Xuất khẩu tôm 6 tháng đầu năm: Không như mong đợi

Sự khởi đầu không mấy thuận lợi trong XK tôm ngay từ những ngày đầu của năm 2012 dường như đã báo trước một kết quả không được như mong đợi cho 6 tháng đầu năm này. Thậm chí những khó khăn về nguyên liệu cho chế biến, chi phí sản xuất đầu vào tăng đột biến, rào cản kháng sinh tại thị trường Nhật Bản, giá tôm XK tụt dốc tại Mỹ... đã khiến nhiều DN phải sản xuất cầm chừng, kết quả kinh doanh lỗ. Thống kê cho thấy, mức tăng trưởng chung về giá trị XK tôm 6 tháng đầu năm nay sang các thị trường chỉ bằng số lẻ so với mức tăng trưởng của cùng kỳ năm 2011.

Xin điểm lại những nét chính về thị trường XK tôm 2 quý đầu năm nay, đó là hoạt động XK bất ổn định tại 3 thị trường chính Nhật Bản, Mỹ, EU, và sự dịch chuyển sang các thị trường Hàn Quốc, Australia, Đài Loan.

Nhật Bản - Mỹ - EU: Xuất khẩu bấp bênh

Sáu tháng đầu năm 2011, Mỹ là thị trường NK lớn nhất của tôm Việt Nam với giá trị đạt trên 216 triệu USD, tăng gần 41% so với cùng kỳ năm trước. Vậy mà trong 6 tháng đầu năm nay, giá trị XK tôm sang thị trường này lại giảm gần 5% so với cùng kỳ năm 2011.
Lý do: Từ tháng 1/2012, Mỹ đã tụt xuống vị trí thứ 2 (sau Nhật Bản) khi giá trị XK giảm sâu xuống gần 23% so với cùng kỳ năm trước. Nếu ngay từ đầu năm 2011, cả giá tôm sú và tôm chân trắng trên thị trường Mỹ tăng mạnh đã giúp cho giá trị XK của tôm Việt Nam trên thị trường này “bứt lên” ngay từ vạch xuất phát thì bước sang năm nay, giá tôm sú HLSO từ tháng 1 đến tháng 6/2012 đã giảm 12,8%, còn giá tôm chân trắng cũng liên tục lao dốc, nhất là trong quý II.

Mặc dù tăng đến hơn 32% trong tháng 2/2012 và tăng gần 26% trong tháng 3 nhưng đến tháng 4, giá trị XK tôm sang Mỹ lại giảm 8%, tháng 5 tiếp tục giảm 18,3% và tháng 6/2012 giảm gần 16% so với cùng kỳ năm ngoái.

Sáu tháng đầu năm 2011, XK tôm sang Nhật Bản giảm hơn 13% về khối lượng và gần 5% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Hai quý đầu năm nay, giá trị XK sang thị trường này tương đối tốt, tăng 28,4% so với cùng kỳ năm 2011. Có lẽ, XK tôm sang Nhật trong thời gian này sẽ còn khả quan hơn nếu tôm Việt Nam không vướng phải “sự cố” Ethoxyquin!

Tại EU, ngay từ đầu năm XK tôm Việt Nam đã gặp khó khăn. Chỉ duy nhất tháng 2/2012, XK tôm sang EU tăng hơn 30% so với cùng kỳ năm ngoái, còn lại các tháng khác trong nửa đầu năm, giá trị XK tôm sang thị trường này đều sụt giảm từ 15-40% so với cùng kỳ năm ngoái.

Hàn Quốc, Australia, Đài Loan: “Cứu cánh” cho tôm Việt Nam

Đến hết tháng 6/2012, giá trị XK tôm sang Hàn Quốc tăng gần 27%, sang Australia tăng 62,5%, sang Đài Loan tăng 14,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Mặc dù, so với 3 thị trường lớn là Nhật Bản, Mỹ và EU, giá trị XK sang 3 thị trường này không cao nhưng tốc độ tăng trưởng ổn định ngay từ đầu năm đã cho thấy đây là những thị trường “cứu cánh” cho tôm Việt Nam,khi giá trị liên tiếp tăng từ 3 - 170% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó tháng 2/2012, giá trị XK tôm sang Hàn Quốc tăng hơn 106%, Australia tăng 173% và Đài Loan tăng gần 39% so với cùng kỳ năm ngoái.

Sáu tháng đầu năm nay, kết quả XK tôm chưa được như mong đợi của nhiều DN XK. Tuy nhiên, không ít DN tin rằng hoạt động XK vào 6 tháng cuối năm sẽ khá hơn và họ có thể bù lỗ, thậm chí lãi nếu được sự hỗ trợ về chính sách từ phía cơ quan quản lý nhà nước.