Ecuador: Tăng trưởng nhanh, dẫn đầu xuất khẩu
Ecuador tiếp tục được xem là quốc gia có tốc độ tăng trưởng TTCT nhanh nhất trong nhóm các nước nuôi tôm quy mô lớn. Năm 2025, sản lượng ước đạt khoảng 700.000 – 750.000 tấn, duy trì đà tăng ổn định dù đã có dấu hiệu chậm lại so với giai đoạn bùng nổ trước đó.
Lợi thế của Ecuador nằm ở mô hình nuôi thâm canh ven biển quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao và tự động hóa trong quản lý môi trường, cho ăn và giám sát sức khỏe tôm. Việc kiểm soát tốt điều kiện nuôi giúp tăng năng suất nhưng vẫn hạn chế rủi ro dịch bệnh.
Về thị trường, Ecuador hiện là nhà cung cấp TTCT hàng đầu cho Mỹ và EU, chiếm hơn 30% thị phần nhập khẩu tại EU. Hệ thống cảng biển hiện đại, chính sách hỗ trợ xuất khẩu và tiêu chuẩn chất lượng cao giúp tôm Ecuador được các chuỗi bán lẻ lớn ưu tiên lựa chọn.
Trung Quốc: Vừa là cường quốc sản xuất, vừa là thị trường tiêu thụ lớn nhất
Trung Quốc là quốc gia sản xuất TTCT lớn thứ hai thế giới, với sản lượng năm 2024 đạt khoảng 450.000 tấn, tập trung tại các tỉnh ven biển phía Nam như Quảng Đông, Hải Nam và Phúc Kiến. Tuy nhiên, nước này đồng thời cũng là nhà nhập khẩu tôm lớn nhất toàn cầu nhằm phục vụ nhu cầu tiêu dùng nội địa và chế biến xuất khẩu.
Mô hình nuôi tại Trung Quốc khá đa dạng, từ bán thâm canh, thâm canh đến các tổ hợp tích hợp nuôi – chế biến – logistics. Bên cạnh thị trường nội địa rộng lớn, Trung Quốc đang đẩy mạnh xuất khẩu sang ASEAN, EU và Nhật Bản.
Điểm đáng chú ý là xu hướng tăng tỷ trọng sản phẩm giá trị gia tăng như tôm đông lạnh chế biến sẵn, tôm lột vỏ. Nhờ kết hợp sản xuất quy mô lớn với năng lực chế biến mạnh, Trung Quốc giữ vai trò chiến lược trong chuỗi cung ứng tôm toàn cầu.
Ấn Độ: Phục hồi mạnh và tái cơ cấu thị trường
Sau giai đoạn chịu tác động từ dịch bệnh và thuế quan Mỹ, Ấn Độ đã phục hồi sản lượng, đạt khoảng 650.000 tấn TTCT trong năm 2024. Nước này nổi tiếng với tôm cỡ lớn, chất lượng ổn định và giá cạnh tranh.
Trước áp lực thuế chống bán phá giá từ Mỹ, Ấn Độ đang đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường, đặc biệt là EU và châu Á. Mô hình nuôi chủ yếu là thâm canh và bán thâm canh ven biển, kết hợp quản lý thức ăn và kiểm soát dịch bệnh nhằm tối ưu chi phí.
Bên cạnh sản lượng, Ấn Độ đầu tư mạnh vào công nghệ sinh học, tôm sạch bệnh (SPF) và phát triển sản phẩm chế biến. Chiến lược “giữ sản lượng lớn – mở rộng thị trường” giúp Ấn Độ duy trì vị thế hàng đầu trong xuất khẩu tôm thế giới.
Việt Nam: Tăng trưởng gắn với giá trị và bền vững
Với sản lượng ước đạt 650.000 – 700.000 tấn trong năm 2025, Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia có tiềm năng tăng trưởng mạnh. Khác với Ecuador hay Ấn Độ, ngành tôm Việt Nam tập trung nhiều hơn vào chất lượng, chế biến sâu và phát triển bền vững.
Các mô hình nuôi thâm canh cải tiến, tuần hoàn nước và kiểm soát môi trường được mở rộng. Doanh nghiệp đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc, áp dụng các chứng nhận quốc tế như ASC, GlobalGAP nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao từ EU, Mỹ và Nhật Bản.
Việt Nam cũng nổi bật ở phân khúc tôm chế biến giá trị gia tăng như tôm lột vỏ, tôm tẩm bột, sản phẩm ăn liền. Hướng đi này giúp ngành tôm giảm phụ thuộc vào cạnh tranh giá thuần túy và gia tăng biên lợi nhuận.
Indonesia: Tập trung vào chế biến giá trị gia tăng
Indonesia đạt sản lượng khoảng 450.000 tấn TTCT năm 2024 và đặt mục tiêu tiếp tục mở rộng xuất khẩu. Điểm mạnh của nước này là năng lực chế biến, đặc biệt ở các sản phẩm tôm lột vỏ, tôm nấu chín và tôm đông lạnh chế biến sẵn.
Mô hình nuôi chủ yếu là thâm canh ven biển quy mô vừa, kết hợp cải tiến quản lý môi trường và đào tạo nông dân. Indonesia hướng tới thị trường Mỹ, EU và châu Á, với lợi thế chi phí hợp lý nhưng vẫn đáp ứng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm quốc tế.
Thái Lan: Lợi thế truyền thống và chuỗi xuất khẩu bền vững
Sản lượng TTCT của Thái Lan năm 2025 ước đạt 270.000 – 390.000 tấn. Dù không còn giữ vị trí dẫn đầu như trước, Thái Lan vẫn có chỗ đứng vững chắc nhờ nền tảng công nghiệp chế biến lâu đời và hệ thống chứng nhận quốc tế hoàn chỉnh.
Nước này tập trung phát triển sản phẩm chế biến sâu phục vụ EU, Mỹ và Nhật Bản. Lợi thế của Thái Lan nằm ở chuỗi giá trị khép kín, kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt và uy tín thương hiệu lâu năm trên thị trường quốc tế.
Cục diện TTCT toàn cầu cho thấy xu hướng phân hóa rõ rệt: Ecuador và Ấn Độ ưu tiên quy mô và giá cạnh tranh; Trung Quốc tận dụng sức mạnh thị trường nội địa; Việt Nam và Indonesia tập trung vào giá trị gia tăng; trong khi Thái Lan dựa trên nền tảng truyền thống và chuẩn mực quốc tế. Cuộc đua không còn chỉ là sản lượng, mà là khả năng thích ứng, nâng cấp chất lượng và xây dựng vị thế bền vững trong chuỗi cung ứng toàn cầu.