Thị trường tôm nuôi châu Á: Thiếu hụt nguồn cung tôm cỡ lớn

Hầu hết các nước nhập khẩu tôm nguyên liệu từ Việt Nam, Indonesia, Thái Lan và Ấn Độ; còn tôm đã chế biến nhập khẩu  từ Thái Lan, Việt Nam và Trung Quốc.

Vào đầu năm nay, Việt Nam phải chịu một đợt hạn hán và ngập mặn kéo dài ở Đồng bằng sông Cửu Long, gây thiệt hại khoảng 2.000 ha ao nuôi tôm nước ngọt (tương đương 4,932 mẫu) và một số ao nuôi phải bỏ không do thiếu nước và dịch bệnh xuất hiện. Tuy nhiên, xuất khẩu tôm của Việt Nam quí I/2016 vẫn đạt 374,4 triệu USD (tương đương 399,4 triệu EUR), tăng 24,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Mức tăng trưởng này chủ yếu là do tăng xuất khẩu sang Hoa Kỳ và Trung Quốc (bao gồm cả Hồng Kông), trong khi xuất khẩu sang Nhật Bản giảm. Giá đã tăng khoảng 5% so với cùng kỳ năm trước.

Tại Ấn Độ, tháng 4 và tháng 5 là một mùa cấm đánh bắt tôm tự nhiên như tôm sú, tôm thẻ chân trắng và tôm vàng, nên giá cả tăng. Nguồn cung tôm cỡ lớn đang thiếu hụt.

Một nhà nhập khẩu cho biết: “Chúng tôi đang tìm nguồn nhập khẩu tôm nguyên liệu cỡ lớn, nhưng rất khó để có được loại cỡ lớn hơn 11-15 con/pound, 8-12 con/pound. Rất nhiều khách hàng của chúng tôi đã đặt hàng loại tôm sú kích thước 4-6 con/pound và 8-12 con/pound nhưng vẫn không đủ đáp ứng nhu cầu”.

Ấn Độ hiện nay đang là khoảng thời gian giữa các vụ tôm nuôi tôm. Việc nuôi trồng bắt đầu vào tháng 4, giá ổn định, ngoại trừ loại kích cỡ lớn hơn 11-15 con/pound. Rất nhiều khách hàng đang chuyển đổi từ loại tôm sú sang mua tôm thẻ loại 11-15 con/pound do giá cạnh tranh hơn.

Tại Nhật Bản, đồng Yên tăng giá trong những tháng đầu năm 2016 là tín hiệu tốt đối với nhu cầu tôm của nước này.

Đồng Yên Nhật suy yếu vào tháng 1/2016 khi 121 Yên đổi được 1USD, nhưng sau đó tăng lên đến 108 Yên/USD vào ngày 11/4/2016. Năm 2015 giá đồng Yên cao làm nhu cầu giảm, nhưng với tình hình kinh tế hiện nay sẽ thúc đẩy các nhà nhập khẩu Nhật Bản mua vào nhiều hơn. Mặc dù nhập khẩu của Nhật Bản trong quí I/2016 đã giảm so với cùng kỳ năm trước, nhưng đồng Yên mạnh lên có thể làm đảo ngược xu hướng này.

Thái Lan tiếp tục trong tình trạng thiếu tôm nguyên liệu cung cấp cho các nhà máy chế biến, do lượng tôm hồi phục chậm sau hội chứng tôm chết sớm (EMS) tác động đến ngành công nghiệp này. Sự thiếu hụt này sẽ được Tập đoàn Thai Union Group mua 40% khối lượng từ công ty chế biến Avanti Frozen Foods của Ấn Độ, vì Ấn Độ phần lớn đã thoát khỏi dịch bệnh EMS.

Ngoài dịch bệnh EMS, ngành công nghiệp tôm Thái Lan còn chịu ảnh hưởng của bệnh tôm đầu vàng từ châu Âu. Bệnh tôm đầu vàng đã được cảnh báo là tái phát mà không có biện pháp khắc phục từ tháng 1/2016. Tuy nhiên, dịch bệnh này đã không xảy ra nhiều ở Nhật Bản. Nguồn cung hồi phục, Thái Lan có khả năng tăng xuất khẩu sang Nhật Bản, đặc biệt là nếu các nhà nhập khẩu EU bỏ qua thị trường này.

Tập đoàn Thai Union cũng cho biết, họ đang xem xét đầu tư vào các ngành công nghiệp tôm ở Indonesia và Bangladesh. Trước đây, điều này khó có thể xảy ra, do trước đó Indonesia bắt giữ tàu Thai IUU hoạt động trái phép trong vùng biển của nước này. Thai Union trước đây đã từng là nhà sản xuất tôm cho các nước trên.

Dịch bệnh EMS tiếp tục tác động mạnh đến ngành nuôi tôm của Indonesia,  dịch bệnh đã xảy ra từ năm 2013, gây ra việc bỏ trống nhiều ao nuôi lớn.