoS tập trung vào khu vực Đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam. Dự án sử dụng công nghệ hiện đại như vệ tinh, cảm biến và phân tích dữ liệu để theo dõi chất lượng nước, khí hậu và nguy cơ dịch bệnh. Nhờ đó, bà con nông dân có thể nhận cảnh báo sớm và đưa ra biện pháp kịp thời.

Không chỉ dừng ở công nghệ, AquaSoS còn hỗ trợ mạng lưới phụ nữ nghiên cứu khoa học tại Đông Nam Á, giúp họ có cơ hội phát triển sự nghiệp và đóng góp nhiều hơn cho ngành. Với AquaSoS, việc cân bằng giữa sản xuất thủy sản và bảo vệ môi trường không còn là bài toán khó.

WAVES Consortium – Phát triển nuôi nhuyễn thể bền vững

Nuôi nhuyễn thể như nghêu, sò, hàu là nguồn thu nhập quan trọng ở Việt Nam, Malaysia và Indonesia. Tuy nhiên, biến đổi khí hậu và dịch bệnh đang khiến ngành này chật vật. WAVES Consortium ra đời để giải quyết vấn đề đó, tập trung vào việc cải thiện chất lượng giống và xây dựng các công cụ dự đoán rủi ro.

Dự án hỗ trợ các trại giống cung cấp nguồn con giống khỏe mạnh, đồng thời giúp nông dân thích ứng với thời tiết khắc nghiệt. Kết quả là những bữa ăn giàu dinh dưỡng từ nhuyễn thể sẽ đến tay người tiêu dùng dễ dàng hơn, đồng thời mang lại sinh kế bền vững cho bà con.

GLOBALSEAWEED – Tăng sức mạnh cho ngành rong biển

Rong biển không chỉ là thực phẩm mà còn là nguyên liệu quý trong nhiều ngành công nghiệp. Nhưng ngành này đang đối mặt với nguy cơ dịch bệnh và môi trường suy thoái. Dự án GLOBALSEAWEED áp dụng phương pháp tiếp cận toàn diện, tăng khả năng chống chịu cho cây rong biển và xây dựng các biện pháp an toàn sinh học.

Hợp tác với nông dân, chính phủ và các tổ chức phi chính phủ, dự án còn khôi phục môi trường sống tự nhiên của rong biển. Điều này không chỉ giúp bà con có thêm thu nhập mà còn góp phần giảm nghèo và bảo vệ hệ sinh thái biển.

Công cụ chi phí thấp cho nông dân nuôi tôm

Bà con nuôi tôm nhỏ lẻ ở Việt Nam và Thái Lan thường gặp khó khăn trong việc kiểm soát chất lượng nước và phát hiện bệnh sớm. Dự án này mang đến giải pháp thiết thực: những thiết bị giám sát giá rẻ, dễ sử dụng. Chỉ cần một vài thao tác đơn giản, nông dân có thể biết được tình trạng ao nuôi và xử lý ngay khi có vấn đề.

Hệ thống này giúp giảm thiểu thiệt hại do dịch bệnh, tăng hiệu quả sản xuất và đặc biệt phù hợp với các hộ gia đình có nguồn lực hạn chế. Đây là bước đi thiết thực để đưa công nghệ đến gần hơn với người dân.

Nuôi trồng thủy sảnDự án hỗ trợ các trại giống cung cấp nguồn con giống khỏe mạnh, đồng thời giúp nông dân thích ứng với thời tiết khắc nghiệt

Những tác động tích cực đến ngành thủy Đông Nam Á

Đảm bảo an ninh lương thực

Những dự án trên giúp tăng sản lượng thủy sản một cách bền vững, đáp ứng nhu cầu thực phẩm ngày càng lớn của khu vực. Tại Việt Nam, việc cải thiện nuôi tôm và nhuyễn thể sẽ đảm bảo nguồn cung ổn định cho cả thị trường trong nước và xuất khẩu.

Bảo vệ môi trường

Các công nghệ giám sát và phương pháp nuôi mới giúp giảm ô nhiễm nước, khôi phục hệ sinh thái ở những khu vực như Đồng bằng sông Cửu Long. Điều này không chỉ tốt cho môi trường mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài của ngành thủy sản.

Cải thiện sinh kế người dân

Từ nông dân nuôi tôm đến người trồng rong biển, các dự án mang lại cơ hội việc làm và tăng thu nhập, đặc biệt cho phụ nữ và các hộ nhỏ lẻ. Việc hỗ trợ bình đẳng giới cũng giúp nhiều chị em tự tin hơn trong công việc.

Ứng dụng công nghệ hiện đại

Công nghệ số hóa, cảm biến và dữ liệu lớn đang thay đổi cách bà con quản lý ao nuôi. Những giải pháp này không chỉ hiệu quả mà còn dễ tiếp cận, giúp nông dân làm chủ quy trình sản xuất mà không cần tốn quá nhiều chi phí.

Hành trình phía trước của ngành thủy sản

Sáng kiến của UKRI là một cột mốc quan trọng, mở ra con đường mới cho nuôi trồng thủy sản bền vững ở Đông Nam Á. Với sự hợp tác chặt chẽ giữa các nhà khoa học, chính phủ và người dân, ngành thủy sản không chỉ vượt qua thách thức mà còn tạo nên những giá trị lâu dài. Tại Việt Nam, bà con nông dân có thể học hỏi và áp dụng những công nghệ này để xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn.

Hãy cùng theo dõi tepbac.com để cập nhật thêm những thông tin mới nhất về ngành thủy sản và cách chúng ta có thể chung tay vì một hệ thống nuôi trồng bền vững!

Đăng ngày 14/04/2025
Phan Tấn Đạt @phan-tan-dat
Khoa học

Ảnh hưởng của nhiệt độ lên tỉ lệ giới tính ấu trùng tôm sú

Ở tôm sú, con cái lớn nhanh và có kích thước lớn hơn con đực. Tác động của nhiệt độ có thể làm tăng đáng kể sự biểu hiện của các gen xác định giới tính, giúp cải thiện tỷ lệ giới tính như mong muốn trong đàn.

tôm sú
• 16:28 23/09/2021

Trung Quốc chuyển sang nuôi tôm sú vì giá cao

Người nuôi tôm ở Trung Quốc đang chuyển sang nuôi tôm sú nhiều hơn do giá tốt hơn, theo Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản lớn nhất của Trung Quốc.

tôm sú
• 18:44 17/08/2021

Nuôi tôm thâm canh bổ sung thức ăn tươi sống

Thử nghiệm nuôi tôm sú bằng tảo lục sợi (Chaetomorpha sp.) và ốc (Stenothyra sp.) cho thấy cải thiện tăng trưởng, nâng cao năng suất và tăng cường hấp thu, chuyển hóa thức ăn nhân tạo góp phần giảm chi phí sản xuất cho người nuôi.

ốc cho tôm ăn
• 17:12 28/07/2021

Hiệu quả từ nuôi tôm kết hợp thả cá rô phi xử lý nguồn nước

Hiện nay, nuôi tôm kết hợp cá rô phi xử lý nước ở ấp Vĩnh Điền (xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải) được xem là mô hình cho hiệu quả kinh tế cao.

Cá rô phi
• 10:23 19/07/2021

Công nghệ Camera dưới nước

Trong nuôi tôm thâm canh, môi trường nước đục khiến người nuôi khó quan sát thực tế đáy ao. Suốt thời gian dài, các quyết định quản lý quan trọng đều phải dựa vào kinh nghiệm hoặc canh nhá thủ công, dẫn đến độ trễ lớn và thiếu tính chính xác.

Ao tôm
• 12:07 29/01/2026

Mắt tôm tít: Cảm hứng chế tạo camera phát hiện ung thư

Không chỉ sở hữu cú đấm trứ danh, loài tôm tít còn mang trên mình hệ thống thị giác phức tạp nhất hành tinh. Chính khả năng nhìn thấy những tín hiệu ánh sáng vô hình của chúng đã gợi mở cho các nhà khoa học chế tạo loại camera phẫu thuật siêu nhỏ, giúp phát hiện tế bào ung thư với độ chính xác cao.

Tôm tít
• 11:22 27/01/2026

Công nghệ giám sát chất lượng thủy sản bán lẻ

Năm 2026, các hệ thống bán lẻ hiện đại thực hiện vai trò giám sát kỹ thuật trực tiếp thông qua việc tích hợp dữ liệu thời gian thực. Sự kết hợp giữa IoT, Blockchain và công nghệ cảm biến đã thiết lập nên các hàng rào kiểm soát khắt khe nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm và khẳng định vị thế của nhà cung cấp trong chuỗi giá trị thủy sản.

Thuỷ sản
• 10:52 26/01/2026

Mô hình CTU-RAS quy mô nông hộ - Giải pháp cho ngành tôm

Nuôi siêu thâm canh tôm thẻ chân trắng đã từng bước khẳng định vị thế trong ngành hàng tôm của Việt Nam, không ngừng gia tăng về diện tích nuôi và sản lượng nuôi.

Tôm
• 08:00 04/11/2025

Ngành thủy sản Gia Lai duy trì ổn định sản xuất, tăng cường giải pháp chống khai thác IUU

Trong tháng 01, hoạt động khai thác thủy sản tỉnh Gia Lai chịu tác động lớn của gió mùa Đông Bắc, thường xuyên xuất hiện gió mạnh và biển động, gây không ít khó khăn cho ngư dân.

Tàu cá
• 01:40 04/02/2026

Hơn nửa thập kỷ giữ lửa tại làng Vũ Đại với món cá kho trứ danh

Cá kho làng Vũ Đại không chỉ là món ăn truyền thống mà còn là biểu tượng văn hóa ẩm thực đặc sắc của vùng đất Hà Nam. Với quy trình chế biến kỳ công kéo dài hàng chục tiếng đồng hồ, món ăn này đã khẳng định vị thế đặc sản cao cấp trong các dịp lễ Tết.

Cá kho
• 01:40 04/02/2026

Nuôi tôm ao đất truyền thống hay ao nổi lót bạt mật độ cao

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và dịch bệnh trên tôm ngày càng khó lường, người nuôi tôm Việt Nam đang đứng trước ngã rẽ quan trọng về việc lựa chọn mô hình canh tác.

Tôm thẻ
• 01:40 04/02/2026

Giải pháp giảm ô nhiễm từ ao nuôi cá tra thâm canh

Nuôi cá tra thâm canh đang mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho nhiều hộ dân. Tuy nhiên, đi kèm với hiệu quả kinh tế là nguy cơ ô nhiễm môi trường nước ao nuôi, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cá và môi trường xung quanh.

Cho cá ăn
• 01:40 04/02/2026

Ba việc người nuôi cần làm để cứu đàn cá rô phi khỏi bệnh TiLV

Virus TiLV là nỗi ám ảnh lớn nhất của nghề nuôi cá rô phi với tỷ lệ tử vong lên tới 90%. Do chưa có thuốc đặc trị, sự sống còn của đàn cá phụ thuộc hoàn toàn vào chiến lược phòng thủ chủ động. Dưới đây là ba hành động cấp bách và những nguyên tắc bất di bất dịch để bảo vệ đàn cá trước loại virus nguy hiểm này.

Cá rô phi
• 01:40 04/02/2026
Some text some message..