6 ông lớn định hình cuộc đua tôm thẻ chân trắng toàn cầu

Ngành tôm thẻ chân trắng (TTCT) thế giới đang bước vào giai đoạn cạnh tranh quyết liệt với sự dẫn dắt của 6 quốc gia chủ lực gồm Ecuador, Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam, Indonesia và Thái Lan. Mỗi nước theo đuổi một chiến lược riêng: có quốc gia tập trung mở rộng sản lượng trong khi nhiều bên lựa chọn nâng cấp giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

tôm
Cuộc đua không còn chỉ là sản lượng, mà là khả năng thích ứng, nâng cấp chất lượng và xây dựng vị thế bền vững trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Ảnh minh họa

Ecuador: Tăng trưởng nhanh, dẫn đầu xuất khẩu

Ecuador tiếp tục được xem là quốc gia có tốc độ tăng trưởng TTCT nhanh nhất trong nhóm các nước nuôi tôm quy mô lớn. Năm 2025, sản lượng ước đạt khoảng 700.000 – 750.000 tấn, duy trì đà tăng ổn định dù đã có dấu hiệu chậm lại so với giai đoạn bùng nổ trước đó.

Lợi thế của Ecuador nằm ở mô hình nuôi thâm canh ven biển quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao và tự động hóa trong quản lý môi trường, cho ăn và giám sát sức khỏe tôm. Việc kiểm soát tốt điều kiện nuôi giúp tăng năng suất nhưng vẫn hạn chế rủi ro dịch bệnh.

Về thị trường, Ecuador hiện là nhà cung cấp TTCT hàng đầu cho Mỹ và EU, chiếm hơn 30% thị phần nhập khẩu tại EU. Hệ thống cảng biển hiện đại, chính sách hỗ trợ xuất khẩu và tiêu chuẩn chất lượng cao giúp tôm Ecuador được các chuỗi bán lẻ lớn ưu tiên lựa chọn.

Trung Quốc: Vừa là cường quốc sản xuất, vừa là thị trường tiêu thụ lớn nhất

Trung Quốc là quốc gia sản xuất TTCT lớn thứ hai thế giới, với sản lượng năm 2024 đạt khoảng 450.000 tấn, tập trung tại các tỉnh ven biển phía Nam như Quảng Đông, Hải Nam và Phúc Kiến. Tuy nhiên, nước này đồng thời cũng là nhà nhập khẩu tôm lớn nhất toàn cầu nhằm phục vụ nhu cầu tiêu dùng nội địa và chế biến xuất khẩu.

Mô hình nuôi tại Trung Quốc khá đa dạng, từ bán thâm canh, thâm canh đến các tổ hợp tích hợp nuôi – chế biến – logistics. Bên cạnh thị trường nội địa rộng lớn, Trung Quốc đang đẩy mạnh xuất khẩu sang ASEAN, EU và Nhật Bản.

Điểm đáng chú ý là xu hướng tăng tỷ trọng sản phẩm giá trị gia tăng như tôm đông lạnh chế biến sẵn, tôm lột vỏ. Nhờ kết hợp sản xuất quy mô lớn với năng lực chế biến mạnh, Trung Quốc giữ vai trò chiến lược trong chuỗi cung ứng tôm toàn cầu.

Ấn Độ: Phục hồi mạnh và tái cơ cấu thị trường

Sau giai đoạn chịu tác động từ dịch bệnh và thuế quan Mỹ, Ấn Độ đã phục hồi sản lượng, đạt khoảng 650.000 tấn TTCT trong năm 2024. Nước này nổi tiếng với tôm cỡ lớn, chất lượng ổn định và giá cạnh tranh.

Trước áp lực thuế chống bán phá giá từ Mỹ, Ấn Độ đang đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường, đặc biệt là EU và châu Á. Mô hình nuôi chủ yếu là thâm canh và bán thâm canh ven biển, kết hợp quản lý thức ăn và kiểm soát dịch bệnh nhằm tối ưu chi phí.

Bên cạnh sản lượng, Ấn Độ đầu tư mạnh vào công nghệ sinh học, tôm sạch bệnh (SPF) và phát triển sản phẩm chế biến. Chiến lược “giữ sản lượng lớn – mở rộng thị trường” giúp Ấn Độ duy trì vị thế hàng đầu trong xuất khẩu tôm thế giới.

Việt Nam: Tăng trưởng gắn với giá trị và bền vững

Với sản lượng ước đạt 650.000 – 700.000 tấn trong năm 2025, Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia có tiềm năng tăng trưởng mạnh. Khác với Ecuador hay Ấn Độ, ngành tôm Việt Nam tập trung nhiều hơn vào chất lượng, chế biến sâu và phát triển bền vững.

Các mô hình nuôi thâm canh cải tiến, tuần hoàn nước và kiểm soát môi trường được mở rộng. Doanh nghiệp đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc, áp dụng các chứng nhận quốc tế như ASC, GlobalGAP nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao từ EU, Mỹ và Nhật Bản.

Việt Nam cũng nổi bật ở phân khúc tôm chế biến giá trị gia tăng như tôm lột vỏ, tôm tẩm bột, sản phẩm ăn liền. Hướng đi này giúp ngành tôm giảm phụ thuộc vào cạnh tranh giá thuần túy và gia tăng biên lợi nhuận.

Indonesia: Tập trung vào chế biến giá trị gia tăng

Indonesia đạt sản lượng khoảng 450.000 tấn TTCT năm 2024 và đặt mục tiêu tiếp tục mở rộng xuất khẩu. Điểm mạnh của nước này là năng lực chế biến, đặc biệt ở các sản phẩm tôm lột vỏ, tôm nấu chín và tôm đông lạnh chế biến sẵn.

Mô hình nuôi chủ yếu là thâm canh ven biển quy mô vừa, kết hợp cải tiến quản lý môi trường và đào tạo nông dân. Indonesia hướng tới thị trường Mỹ, EU và châu Á, với lợi thế chi phí hợp lý nhưng vẫn đáp ứng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm quốc tế.

Thái Lan: Lợi thế truyền thống và chuỗi xuất khẩu bền vững

Sản lượng TTCT của Thái Lan năm 2025 ước đạt 270.000 – 390.000 tấn. Dù không còn giữ vị trí dẫn đầu như trước, Thái Lan vẫn có chỗ đứng vững chắc nhờ nền tảng công nghiệp chế biến lâu đời và hệ thống chứng nhận quốc tế hoàn chỉnh.

Nước này tập trung phát triển sản phẩm chế biến sâu phục vụ EU, Mỹ và Nhật Bản. Lợi thế của Thái Lan nằm ở chuỗi giá trị khép kín, kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt và uy tín thương hiệu lâu năm trên thị trường quốc tế.

Cục diện TTCT toàn cầu cho thấy xu hướng phân hóa rõ rệt: Ecuador và Ấn Độ ưu tiên quy mô và giá cạnh tranh; Trung Quốc tận dụng sức mạnh thị trường nội địa; Việt Nam và Indonesia tập trung vào giá trị gia tăng; trong khi Thái Lan dựa trên nền tảng truyền thống và chuẩn mực quốc tế. Cuộc đua không còn chỉ là sản lượng, mà là khả năng thích ứng, nâng cấp chất lượng và xây dựng vị thế bền vững trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đăng ngày 11/02/2026
Hồng Hà @hong-ha
Tổng hợp

Nghệ An: Thực hiện bảo tồn, bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản

UBND tỉnh Nghệ An mới ban hành Công văn 5007/UBND-NN, ngày 21/7/2021 yêu cầu các sở, ban, ngành cấp tỉnh liên quan; UBND các huyện, thành, thị tập trung làm tốt công tác việc bảo tồn, bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản.

đánh bắt cá
• 18:14 24/07/2021

Đặc sản ốc gạo cù lao Tân Phong

Cù lao Tân Phong (nay là xã Tân Phong, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang) nằm phía thượng lưu sông Tiền, được bồi đắp phù sa quanh năm nên đất đai màu mỡ, thích hợp với nhiều giống cây ăn trái đặc sản có giá trị kinh tế cao.

Ốc gạo.
• 13:00 08/07/2021

Khai thác vòm đất kiếm 1 triệu đồng/ngày

Gần đây, nhiều người ở huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau, có thu nhập khá cao từ việc khai thác con vẹm đất (người dân địa phương gọi là con vòm). Nguồn lợi tự nhiên phong phú đó đã giúp nhiều hộ gia đình có thêm điều kiện vươn lên.

Cào vòm đất.
• 10:18 07/07/2021

Ngư dân Nghệ An thu gần 2.000 tỷ đồng từ đánh bắt hải sản

Trong 6 tháng đầu năm, ngư dân Nghệ An đánh bắt được trên 95.000 tấn hải sản, giá trị ước đạt gần 2.000 tỷ đồng.

Đánh bắt hải sản.
• 09:20 07/07/2021

Tôm và vai trò trong chế độ ăn giàu protein

Tôm là một trong những loại hải sản được tiêu thụ phổ biến trên thế giới nhờ hương vị dễ ăn và giá trị dinh dưỡng cao. Với hàm lượng protein dồi dào cùng nhiều vitamin và khoáng chất thiết yếu, tôm được xem là nguồn thực phẩm lý tưởng trong chế độ ăn giàu protein. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích sức khỏe, người tiêu dùng cũng cần hiểu rõ một số lưu ý khi sử dụng loại hải sản này.

tôm
• 15:00 14/03/2026

Một số doanh nghiệp thủy sản tạm dừng xuất khẩu sang Trung Đông

Xung đột tại Trung Đông đang ảnh hưởng đến hệ thống vận tải biển quốc tế, khiến chi phí logistics tăng và lịch tàu thiếu ổn định. Trước rủi ro vận chuyển và thiếu chuyến tàu, một số doanh nghiệp thủy sản Việt Nam đã tạm dừng xuất khẩu sang khu vực này, trong đó có mặt hàng cá tra.

chế biến thủy sản
• 15:00 13/03/2026

Mỏ vàng dưới nước: Thị trường nào đang mua thủy sản Việt Nam mạnh nhất?

Hai tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản của Việt Nam đạt khoảng 1,7 tỷ USD, tăng 20,2% so với cùng kỳ năm trước. Dù đà phục hồi vẫn được duy trì, thị trường đang có sự phân hóa rõ rệt khi Trung Quốc tăng trưởng mạnh, trong khi xuất khẩu sang Mỹ giảm đáng kể do tác động của các chính sách thương mại mới.

hải sản
• 09:00 13/03/2026

Các rủi ro doanh nghiệp thủy sản cần theo dõi khi xung đột Trung Đông leo thang

Những diễn biến căng thẳng quân sự tại Trung Đông từ cuối tháng 2/2026 đang thu hút sự chú ý của cộng đồng doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản. Không chỉ tác động đến nhu cầu tại một số thị trường, xung đột tại khu vực này còn làm gia tăng áp lực đối với hệ thống logistics toàn cầu, từ chi phí vận tải đến nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng.

tàu
• 09:00 11/03/2026

Phụ thu 10% và những điều chỉnh tức thời của thị trường nhập khẩu thủy sản tại Hoa Kỳ

Chính sách phụ thu nhập khẩu 10% của Hoa Kỳ đang tạo ra nhiều biến động đối với thị trường thủy sản toàn cầu, buộc các nhà nhập khẩu phải nhanh chóng điều chỉnh chiến lược kinh doanh, chuỗi cung ứng và cấu trúc chi phí. Diễn biến này được dự báo sẽ tác động trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong năm 2026.

chế biến thủy sản
• 03:48 14/03/2026

Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời cử tri TP.HCM về giải pháp ngăn thực phẩm bẩn

Trước lo ngại về tình trạng sử dụng chất cấm trong chăn nuôi, thủy sản và thực phẩm không rõ nguồn gốc, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách, tăng cường hậu kiểm và xử lý nghiêm vi phạm để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

cá
• 03:48 14/03/2026

Làm Thế Nào Để Một Trang Trại Cá Có Thể Kiếm Được Lợi Nhuận?

Lợi nhuận trong nuôi cá không đến từ việc cắt giảm chi phí bằng mọi giá, mà đến từ khả năng tối ưu biên lợi nhuận trên mỗi kilogram cá bán ra. Điều này phụ thuộc vào ba yếu tố cốt lõi: lựa chọn loài nuôi, phương thức nuôi và chiến lược thức ăn.

• 03:48 14/03/2026

Xung Đột Trung Đông Leo Thang: Chuỗi Cung Ứng Thủy Sản Việt Nam Đối Mặt Rủi Ro Lớn

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP), Trung Đông đang nổi lên là một trong những thị trường tăng trưởng đáng chú ý của thủy sản Việt Nam.

cảng
• 03:48 14/03/2026

Chuyển giao công nghệ tạo giống tôm kháng bệnh (SPR)

Việc chuyển giao thành công kỹ thuật chọn giống kháng bệnh chính là chìa khóa giải quyết triệt để rủi ro từ gốc rễ, thay vì thụ động chạy chữa bằng hóa chất như trước đây.

tôm
• 03:48 14/03/2026
Some text some message..