Làm sao để có bầy cá giống chất lượng cao?

Chất lượng cá giống nuôi thả chưa tốt, kéo theo tỷ lệ sống cá nuôi từ khi thả bột, ương cá bột đến cá giống, thả cá giống nuôi đến khi thu hoạch cá thương phẩm, thường rất thấp, ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ sống của cá nuôi suốt vụ thấp.

Cần quan tâm đến chất lượng cá giống. Ảnh: trieuphunongdan.com
Cần quan tâm đến chất lượng cá giống. Ảnh: trieuphunongdan.com

Yếu tố di truyền ảnh hưởng đến chất lượng cá giống

Có rất nhiều nguyên nhân tác động, ảnh hưởng, làm chất lượng cá giống thả nuôi không tốt. Trong đó, yếu tố di truyền thông qua bầy cá bố mẹ được quan tâm đầu tiên. Thường bầy cá hậu bị được tuyển chọn từ bầy cá nuôi thương phẩm, sau khi tuyển chọn, nuôi vỗ thành cá bố mẹ. Hầu hết cá bố, cá mẹ, được chọn có cùng nguồn gốc ông bà, cùng bầy, cùng gia phả, rất ít cơ sở sản xuất giống quan tâm, chọn cá bố và cá mẹ nguồn gốc xa nhau, khác bầy, khác gia phả. Việc lai tạo gần, lai tạo bầy cá cùng huyết thống, sử dụng bầy cá bố mẹ sinh sản nhiều lần, sẽ làm giảm chất lượng chất lượng cá bột, cá giống. Lai cận huyết dẫn đến hậu quả như giảm đa dạng và chất lượng di truyền của cá giống, mất dần khả năng duy trì tính đa dạng về nguồn gen, làm suy giảm tăng trưởng, tỷ lệ sống thấp, mẫn cảm với bệnh, nhạy cảm với sự thay đổi môi trường…

Chọn cá bố mẹChọn cá bố mẹ rất quan trọng khi ương giống cá. Ảnh: baonongnghiep.r.worldssl.net

Bên cạnh đó, sử dụng thức ăn kích thích thành thục, thuốc kích thích lên trứng, trong quá trình nuôi vỗ cá bố mẹ… sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cá giống. Mặt khác, chế độ nuôi vỗ, chất lượng môi trường nuôi vỗ, chất lượng cá bố mẹ chọn lựa sau khi nuôi vỗ…ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả sinh sản và ương nuôi cá con. Việc sử dụng thuốc kích dục tố trong sinh sản nhân tạo, gây chín và rụng trứng, kích thích cá sinh sản theo mong muốn, để lại những ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng cá giống.

Làm thế nào để cải thiện chất lượng cá giống?

Nuôi vỗ và chế độ dinh dưỡng cho cá hậu bị, quyết định đến chất lượng cá bố mẹ. Nếu nuôi vỗ không đúng kỹ thuật, không đủ thời gian, chăm sóc không tốt trong quá trình nuôi vỗ, chất lượng môi trường nuôi vỗ không tốt,… sẽ ảnh hưởng đến chất lượng cá bố mẹ. Nguồn thức ăn cho cá hậu bị, trong quá trình nuôi vỗ cần đảm bảo các hoạt động như bơi lội, hô hấp, hấp thu và tiêu hoá thức ăn, trao đổi năng lượng, quan trọng nhất đủ dinh dưỡng để cá hậu bị tạo sản phẩm trứng, tinh trùng, đảm bảo chất lượng cá bột, cá giống, tốt nhất. Chế độ ăn nên chọn thức ăn có hàm lượng 35% protein thô, trong đó, đậu nành có protein thô cao nhất từ thực vật, dễ tiêu hóa. Mặt khác, bổ sung các loại vitamin A, D, E, vi khoáng vào thành phần dinh dưỡng trong quá trình nuôi vỗ cá, góp phần cải thiện chất lượng bầy cá bố mẹ sau quá trình nuôi vỗ.

Chọn lọc cá giốngChọn lọc cá giống chất lượng cao. Ảnh: trieuphunongdan.com

Để xóa cận huyết, tăng đa dạng di truyền, cải thiện tăng trưởng và một số đặc điểm kinh tế khác, ngoài việc cải thiện các hạn chế đã đề cập trên, thì giải pháp lai chéo được đánh giá khả thi, áp dụng cho hiệu quả cao. Trong đó, cá bố, cá mẹ, được chọn nuôi vỗ thành cá hậu bị, có nguồn gốc khác nhau, khác bầy, khác gia phả, khác vùng nuôi về mặt địa lý. Tiến hành cho sinh sản chéo, kiểm soát số lần sinh sản. Một giải pháp khác đó là chọn lọc cá thể cho tăng trưởng, phương pháp này đơn giản và hiệu quả, nhưng chỉ áp dụng được một vài thế hệ. Bên cạnh đó, việc trao đổi, bổ sung đàn cá hậu bị khác thường xuyên, cũng như giới hạn thời gian sử dụng đàn cá bố mẹ, giới hạn số lần sinh sản của cá bố mẹ, để giảm số thế hệ gia hóa trong trại giống, vì mức độ cận huyết tăng theo số thế hệ. Có thể áp dụng giải pháp chọn lọc hàng loạt, dựa trên sự khác nhau các tính trạng chọn lọc.

Căn cứ vào mục đích chọn giống, để chọn các tính trạng theo mong muốn. Có thể chọn lọc liên quan tăng trưởng, liên quan trọng lượng, liên quan kích thước cơ thể, hoặc về khả năng đề kháng, khả năng miễn dịch, khả năng chống chịu dịch bệnh... Ngoài ra, các giải pháp khác như chọn lọc gia đình, chọn lọc anh em, chọn lọc hỗn hợp…đều góp phần cải thiện chất lượng cá giống thả nuôi.

Con giống kém chất lượng đã ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả các mô hình nuôi cá thương phẩm như giảm tăng trưởng, FCR cao, cá nuôi phân đàn, tỷ lệ sống thấp, sức đề kháng kém, dễ cảm nhiễm dịch bệnh, không có khả năng chống chọi với điều kiện môi trường bất lợi, tốn nhiều chi phí trong quá trình nuôi, giá thành sản xuất cao. Cải thiện các vấn đề tồn tại trên thông qua việc nâng chất lượng đàn cá hậu bị, cá bố mẹ bằng các giải pháp đã đề cập. Trong đó, lai chéo, chủ động thay mới đàn cá hậu bị, kiểm soát số lần sinh sản cá bố mẹ, góp phần cải thiện hiệu quả chất lượng cá giống thả nuôi, khắc phục những hạn chế kể trên. Một đàn cá giống chất lượng, chắc chắn sẽ cho một kết quả nuôi thương phẩm chi phí thấp, ít rủi ro trong quá trình nuôi, hiệu quả cao, người nuôi lãi nhiều.

Đăng ngày 08/11/2022
Lý Vĩnh Phước @ly-vinh-phuoc

Thành công từ mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng trong ao nước ngọt

Tôm thẻ chân trắng không phải là đối tượng nuôi trồng mới, nhưng trước đây nó được nuôi trong nước mặn lợ. Mấy năm gần đây, nhiều tỉnh phía Bắc đã dần bỏ các ao hồ nuôi cá nước ngọt (vì hiệu quả kinh tế thấp, khó bán sản phẩm) để cải tạo ao nuôi tôm và cho hiệu quả tốt. Hiện nay, một số vùng nuôi nước ngọt ở Lộc Hà cũng đang đi theo xu thế đó và bước đầu thành công, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế và đa dạng loài nuôi

Tôm thẻ chân trắng
• 10:50 25/06/2024

Tồn dư lượng kháng sinh trong tôm

Nuôi tôm là một ngành kinh tế quan trọng, đặc biệt là ở nước Việt Nam ta. Tuy nhiên, một trong những vấn đề lớn mà người nuôi tôm đang phải đối mặt là dư lượng kháng sinh trong sản phẩm.

Tôm thẻ
• 08:00 25/06/2024

Xác định hoạt lực của vi sinh

Trong nuôi trồng thủy sản, xác định và tối ưu hóa hoạt lực của vi sinh là rất quan trọng để duy trì môi trường sống lành mạnh cho các loài thủy sản.

Tôm thẻ
• 11:20 24/06/2024

Vật liệu làm chân cầu nhá tránh bị hư hại do nước mưa

Trong nuôi tôm, việc tạo ra môi trường sống tốt cho tôm là rất quan trọng để đảm bảo sức khỏe và năng suất nuôi trồng. Một trong những yếu tố không thể thiếu là cầu nhá – nơi trú ẩn và sinh hoạt của tôm. Chọn vật liệu phù hợp để làm chân cầu nhá đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì độ bền, hiệu quả và an toàn cho tôm.

Cầu nhá ao tôm
• 08:00 21/06/2024

Ảnh hưởng mật độ lên tăng trưởng và tỷ lệ sống tôm thẻ chân trắng

tôm thẻ chân trắng nuôi thân canh công nghệ cao Nuôi tôm thẻ chân trắng nói chung, nuôi tôm theo hướng thâm canh, siêu thâm canh công nghệ cao nói riêng đang phát triển mạnh mẽ tại nhiều địa phương trong cả nước. Việc bà con nuôi tôm mạnh dạn đầu tư công nghệ nuôi mới, con giống thương hiệu, thức ăn đạm cao, bổ xung thường xuyên chất dinh dưỡng …không ngoài mong muốn hỗ trợ tôm phát triển tốt nhất.

Tôm thẻ chân trắng
• 05:25 26/06/2024

Bối cảnh lịch sử tôm thẻ chân trắng

Tôm thẻ chân trắng có tên khoa học là Penaeus vannamei (Boone, 1931) hay còn được gọi với tên Litopenaeus vannamei, loài này thuộc họ tôm he, họ tôm này là họ tôm có nhiều loài được nuôi phổ biến trên thế giới.

Tôm thẻ
• 05:25 26/06/2024

Thành công từ mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng trong ao nước ngọt

Tôm thẻ chân trắng không phải là đối tượng nuôi trồng mới, nhưng trước đây nó được nuôi trong nước mặn lợ. Mấy năm gần đây, nhiều tỉnh phía Bắc đã dần bỏ các ao hồ nuôi cá nước ngọt (vì hiệu quả kinh tế thấp, khó bán sản phẩm) để cải tạo ao nuôi tôm và cho hiệu quả tốt. Hiện nay, một số vùng nuôi nước ngọt ở Lộc Hà cũng đang đi theo xu thế đó và bước đầu thành công, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế và đa dạng loài nuôi

Tôm thẻ chân trắng
• 05:25 26/06/2024

Nguồn gốc phát thải trong nuôi tôm

Nuôi tôm là một ngành kinh tế quan trọng, mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho nhiều vùng ven biển. Tuy nhiên, bên cạnh lợi ích kinh tế, nuôi tôm cũng gây ra nhiều vấn đề về phát thải, ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe cộng đồng. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về các loại phát thải trong nuôi tôm hiện nay, nguyên nhân và các biện pháp giảm thiểu tác động tiêu cực, giúp bà con nông dân hiểu rõ hơn và có hướng đi bền vững cho tương lai.

Nước thải nuôi tôm
• 05:25 26/06/2024

Tồn dư lượng kháng sinh trong tôm

Nuôi tôm là một ngành kinh tế quan trọng, đặc biệt là ở nước Việt Nam ta. Tuy nhiên, một trong những vấn đề lớn mà người nuôi tôm đang phải đối mặt là dư lượng kháng sinh trong sản phẩm.

Tôm thẻ
• 05:25 26/06/2024
Some text some message..