Lấy nước ngầm nuôi tôm ở Đồng Tháp - lợi bất cập hại

Là huyện điểm trong thực hiện Đề án tái cơ cấu nông nghiệp của tỉnh Đồng Tháp, ngoài cây lúa, huyện Tam Nông còn là vùng quy hoạch nuôi tôm càng xanh trên ruộng lúa. Tuy nhiên, từ hai năm nay, huyện đang đối mặt nguy cơ ô nhiễm môi trường do ngày càng nhiều người dân tự phát khoan giếng nước ngầm để nuôi tôm thẻ chân trắng.

gieng khoan
Các giếng khoan được người dân sử dụng bơm nước vào ao nuôi (ảnh nhỏ).

“Thời vàng son” đã qua

Đến thời điểm này có thể khẳng định rằng, huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp đã trở thành “thủ phủ” của mô hình nuôi tôm càng xanh trên ruộng lúa mùa nước nổi, bởi mô hình này đã thực hiện cách nay gần mười năm. Tập trung nhiều nhất ở các xã: Phú Thành B, Phú Cường, Phú Thọ và thị trấn Tràm Chim.

Theo Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN và PTNT) huyện Tam Nông, năm 2005, có bảy hộ nuôi ban đầu với diện tích nuôi 23 ha đem lại lợi nhuận thấp nhất cũng 50 triệu đồng/ha/năm. Năm 2006, diện tích nuôi đã tăng “đột biến” lên gần 150 ha với 36 hộ nuôi, sản lượng thu hoạch hơn 240 tấn tôm thương phẩm, trong đó hơn 100 tấn tôm đạt tiêu chuẩn xuất khẩu.

Nhờ hiệu quả kinh tế cao, diện tích nuôi tôm ở huyện Tam Nông tăng dần hằng năm. Đến năm 2008, diện tích nuôi tôm toàn huyện đã đạt 600 ha. Từ đó đến năm 2014, mỗi năm nông dân Tam Nông đều thả nuôi khoảng 700 ha với sản lượng từ 1.200 đến 1.300 tấn tôm thương phẩm.

Theo quy hoạch của tỉnh Đồng Tháp, diện tích nuôi tôm càng xanh toàn tỉnh sẽ là 6.000 ha. Trong đó, huyện Tam Nông sẽ nuôi 3.000 ha, còn lại ở thị xã Hồng Ngự và các huyện: Hồng Ngự, Cao Lãnh, Lấp Vò, Lai Vung.

Thực tế nhiều năm qua cho thấy, mô hình nuôi tôm trên ruộng lúa ở huyện Tam Nông nói riêng và tỉnh Đồng Tháp nói chung, đem lại hiệu quả kinh tế cao, bình quân một tấn tôm thương phẩm người nuôi lãi ít nhất cũng từ 50 triệu đồng, chưa kể tạo nhiều việc làm khác như: giăng câu, thả lưới bắt cá đồng, hay bắt ốc bươu vàng bán làm mồi cho tôm. Bức tranh nuôi tôm càng xanh trên ruộng lúa mùa nước nổi với nhiều gam màu sáng trong nhiều năm qua là vậy. Tuy nhiên, hơn hai năm trở lại đây, khó khăn với các hộ nuôi tôm ở huyện ngày càng tăng, nhiều hộ phá sản, thậm chí có hộ phải đi làm ăn nơi khác vì cầm cố hết ruộng đất.

ao tom the
Ao nuôi tôm thẻ chân trắng tại xã Phú Thành B, huyện Tam Nông.

“Sáng kiến” đáng lo ngại

Phó Trưởng phòng Nông nghiệp huyện Tam Nông Nguyễn Văn Thông cho biết, trong ba năm gần đây, do nhiều nguyên nhân, trong đó chủ yếu do tác động của biến đổi khí hậu, hạn hán kéo dài…, cho nên người nuôi tôm bị ảnh hưởng rất lớn. Người nuôi không có lãi do chi phí đầu vào tăng, kéo theo giá thành cao.

Theo đồng chí Nguyễn Văn Thông, hơn hai năm qua, giá thành tôm càng xanh ở Tam Nông đã vọt lên từ 130.000 đồng đến 150.000 đồng/kg, trong khi giá tôm ngoài thị trường chỉ dao động trong khoảng 200.000 đồng/kg, cộng thêm do thiếu nước và nắng nóng làm tôm không đạt kích cỡ, sản lượng tôm đạt chuẩn thương phẩm thấp… cho nên người nuôi hầu như chỉ hòa vốn hoặc lỗ. Cũng chính vì thua lỗ liên tục nhiều năm mà từ năm 2014, nhiều hộ nuôi tôm ở Tam Nông có “sáng kiến” khoan giếng nước ngầm chuyển sang nuôi tôm thẻ chân trắng.

Được hỏi về “sáng kiến” khoan giếng nuôi tôm, bà Thủy - một người dân ở ấp Phú Bình, xã Phú Thành B, kể: “Do thấy người anh họ ở thị xã Hồng Ngự khoan giếng lấy nước ngầm rồi pha thêm muối vào ao nuôi tôm thẻ chân trắng khá hiệu quả cho nên tôi làm theo”. Ngay vụ đầu, bà Thủy thả nuôi ba triệu con giống trên diện tích 3 ha ao nhà, và không ngờ lãi không thua gì nuôi tôm càng xanh như mấy năm trước.

Gần vuông tôm của bà Thủy là ao nuôi của ông Lê Văn Hoàng. Theo ông Hoàng, nuôi tôm thẻ chân trắng quảng canh với mật độ khoảng 10 con/m2 mặt nước đem lại hiệu quả rất cao, thời gian nuôi lại ngắn, chỉ hai tháng là thu hoạch, trong khi hệ số thức ăn rất thấp, chỉ từ 0,6 kg đến 0,8 kg thức ăn là đạt một kg tôm thịt. Ngoài ra, ông Hoàng còn nuôi trộn tôm thẻ chân trắng với tôm càng xanh. “Hai loài này sống cộng sinh với nhau rất tốt, chúng có cùng loại thức ăn, tôm càng xanh lại ăn xác tôm thẻ chân trắng lột làm sạch đáy ao cho nên có khi không cần phải quạt nước”, ông Hoàng cho biết thêm.

Từ một người khoan giếng, thấy nuôi tôm thẻ chân trắng đem lại hiệu quả, số lượng giếng khoan càng tăng nhanh. Thống kê đến nay, toàn huyện Tam Nông có 33 giếng nước ngầm có độ sâu từ 60 m đến 80 m.

Tìm hiểu thêm chúng tôi được biết, trong tổng số 23 hộ nuôi tôm càng xanh bị thua lỗ, được ngân hàng khoanh nợ trong hai năm qua, nhờ nuôi tôm thẻ chân trắng mà chỉ sau sáu tháng đầu năm 2016, chỉ còn lại sáu hộ nợ ngân hàng số tiền vay gần ba tỷ đồng.

Khó khăn trong xử lý

Theo thống kê của ngành chức năng, vụ nuôi năm nay, toàn huyện Tam Nông có 32 hộ đang thả nuôi tôm thẻ chân trắng với diện tích gần 120 ha. Việc nuôi tôm thẻ chân trắng trong vùng nuôi tôm càng xanh bằng cách bơm nước giếng khoan và cho thêm muối vào ao nuôi về lâu dài sẽ để lại hậu quả nghiêm trọng. Không những phá vỡ quy hoạch, ảnh hưởng tới môi trường, việc khoan giếng cũng sẽ làm sụt lún tầng mặt, “mặn hóa” đất ruộng, không còn sản xuất được nếu sau này địa phương chuyển đổi sang nuôi trồng các loại cây, con khác.

Ngay sau khi đoàn liên ngành nông nghiệp và tài nguyên - môi trường đến kiểm tra và đề nghị các hộ nuôi tôm thẻ lấp các giếng khoan, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Nguyễn Văn Dương đã chỉ đạo các sở NN và PTNT, Tài nguyên và Môi trường phối hợp UBND huyện Tam Nông rà soát, thông báo đến các tổ chức, cá nhân không được khai thác, sử dụng nước ngầm để nuôi tôm thẻ chân trắng; kiểm tra, giám sát các giếng khoan đang khai thác; tuyên truyền, vận động người dân dừng nuôi sau khi kết thúc vụ nuôi này; tiến hành trám lấp các giếng khoan trái phép…

Trao đổi với chúng tôi, Phó Trưởng phòng NN và PTNT huyện Tam Nông Nguyễn Văn Thông cho biết, tuy biết khoan giếng nuôi tôm thẻ sẽ phá vỡ quy hoạch của địa phương, ảnh hưởng nặng đến môi trường nuôi trồng sau này, nhưng việc cấm tuyệt đối người nuôi hiện rất khó. Ngành chức năng huyện đang lúng túng trước thực trạng này và đang đề nghị tỉnh có giải pháp hợp lý nhằm tháo gỡ khó khăn cho người nuôi tôm.

Báo Nhân Dân, 26/06/2016
Đăng ngày 27/06/2016
Bài và ảnh: NHỰT TRUNG
Nuôi trồng

Tết về! Buồn của người nuôi tôm xa xứ!

Cái nghề nuôi tôm thăng trầm lắm. Tỷ phú cũng có mà nợ ngập đầu cũng có. Bởi vậy người ta thường nói cái nghề này thật sự nó bạc bẽo lắm, nhất là vào những ngày Tết.

nuôi tôm ngày tết
• 10:48 01/01/2023

Dự báo lũ đẹp vùng Đồng bằng sông Cửu Long

Mùa nước lũ ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) năm nay được dự báo là “mùa lũ đẹp”, mang theo phù sa, thau rửa đồng ruộng và hứa hẹn mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người dân.

Lũ miền Tây
• 11:06 20/09/2022

Đầu nguồn mùa nước nổi

Tháng 7 nước nhảy khỏi bờ” là quy luật tự nhiên được cư dân vùng đầu nguồn đúc kết từ nhiều đời. Đây cũng là lúc mùa nước nổi bắt đầu, cư dân bước vào vụ làm ăn mới. Năm nay, nước lũ về sớm, dự báo sẽ dồi dào. Mọi người háo hức mong chờ mùa “lũ đẹp”, để khai thác sản vật từ thiên nhiên ban tặng.

cá linh
• 15:57 05/09/2022

Dưới sông cá chốt...

Hôm qua, tôi vô chợ, thật bất ngờ khi thấy một chị nọ mua 1kg cá chốt với giá 250.000 đồng. Không thể nào ngờ cá chốt bây giờ có giá cao như vậy.

Cá chốt sông
• 19:33 30/08/2022

“Tuổi thọ” ao ảnh hưởng như thế nào đến cá tra?

Cá tra là loài cá đang được nuôi phổ biến ở Việt Nam. Tuy nhiên, từ khoảng năm 2018, ngành công nghiệp cá tra Việt Nam đã gặp phải khó khăn do sự cạnh tranh gay gắt từ các nước sản xuất cá tra khác như Ấn Độ và Bangladesh, cùng với những rào cản thương mại ngày càng tăng từ các thị trường nhập khẩu chính như Hoa Kỳ và Châu Âu.

Cho cá ăn
• 08:00 20/04/2024

Tránh stress cho tôm vào mùa nắng nóng

Với tình hình nắng nóng như hiện nay, các vật nuôi rất dễ bị sốc nhiệt, nhiễm bệnh. Đặc biệt ở nuôi tôm, khi thời tiết khắc nghiệt tôm dễ rơi vào trạng thái stress. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả chăn nuôi và sản lượng vụ mùa. Do đó, Tép Bạc xin gợi ý một số biện pháp hạn chế stress cho tôm.

Ao nuôi tôm
• 09:28 17/04/2024

Tình trạng kháng kháng sinh hiện nay trong nuôi trồng thủy sản

Trong ngành nuôi trồng thủy sản, việc sử dụng kháng sinh đã trở thành một vấn đề ngày càng phổ biến, đặc biệt là trong việc điều trị các bệnh ở tôm, đặc biệt là tôm thẻ chân trắng. Tuy nhiên, việc lạm dụng kháng sinh đã dẫn đến một tình trạng lo ngại mới, đó là tình trạng kháng kháng sinh, khiến cho các bệnh do vi khuẩn trở nên khó điều trị hơn và tăng nguy cơ cho sức khỏe của tôm.

Tôm thẻ chân trắng
• 10:13 16/04/2024

Kháng sinh đồ là gì? Phương pháp kháng sinh đồ hiệu quả cho tôm

Hiện nay, vấn đề lạm dụng kháng sinh đã gây ra tình trạng tăng cường kháng kháng sinh ở tôm, khiến cho hiệu quả của kháng sinh ngày càng giảm khi chúng không còn hiệu lực đối với vi khuẩn. Điều này đặt ra câu hỏi về biện pháp nào có thể giảm thiểu hiện tượng kháng kháng sinh này.

Đĩa khuẩn
• 08:00 14/04/2024

Chín nguyên liệu thức ăn thủy sản giàu protein đầy hứa hẹn

Một báo cáo được biên soạn với sự hỗ trợ từ Quỹ Moore của Hatch Blue, đã đi sâu vào chín thành phần thức ăn thủy sản giàu protein hứa hẹn nhất. Theo đó, báo cáo về Thành phần giàu protein mới nổi cho nuôi trồng thủy sản nhằm xác định các thành phần hứa hẹn nhất để bổ sung cho các nguồn protein hiện có, mở rộng giỏ nguyên liệu thô và thu hẹp khoảng cách về protein trong thức ăn thủy sản.

Thức ăn
• 04:28 22/04/2024

“Tuổi thọ” ao ảnh hưởng như thế nào đến cá tra?

Cá tra là loài cá đang được nuôi phổ biến ở Việt Nam. Tuy nhiên, từ khoảng năm 2018, ngành công nghiệp cá tra Việt Nam đã gặp phải khó khăn do sự cạnh tranh gay gắt từ các nước sản xuất cá tra khác như Ấn Độ và Bangladesh, cùng với những rào cản thương mại ngày càng tăng từ các thị trường nhập khẩu chính như Hoa Kỳ và Châu Âu.

Cho cá ăn
• 04:28 22/04/2024

Tép Bạc và Thai Union ký hợp tác phân phối thức ăn tôm tại Việt Nam

Tép Bạc và Thai Union vừa ký thành công hợp tác phân phối thức ăn tôm. Theo đó, Tép Bạc trở thành nhà phân phối thức ăn Thai Union tại Việt Nam, sản phẩm thức ăn tôm Thái cao cấp được nhập khẩu trực tiếp từ nhà máy Mahachai của Thai Union.

7 dòng thức ăn của Thai Union
• 04:28 22/04/2024

“Khát” nước ở vùng sông nước

Miền Hạ. Cái tên đã nói lên tất cả, sở dĩ gọi miền hạ là do mảnh đất này ở “vùng thấp hơn” của huyện, có cao độ so với mặt nước biển chừng 0,5 – 0,8m, có mật độ sông rạch tự nhiên rất dày đặc.

Hạn hán
• 04:28 22/04/2024

Ép khuẩn và diệt khuẩn cho ao nuôi tôm

Trong môi trường ao nuôi, vi khuẩn luôn có khả năng xuất hiện mặc dù đã xử lý cẩn thận từ đầu vụ nuôi. Chúng xuất hiện và tấn công tôm gây nên một số bệnh khó điều trị, từ đó tôm mất sức đề kháng dẫn đến chết. Chính vì vậy vấn đề diệt khuẩn luôn được bà con quan tâm đến. Diệt khuẩn như thế nào là đúng cách để không ảnh hưởng đến tôm, mời bà con tham khảo bài viết dưới đây nhé!

Tôm thẻ
• 04:28 22/04/2024