Ba tỉnh hàng đầu nuôi và xuất khẩu tôm nước lợ

Báo cáo từ các địa phương cho biết, năm 2024, sản lượng tôm nước lợ cả nước đạt 1.290,5 nghìn tấn (tăng 15,3 % so với năm 2023), trong đó tôm sú 338,8 nghìn tấn và tôm thẻ chân trắng 951,7 nghìn tấn; kim ngạch xuất khẩu 3,9 tỷ USD, tăng 14% so với năm 2023. Ba địa phương dẫn đầu về sản lượng và kim ngạch xuất khẩu là Bạc Liêu, Cà Mau và Sóc Trăng.

Tỉnh Bạc Liêu xuất khẩu 1,13 tỷ USD

Diện tích nuôi tôm nước lợ của tỉnh Bạc Liêu 132.663 ha, đạt 100,07% kế hoạch, bằng 99,92% năm 2023. Có nhiều loại hình sản xuất đa dạng, mang lại lợi ích kinh tế, giá trị sản xuất thủy sản cao. Điển hình là nuôi siêu thâm canh, thâm canh, bán thâm canh với 32.987 ha, đạt 112,2% kế hoạch, bằng 113,14% năm 2023; tôm - lúa 46.854 ha, đạt 100,01% kế hoạch, bằng 100,79% năm 2023. 

Sản lượng tôm nuôi 305.300 tấn, tăng 13,09% so với năm 2023 và Bạc Liêu đang đứng đầu cả nước. Xuất khẩu đạt 1,13 tỷ USD, với sản lượng tôm đông 109.310 tấn, tăng 16,77% so với năm 2023.

Hiện nay, Bạc Liêu đã xây dựng được 5 vùng nuôi tôm công nghệ cao với diện tích 3.900 ha: Phường Nhà Mát (thành phố Bạc Liêu), xã Vĩnh Hậu, xã Vĩnh Hậu A, xã Vĩnh Thịnh (huyện Hòa Bình), xã Long Điền Tây (huyện Đông Hải). Các vùng này nuôi siêu thâm canh, thâm canh, bán thâm canh tập trung, ứng dụng công nghệ nuôi tiết kiệm nước, an toàn sinh học, giảm tối đa các tiêu cực từ việc xả thải, gây ô nhiễm môi trường và lây lan dịch bệnh. 

Bạc Liêu đã có 6 doanh nghiệp được Bộ NN&PTNT, UBND tỉnh cấp Giấy chứng nhận doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Bên cạnh, có 22 đơn vị và 316 hộ dân được chứng nhận các tiêu chuẩn quốc tế, 5 tổ chức được chứng nhận sản phẩm hữu cơ với diện tích 4.585 ha. 

Bạc Liêu đã xây dựng được 5 vùng nuôi tôm công nghệ cao với diện tích 3.900 ha, với (sản lượng tôm 305.300 tấn, kim ngạch 1,13 tỷ USD)

Tỉnh Cà Mau xuất khẩu 1,12 tỷ USD

Diện tích nuôi tôm nước lợ của tỉnh Cà Mau 278.615 ha. Sản lượng 242.000 tấn, đạt 99.59% kế hoạch, tăng 4,57% so với năm 2023. Kim ngạch xuất khẩu đạt 1,12 tỷ USD.

Cà Mau có nhiều loại hình nuôi như: Thâm canh, siêu thâm canh, quảng canh cải tiến, quảng canh kết hợp, tôm-lúa, tôm-rừng. Về diện tích và năng suất nuôi tôm cụ thể:

- Nuôi tôm quảng canh cải tiến có diện tích lớn nhất với 187.622 ha. Năng suất từ 500 - 550 kg/ha/năm. Một số hộ nuôi theo quy trình 2 giai đoạn có năng suất 600-700 kg/ha/năm. 

- Nuôi tôm quảng canh kết hợp (tôm - cua – cá -sò huyết) khoảng 84.459 ha. Đây là loại hình phổ biến khắp các huyện trong tỉnh, năng suất từ 300-350 kg/ha/năm

- Nuôi tôm thâm canh 1.509 ha với 2.293 hộ. Năng suất trung bình 5 tấn/ha/năm (tôm sú) và 8 tấn/ha/năm (tôm chân trắng).

- Nuôi tôm siêu thâm canh 5.025 ha với 5.088 hộ. Năng suất trung bình 20,5 tấn/ha/năm.

Tỉnh Sóc Trăng xuất khẩu 910 triệu USD

Diện tích thả nuôi tôm nước lợ của tỉnh Sóc Trăng 51.069 ha (tôm thẻ chân trắng 38.819 ha, tôm sú 12.250 ha), giảm 6,71% so với năm 2023. Sản lượng đạt 204.371 tấn (tôm thẻ chân trắng 184.076 tấn; tôm sú 20.295 tấn), tăng 1,95% so với năm 2023. Kim ngạch xuất khẩu 910 triệu USD, tăng 0,6% so với năm 2023.

Diện tích thả nuôi tôm nước lợ của tỉnh Sóc Trăng 51.069 ha, với (sản lượng 204.371 tấn, kim ngạch 910 triệu USD)

Trong 3 tỉnh hàng đầu, Sóc Trăng có diện tích nuôi tôm nước lợ chỉ bằng một phần nhỏ của từng tỉnh Bạc Liêu và Cà Mau nhưng sản lượng và kim ngạch xuất khẩu thua kém không nhiều bởi Sóc Trăng có tỷ lệ nuôi thâm canh và bán thâm canh cao, chiếm khoảng 95% diện tích. Nên những khó khăn ở Sóc Trăng là khá điển hình, phần nào phản ánh khó khăn chung như sau.

Sóc Trăng có Đề án Phát triển nuôi tôm nước lợ giai đoạn 2023-2025, tầm nhìn đến năm 2030, triển khai từ cuối năm 2023. Đề án nhằm phát triển ngành tôm theo hướng tập trung, manh mún nhưng không nhỏ lẻ, ứng dụng công nghệ cao, công nghệ số và các thành tựu khoa học kỹ thuật mang tính đột phá, thân thiện môi trường, phù hợp với đặc điểm sinh thái từng vùng, phát huy tiềm năng điều kiện tự nhiên tại từng địa phương, các lợi thế về thị trường. Thế nhưng trong năm 2024, mới tổ chức được các lớp tập huấn nâng cao năng lực bảo vệ môi trường và các mô hình nuôi tôm nước lợ chủ lực. Hiện nay đang xin chủ trương tổ chức 1 cuộc tham quan học tập kinh nghiệm trong và ngoài tỉnh.

Nuôi tôm nước lợ ở Sóc Trăng đang gặp 3 khó khăn lớn. Một là tôm giống lệ thuộc địa phương khác và vật tư đầu vào thiếu đảm bảo chất lượng, không rõ nguồn gốc. Nhu cầu vốn rất lớn, đặc biệt với nuôi tôm công nghiệp, ứng dụng công nghệ cao nhưng người dân khó tiếp cận các nguồn vốn vay do chưa chuyển đổi mục đích sử dụng đất hoặc quyền sử dụng đất đã thế chấp nên thiếu vốn sản xuất. Quy mô sản xuất chủ yếu nhỏ lẻ, manh mún, tự phát nên ứng dụng khoa học kỹ thuật hạn chế.