Cá Dốc sông Mã giúp lão nông nghèo Thanh Hóa vươn lên khá giả

Ở xã Trung Sơn, huyện Quan Hóa (Thanh Hóa), cái tên Hà Văn Khường đã trở nên quen thuộc với bà con. Xuất phát từ một nông dân chỉ học hết lớp 3, ông là người đầu tiên đưa loài cá Dốc – còn gọi là cá Dầm xanh – từ sông Mã về nuôi thành công. Bước ngoặt ấy mở ra cả một hành trình đổi đời.

Ông Khường đã gắn bó với nghề nuôi cá Dốc 30 năm
Ông Khường đã gắn bó với nghề nuôi cá Dốc 30 năm. Ảnh: Thanh Tùng

Hành trình đi bộ 5 km ra sông Mã để tìm giống cá quý

Hơn 30 năm trước, gia đình ông Khường sống trong cảnh nghèo túng, chỉ dựa vào mấy sào nương rẫy. Thấy quanh bản có con suối nước mát, ông thử đào ao thả cá trắm nhưng thu nhập không cải thiện. Cho đến một lần nghe các bậc cao niên nhắc đến cá Dốc – loài cá đặc sản có thịt thơm, ăn được cả vảy và có giá trị kinh tế cao – ông quyết định tìm bắt về nuôi thử.

Mỗi chuyến đi bộ 5 km ra sông Mã là một hành trình vất vả. Ông phải đi vào mùa cạn, lội xuống những hố nước nông để bắt cá. Lần đầu tiên, sau nhiều giờ bì bõm, ông mang về 30 con, nhưng chỉ còn 14 con sống sót. Từ số cá hiếm hoi ấy, ông kiên nhẫn mày mò, tự học cách ấp trứng, chăm cá bột bằng lòng đỏ trứng gà và cám gạo.

Lứa cá Dốc giống sắp được xuất bán tại ao nuôi nhà ông KhườngLứa cá Dốc giống sắp được xuất bán tại ao nuôi nhà ông Khường (Ảnh: Thanh Tùng)

Từ ao nhỏ thành trang trại bạc tỷ

Những lứa cá đầu tiên sinh sản thành công mang lại số tiền đủ lớn để ông mở đường vào bản, đào thêm ao và mở rộng quy mô. Đến cuối những năm 2000, nguồn cá giống từ trang trại nhà ông đã mang về hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Chỉ trong vòng vài năm, thu nhập tăng vọt, có năm cán mốc 600 triệu đồng.

Hiện nay, ông Khường sở hữu 14 ao nuôi, gồm ao dành riêng cho đàn cá bố mẹ và ao cá giống, cá thịt. Bình quân mỗi năm, lợi nhuận từ cá Dốc dao động 400–800 triệu đồng. Từ thu nhập này, gia đình ông đã thoát nghèo, xây được nhà mới, mua ô tô và hỗ trợ các con khởi nghiệp.

Cá đặc sản giúp cả bản vươn lên

Cá Dốc là loài ưa nước sạch, có thể sinh sản quanh năm, mỗi con cái đẻ khoảng 8.000 cá con một lứa. Dù tốc độ lớn chậm, nhưng thịt chắc, thơm, da giòn, được thị trường ưa chuộng. Nhờ áp dụng chế độ nuôi phối hợp giữa cỏ, lá cây và bột dinh dưỡng, thời gian nuôi rút ngắn còn khoảng một năm là đạt trọng lượng 1 kg/con.

Đàn cá bố mẹ của ông Khường đến nay đã hơn 30 năm tuổi, vẫn sinh sản đều. Với lợi thế này, mỗi năm ông không chỉ bán cá thịt mà còn cung cấp hàng vạn con giống cho bà con trong và ngoài tỉnh. Nhiều hộ nghèo trong bản được ông cấp giống trước, thu hoạch mới hoàn vốn, thậm chí có hộ được ông hỗ trợ cả vốn đầu tư ao nuôi. Nhờ đó, cá Dốc đã trở thành sinh kế giúp nhiều gia đình vươn lên.

Ao nuôi cá bố mẹ tại trại cá của gia đình ông KhườngAo nuôi cá bố mẹ tại trại cá của gia đình ông Khường (Ảnh: Thanh Tùng)

Câu lạc bộ nuôi cá Dốc của xã Trung Sơn hiện đã ra đời, với ông Hà Văn Khường giữ vai trò Trưởng câu lạc bộ. Không chỉ làm kinh tế giỏi, ông còn truyền lại kinh nghiệm, kỹ thuật cho các hộ khác, góp phần bảo tồn và nhân rộng loài cá đặc sản địa phương.

Từ một người nông dân chân chất, chỉ học hết lớp 3, ông Khường đã viết nên câu chuyện đổi đời nhờ kiên trì và sáng tạo. Từ ao cá nhỏ bên chân núi Pha Đanh, giờ đây cả một vùng quê đã tìm thấy hướng đi mới, bền vững hơn, dựa trên chính nguồn lợi đặc sản sông Mã.

Theo Thanh Tùng, Báo Dân Trí

Đăng ngày 19/08/2025
T.N.T.D @t-n-t-d
Nông thôn

Top 5 doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản năm 2021, Minh Phú tiếp tục giữ ngôi vương

Vượt qua 800 doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản, Tập đoàn Thủy sản Minh Phú giành ngôi vương xuất khẩu thủy sản và xuất khẩu tôm của cả nước, với 395 triệu USD, chiếm gần 4,5% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản.

xuất khẩu tôm
• 15:39 09/02/2022

Quảng Ninh dừng tiếp nhận hoa quả, thủy sản qua cửa khẩu

Từ ngày 17/1, Quảng Ninh tạm dừng tiếp nhận phương tiện chở hoa quả, thủy sản đông lạnh đến cửa khẩu, lối mở biên giới của tỉnh này để xuất khẩu.

cửa khẩu Bắc Luân II
• 10:12 17/01/2022

Đùi ếch đông lạnh bị châu Âu cảnh báo, mức độ rủi ro nghiêm trọng.

Văn phòng SPS Việt Nam lại tiếp tục nhận được cảnh báo về an toàn thực phẩm và thức ăn chăn nuôi của Liên minh châu Âu (EU) đối với sản phẩm đùi ếch đông lạnh xuất xứ từ Việt Nam.

đùi ếch đông lạnh
• 15:21 14/10/2021

Xuất khẩu thủy sản tiếp tục lao dốc

Xuất khẩu thủy sản tháng 9/2021 chỉ đạt trên 628 triệu USD, giảm 23% so với cùng kỳ năm 2020. Trong đó, xuất khẩu sang Trung Quốc sụt giảm tới 50%. Đây là tháng thứ hai liên tiếp xuất khẩu thuỷ sản lao dốc.

chế biến tôm xuất khẩu
• 10:15 08/10/2021

Nhiều chính sách hỗ trợ nuôi biển xa bờ

Để khuyến khích phát triển nuôi biển công nghệ cao, tỉnh Khánh Hòa vừa ban hành nghị quyết hỗ trợ 100% kinh phí mua bảo hiểm tai nạn cho người lao động làm việc trên các lồng bè và phương tiện phục vụ nuôi trồng. Chính sách này được ví như "lá chắn" an toàn, giúp ngư dân yên tâm đầu tư vươn ra các vùng biển xa.

Nuôi biển
• 11:21 16/01/2026

Nền móng xây dựng “thủ phủ” nuôi tôm công nghệ cao

Từ bài toán chi phí, môi trường đến yêu cầu thị trường xuất khẩu, ngành tôm Cà Mau đang đứng trước bước chuyển quan trọng. Mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng siêu thâm canh tuần hoàn, ít thay nước được kỳ vọng mở ra hướng phát triển bền vững và quy mô lớn cho địa phương dẫn đầu cả nước về tôm.

Ao nuôi tôm
• 11:54 15/01/2026

Gia Lai chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá: Giải pháp căn cơ cho sinh kế ngư dân

Trong bối cảnh nguồn lợi thủy sản ngày càng suy giảm, yêu cầu quản lý nghề cá ngày một chặt chẽ, việc bảo đảm sinh kế ổn định cho ngư dân đang trở thành thách thức lớn đối với các địa phương ven biển.

Vận chuyển cá
• 13:59 30/12/2025

Gia Lai xuất khẩu 11 tấn cá điêu hồng sang Nhật Bản

Những ngày đầu tháng 12/2025, 11 tấn sushi cá điêu hồng đầu tiên của tỉnh Gia Lai được Công ty TNHH Mãi Tín Bình Định xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản, mở ra hướng phát triển mới, khẳng định chất lượng sản phẩm và tạo động lực lớn để nghề nuôi cá trên các hồ chứa phát triển bền vững hơn.

Xuất khẩu cá
• 09:00 26/12/2025

Ảnh hưởng từ sự dao động pH tưởng chừng vô hại đến gan tụy tôm

Gan tụy tôm không tổn thương đột ngột mà suy yếu dần theo những biến động môi trường rất nhỏ. Trong đó, sự dao động pH tuy không lớn nhưng lại kéo dài chính là yếu tố thường bị người nuôi bỏ qua, tạo tiền đề cho những đợt bùng phát dịch bệnh khó kiểm soát.

Gan tụy tôm thẻ
• 15:11 21/01/2026

Công nghệ nuôi cá trên cạn

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và nguồn lợi thủy sản tự nhiên đang chạm ngưỡng giới hạn, áp lực lên các dòng sông và vùng biển ngày càng lớn.

Nuôi cá
• 15:11 21/01/2026

Xử lý mùn bã hữu cơ đáy ao trong nuôi tôm giữa vụ

Trong giai đoạn giữa vụ nuôi tôm thâm canh, mùn bã hữu cơ tích tụ dưới đáy ao là nguyên nhân chính gây suy giảm oxy, phát sinh khí độc và làm tăng nguy cơ dịch bệnh. Nhận diện sớm và xử lý đúng kỹ thuật lớp mùn bã hữu cơ giúp ổn định môi trường nước và duy trì tốc độ tăng trưởng của đàn tôm.

Nước ao tôm
• 15:11 21/01/2026

Cuộc đổi ngôi ngoạn mục của các thị trường xuất khẩu thủy sản năm 2025

Khép lại năm 2025, xuất khẩu thủy sản Việt Nam đã ghi nhận con số ấn tượng 11,3 tỷ USD, tăng 12,4% so với năm trước. Thành quả này có được nhờ cuộc bứt tốc mạnh mẽ trong quý IV và sự linh hoạt chiến lược của các doanh nghiệp đầu ngành trước những biến động khó lường của thị trường quốc tế.

Tôm thẻ
• 15:11 21/01/2026

"Quái ngư" miền Trung hình thù kỳ dị, giá tiền triệu vẫn được săn lùng

Sở hữu ngoại hình vuông vức như một chiếc hộp và lớp da cứng như áo giáp, cá bò hòm thường khiến nhiều người lần đầu nhìn thấy phải giật mình. Thế nhưng, trái ngược với vẻ ngoài đáng sợ, loài cá này lại được ví như "gà nước mặn" với hương vị thơm ngon thượng hạng, được giới sành ăn săn lùng dù giá lên tới cả triệu đồng.

Cá bò hòm
• 15:11 21/01/2026
Some text some message..