Nuôi tôm kết hợp cua xanh: Mô hình hai lợi nhuận, một ao nuôi

Vì sao mô hình nuôi tôm kết hợp cua xanh được ưa chuộng?

Ở các tỉnh ven biển như Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng… mô hình nuôi tôm – cua xanh đã và đang trở thành hướng đi mới, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng lẫn biến động khí hậu. Lý do là vì cua xanh và tôm sú có thể cùng sinh sống hài hòa trong một môi trường nước, ít cạnh tranh về nguồn thức ăn, lại giúp nhau cải thiện môi trường.

Khi nuôi riêng, tôm dễ gặp phải tình trạng ô nhiễm đáy ao, bùng phát dịch bệnh. Nhưng khi kết hợp với cua xanh, các chất thải từ tôm được cua tận dụng làm thức ăn, góp phần làm sạch môi trường nước. Nhờ đó, tỷ lệ sống của tôm tăng lên, giảm hẳn chi phí xử lý môi trường và hóa chất.

Mô hình giữa tôm sú và cua xanh cho thấy hiệu quả kinh tế cao, thích ứng tốt với biến đổi khí hậu. Ảnh: Báo Dân tộc

Cách thức triển khai mô hình tôm – cua trong một ao

Mô hình nuôi tôm kết hợp cua xanh chủ yếu được áp dụng theo hình thức quảng canh cải tiến. Ao nuôi thường có diện tích từ 3.000 – 5.000 m², được chia thành các khu vực tôm – cua luân chuyển, tận dụng dòng chảy tự nhiên để tạo sự phân tầng thích hợp.

Con giống:

Tôm sú: thả mật độ khoảng 10 – 15 con/m²

Cua xanh: thả mật độ 0.5 – 1 con/m² tùy theo điều kiện ao nuôi

Bà con thường thả cua sau khi tôm đã ổn định 1–2 tuần, để tránh cạnh tranh không cần thiết trong giai đoạn đầu. Cua xanh được thả giống với kích cỡ khoảng 3–5 cm, chọn con khỏe, càng đều, không gãy chân.

Ao nuôi được chia khu rõ ràng, cua xanh thường trú ẩn ở các rãnh bờ ao, trong khi tôm sú hoạt động ở phần đáy trung tâm ao. Ảnh: uv-vietnam.com.vn

Hiệu quả kinh tế và môi trường từ mô hình kép

Theo số liệu từ Trung tâm Khuyến nông Quốc gia (2023), mô hình nuôi kết hợp tôm – cua tại tỉnh Bạc Liêu đã mang lại lợi nhuận từ 90 đến 120 triệu đồng/ha/vụ, cao hơn 30–40% so với nuôi đơn tôm.

Không chỉ vậy, nhờ đặc tính sinh học của cua xanh, môi trường ao nuôi ít bị bẩn đáy hơn, giúp giảm sử dụng hóa chất và thuốc kháng sinh. Điều này cũng đồng nghĩa với việc sản phẩm đầu ra – cả tôm lẫn cua – đều an toàn hơn, dễ đạt chuẩn xuất khẩu, nhất là sang các thị trường khó tính như Nhật Bản và châu Âu.

Cua xanh trong ao nuôi không chỉ giúp cải thiện chất lượng nước mà còn là nguồn thu nhập ổn định cho người dân. Ảnh: catovina.com

Những lưu ý kỹ thuật quan trọng

Mặc dù là mô hình dễ áp dụng, nhưng để tôm và cua phát triển tốt trong cùng một ao, người nuôi cần chú ý:

Chọn ao nuôi có độ sâu từ 1.2 – 1.5m, có rãnh ven bờ cho cua trú ẩn, hạn chế xung đột với tôm.

Quản lý thức ăn hợp lý, tránh thừa mứa gây ô nhiễm nước.

Chủ động kiểm tra độ mặn, pH, độ kiềm để đảm bảo điều kiện lý tưởng cho cả hai loài. Độ mặn lý tưởng là 10 – 25‰.

Cua xanh thích hợp với môi trường yên tĩnh, ít khuấy động, nên tránh xáo trộn ao thường xuyên hoặc sử dụng máy sục khí mạnh.

Theo dõi chu kỳ lột xác của tôm và cua để tránh hiện tượng ăn thịt lẫn nhau khi vỏ còn mềm.

Mô hình đơn giản, hiệu quả kép cho thủy sản bền vững

Nuôi tôm kết hợp cua xanh là một mô hình đơn giản nhưng mang lại giá trị lớn – cả về kinh tế, môi trường lẫn sức khỏe cộng đồng. Trong thời buổi biến động khí hậu và thị trường xuất khẩu ngày càng khắt khe, những mô hình như thế này chính là lời giải cho bài toán phát triển bền vững trong nuôi trồng thủy sản. Nếu bà con muốn bắt đầu mô hình này, nên tìm hiểu từ các hộ đã thành công tại địa phương, chủ động liên hệ các trung tâm khuyến nông để được hướng dẫn cụ thể về giống, quy trình kỹ thuật và quản lý dịch bệnh.