Thủy sản Việt Nam: Chế biến sâu – Chiến lược ứng phó thuế quan

Những tháng cuối năm 2025 mở ra bối cảnh vừa áp lực vừa cơ hội cho xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Dù kết quả 7 tháng đầu năm cho thấy tín hiệu tăng trưởng tích cực, các rào cản thuế quan từ thị trường trọng điểm đang buộc ngành phải thay đổi mạnh mẽ. Trong tình thế đó, đầu tư vào chế biến sâu không còn là lựa chọn, mà đã trở thành chiến lược then chốt để củng cố tăng trưởng và khẳng định vị thế thủy sản Việt trên thị trường quốc tế.

Những tháng cuối năm 2025 mở ra bối cảnh vừa áp lực vừa cơ hội cho xuất khẩu thủy sản Việt Nam
Những tháng cuối năm 2025 mở ra bối cảnh vừa áp lực vừa cơ hội cho xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Ảnh: Đầu tư online

Tăng trưởng xuất khẩu ấn tượng nhưng thách thức gia tăng

7 tháng đầu năm 2025 ghi dấu sự bứt phá rõ rệt của ngành thủy sản Việt Nam khi kim ngạch xuất khẩu chung tăng hơn 17% so với cùng kỳ, trong đó riêng ngành tôm đạt mức tăng gần 24%. Thành quả này phần lớn đến từ nỗ lực của doanh nghiệp trong việc đẩy mạnh giao hàng sang thị trường Hoa Kỳ trước khi các mức thuế đối ứng mới được áp dụng từ đầu tháng 8.

Tuy vậy, những rào cản đang phủ bóng triển vọng tăng trưởng. Cả ba mặt hàng chủ lực gồm tôm, cá tra và cá ngừ đều phải gánh mức thuế đối ứng 20% tại thị trường Mỹ, trong khi kết quả sơ bộ của POR19 tiếp tục đưa ra mức thuế chống bán phá giá cao cho nhiều doanh nghiệp tôm. Điều này làm suy giảm lợi thế cạnh tranh trước các đối thủ như Ecuador hay Indonesia. Cùng lúc đó, thị trường Trung Quốc – đầu ra quan trọng của cá tra cũng chững lại bởi áp lực tồn kho lớn.

7 tháng đầu năm 2025 thấy sự bứt phá rõ rệt của ngành thủy sản Việt Nam khi kim ngạch xuất khẩu chung tăng7 tháng đầu năm 2025 thấy sự bứt phá rõ rệt của ngành thủy sản Việt Nam khi kim ngạch xuất khẩu chung tăng. Ảnh: Stockbiz

Chế biến sâu: Chìa khóa mở cánh cửa thị trường mới 

Trong bối cảnh các sản phẩm thô và sơ chế gặp khó khăn về cạnh tranh giá, con đường bứt phá cho ngành thủy sản nằm ở việc tạo ra giá trị gia tăng. Đây chính là lúc vai trò của công nghệ chế biến sâu trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Các sản phẩm chế biến sâu, hàng ăn liền, tiện lợi không chỉ đáp ứng được xu hướng tiêu dùng hiện đại mà còn ít bị ảnh hưởng bởi các rào cản thuế quan áp lên hàng nguyên liệu. 

May mắn thay, các Hiệp định Thương mại Tự do thế hệ mới như EVFTA, CPTPP, UKVFTA đang mở ra một "xa lộ" thênh thang cho các sản phẩm này. Việc các rào cản kỹ thuật tại EU dần được gỡ bỏ cùng với lợi thế thuế quan đang tạo ra một dư địa tăng trưởng khổng lồ. Đây là cơ hội vàng để các doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu các mặt hàng giá trị cao vào các thị trường khó tính nhưng đầy tiềm năng như EU, Nhật Bản, Úc và Canada, bù đắp cho sự sụt giảm tại thị trường Mỹ. 

Chế biến sâu mở rộng thị trường xuất khẩu

Trong khi sản phẩm thô và sơ chế ngày càng khó cạnh tranh về giá, hướng đi bền vững cho ngành thủy sản là phát triển dòng sản phẩm giá trị gia tăng. Công nghệ chế biến sâu, thực phẩm ăn liền và sản phẩm tiện lợi không chỉ phù hợp với xu hướng tiêu dùng hiện đại mà còn giảm thiểu tác động từ các biện pháp thuế quan áp lên nguyên liệu cơ bản.

Các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như EVFTA, CPTPP và UKVFTA đang tạo lợi thế lớn cho nhóm sản phẩm này. Việc rào cản kỹ thuật tại EU dần được tháo gỡ cùng ưu đãi thuế quan mở ra tiềm năng tăng trưởng rộng, giúp doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu sang các thị trường cao cấp như EU, Nhật Bản, Úc và Canada, bù đắp sự sụt giảm tại Mỹ.

Cơ hội vàng để các doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩuCơ hội vàng để các doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu. Ảnh: BringingItHomeLM

Những rào cản thương mại hiện nay không chỉ là thách thức mà còn là cơ hội buộc thủy sản Việt Nam đổi mới. Tương lai ngành không nằm ở sản lượng thô, mà ở giá trị gia tăng. Đầu tư cho chế biến sâu, nâng chất lượng và xây dựng thương hiệu bài bản sẽ giúp ngành không chỉ vượt khó, duy trì tăng trưởng, mà còn khẳng định vị thế trên thị trường toàn cầu.

Đăng ngày 01/09/2025
NTS @nts
Kinh tế

TS Nguyễn Thanh Tùng làm Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản II

Chiều 25/2, tại Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản II, Thứ trưởng Phùng Tiến đã trao Quyết định điều động, bổ nhiệm TS Nguyễn Thanh Tùng giữ chức Viện trưởng Viện này.

Viện Nuôi trồng Thủy sản II
• 10:09 04/03/2022

6 năm “sóng gió” của cộng đồng thủy sản, chỉ vì một quy định

Mới đây, Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản (VASEP) đã có đơn thỉnh nguyện gửi Thủ tướng Chính phủ, cùng một số Bộ, ngành về kiến nghị việc sửa đổi quy định “kiểm dịch” đối với sản phẩm thuỷ sản dùng làm thực phẩm.

chế biến cá hồi
• 13:35 21/12/2021

Đề nghị đưa ngành chế biến thủy sản ra khỏi danh mục có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) vừa có văn bản gửi Bộ trưởng Bộ TN&MT, góp ý và đề nghị sửa đổi một nội dung quan trọng trong Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường 2021 đang được Bộ TN&MT hoàn tất.

chế biến cá tra
• 12:52 22/10/2021

Bắt 2 tàu cá vi phạm quy định vùng khai thác

2 tàu cá đang khai thác thủy sản trái quy định vùng khai thác đã bị lực lượng Đồn Biên phòng Cửa khẩu Cảng Cửa Lò - Bến Thủy phát hiện bắt giữ.

tàu cá vi phạm
• 15:10 21/10/2021

Thủy sản Việt Nam giữ vững top 3 nguồn cung lớn nhất tại Singapore

Năm 2025 khép lại với tin vui từ đảo quốc sư tử khi kim ngạch xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt mức tăng trưởng hai con số, vượt mốc 125 triệu SGD. Kết quả này giúp Việt Nam bảo vệ thành công vị trí top 3 nhà cung cấp lớn nhất, khẳng định vị thế vững chắc trước sự trỗi dậy mạnh mẽ của các đối thủ sừng sỏ.

Tôm đông lạnh
• 11:23 23/01/2026

Giá cá tra lập đỉnh lịch sử

Giá cá tra nguyên liệu tại ĐBSCL vừa chạm mốc 35.000 đồng/kg, mức cao nhất trong lịch sử ngành hàng này. Con số kỷ lục không chỉ mang lại lợi nhuận hiếm thấy cho người nuôi mà còn phản ánh sự lệch pha cung cầu nghiêm trọng và những thách thức mới cho các doanh nghiệp xuất khẩu.

Cá tra
• 11:54 20/01/2026

Cuộc đổi ngôi ngoạn mục của các thị trường xuất khẩu thủy sản năm 2025

Khép lại năm 2025, xuất khẩu thủy sản Việt Nam đã ghi nhận con số ấn tượng 11,3 tỷ USD, tăng 12,4% so với năm trước. Thành quả này có được nhờ cuộc bứt tốc mạnh mẽ trong quý IV và sự linh hoạt chiến lược của các doanh nghiệp đầu ngành trước những biến động khó lường của thị trường quốc tế.

Tôm thẻ
• 11:44 19/01/2026

Tầm nhìn thủy sản Việt Nam đến năm 2045

Để trở thành trụ cột kinh tế biển hiện đại vào năm 2045, ngành thủy sản Việt Nam buộc phải thay đổi mô hình tăng trưởng: giảm phụ thuộc vào sản lượng, tập trung vào công nghệ, giá trị gia tăng và trách nhiệm xã hội.

Tàu cá
• 11:19 13/01/2026

Thống nhất dữ liệu – chìa khóa mở đường cho thủy sản Việt Nam ra biển lớn

Ngành thủy sản Việt Nam không thiếu tàu lớn, không thiếu chính sách, cũng không thiếu quyết tâm từ Trung ương đến địa phương. Thế nhưng, sau nhiều năm nỗ lực, hành trình gỡ “thẻ vàng” IUU vẫn còn lắm chông gai. Ngư dân ra khơi vẫn thấp thỏm vì thủ tục, vì tín hiệu giám sát, vì những án phạt có thể ập đến bất cứ lúc nào.

tàu cá
• 17:15 11/02/2026

Cách phân biệt tôm nuôi và tôm tự nhiên

Tôm là món ăn quen thuộc trong bữa cơm gia đình Việt, không chỉ ngon mà còn giàu dinh dưỡng như canxi, sắt, photpho và nhiều vitamin cần thiết cho cơ thể. Tuy nhiên, trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại tôm với hình dáng khá giống nhau, khiến không ít người tiêu dùng khó phân biệt đâu là tôm nuôi, đâu là tôm tự nhiên.

tôm
• 17:15 11/02/2026

Những nguyên tắc nền tảng trong nuôi tôm

Nuôi tôm không phải là việc dễ dàng – nhưng việc thực hiện đúng các bước căn bản có thể giúp ao nuôi của bạn đạt năng suất cao và sạch bệnh.

tôm
• 17:15 11/02/2026

Kytos mở ra bước đột phá trong kiểm soát bệnh vi bào tử trên tôm

Kytos vừa chính thức ra mắt chỉ thị EHP – nền tảng thuật toán đầu tiên trong lĩnh vực quản lý vi sinh, cho phép người nuôi tôm phát hiện và kiểm soát nguy cơ nhiễm EHP với độ chính xác cao và tốc độ gần như tức thời.

kytos
• 17:15 11/02/2026

Xuất khẩu thủy sản Hoa Kỳ gặp khó vì vướng thủ tục COA

Từ đầu năm 2026, nhiều doanh nghiệp thủy sản Việt Nam gặp trở ngại khi xin cấp giấy chứng nhận COA để xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Việc triển khai chưa đồng bộ tại các địa phương khiến hàng loạt lô hàng bị chậm thông quan, buộc cơ quan quản lý phải vào cuộc tháo gỡ.

chung nhan COA
• 17:15 11/02/2026
Some text some message..