Trung Quốc có thể là thị trường cá tra thay thế tiềm năng

Trong 3 tháng đầu năm 2015, Việt Nam là nguồn cung cá tra số 1 và duy nhất cho thị trường Trung Quốc. Giá trị nhập khẩu (NK) cá tra của nước này cũng tăng mạnh hơn 50% so với Quý I/2014. Trong thời gian tới, còn rất nhiều cơ hội cho DN XK cá tra tại thị trường này. Tuy nhiên, đây chỉ là thị trường tiềm năng “thay thế” cho một số thị trường NK lớn đang bị chững, nhiều doanh nghiệp XK đánh giá, đây không phải là thị trường XK bền vững trong tương lai.

Trong những năm gần đây, ngành nuôi trồng thủy sản ở Trung Quốc đã có tính tập trung cao hơn, chủ yếu ở 11 tỉnh trọng điểm gồm Giang Tây, Quảng Tây, Hồ Bắc, Liêu Ninh, Giang Tô, Chiết Giang, Phúc Kiến, Quảng Đông, Sơn Đông, An Huy và Hồ Nam, chiếm 90% sản lượng thủy sản nuôi. Các tỉnh này thường nằm dọc theo các sông ở phía đông hoặc các khu vực ven biển với các loài thủy đặc sản độc đáo. Tuy nhiên, sản lượng nuôi trồng cá nước ngọt, giá rẻ chỉ đáp ứng được ở các tỉnh, thành phố nhỏ. Nhu cầu thủy sản tại nước này rất lớn, trong đó có sản phẩm cá tra.

Nhìn nhận một cách tổng quan có thể thấy có 3 nguyên nhân khiến XK cá tra Việt Nam sang Trung Quốc trong hai quý đầu năm 2015 tăng mạnh. Một là, XK khó khăn tại các thị trường NK lớn như: Mỹ, EU, ASEAN, Mexico, Brazil buộc các doanh nghiệp chuyển hướng sang thị trường tiềm năng mới và lớn là Trung Quốc. Hai là, nhu cầu tiêu thụ cá tra của Trung Quốc và DN Trung Quốc NK để SX và XK cá tra sang thị trường Mỹ tăng. Ba là, để phát triển bền vững ngành thủy sản trong nước, trong đó có khai thác biển, Chính phủ Trung Quốc đưa ra nhiều chính sách, mới nhất là gói tín dụng trị giá 20 tỷ NDT. Ngoài ra, một số chính sách khác cũng nhằm khuyến khích các doanh nghiệp NK. Đó là điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp nước này đẩy mạnh gia tăng NK.

Mặc dù, đây là một thị trường XK tiềm năng cho cá tra Việt Nam, tuy nhiên, hiện nay, hoạt động giao thương lại đang tấp nập qua con đường tiểu ngạch. Chỉ hơn 10% sản phẩm NK được đưa vào các nhà hàng, phần lớn là tiêu thụ nội địa và dùng với mục đích khác. Do đó, yêu cầu về chất lượng không được quá coi trọng tại thị trường này. Đây cũng là điểm rủi ro, thách thức và báo động về XK cá tra nói riêng và thủy sản Việt Nam nói chung sang thị trường này.