Cá mập đang tiến hóa để có thể đi bộ trên mặt đất

Nhìn vào những con cá mập này, chúng ta có thể thấy thuyết tiến hóa của Darwin đang thực sự ứng nghiệm: một vài chủng loại cá mập có thể sử dụng vây của chúng để đi bộ trên cát và vượt qua đá thay vì bơi qua.

Cá mập đi bộ.
Cá mập thuộc chi Hemiscyllium có thể đi bộ trên cát và đá.

Một nghiên cứu mới trên tạp chí Marine and Freshwater Research bây giờ có thể trở thành ý tưởng mới cho những bộ phim kinh dị liên quan đến cá mập: Các nhà khoa học cho biết họ vừa tìm thấy 4 loài cá mập đang tiến hóa để có khả năng đi bộ trên mặt đất.

Bạn không nghe nhầm đâu, những con cá mập này bị bắt quả tang khi chúng dùng vây để đi lại như 4 chiếc chân. Mặc dù vẫn sống chủ yếu dưới nước, đôi khi, người ta sẽ thấy chúng lội giữa những rặng san hô hoặc trèo hẳn lên khỏi mặt đất để đi từ những vũng nước này sang vũng nước khác.

Những con cá mập mới được phát hiện trong một nghiên cứu kéo dài 12 năm, dưới sự hợp tác của Đại học Queensland, Australia, Tổ chức Bảo tồn Quốc tế (CSIRO), Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Florida, Hoa Kỳ, Viện Khoa học và Bộ Thủy sản Indonesia.

Trong quá trình đó, các nhà khoa học đã xác nhận được tổng cộng 9 loài cá mập đi bộ, gồm 4 loài mới được phát hiện ở vùng biển ngoài khơi phía bắc Australia và New Guinea.

Tất cả các loài cá mập đi bộ này đều thuộc chi Hemiscyllium, một tập hợp các loài cá mập đã tách ra khỏi cây tiến hóa từ Kỷ Phấn trắng muộn, kéo dài từ khoảng 66 đến 100 triệu năm trước. Điều đó có nghĩa là ngoại hình của chúng cũng không giống những người anh em họ xa như cá mập búa hay cá mập trắng cho lắm.


Những con cá mập thuộc chi Hemiscyllium đang tiến hóa để đi bộ được trên mặt đất.

Trên thực tế, tất cả những con cá mập đi bộ đều trông khá đáng yêu. Chúng có mõm ngắn, mắt cao và những hoa văn hình khoang đặc trưng rất cuốn hút.

"Dài trung bình chưa tới 1 mét, những con cá mập đi bộ không phải là mối đe dọa đối với con người", nhà sinh vật học Christine Dudgeon đến từ Đại học Queensland nói. "Nhưng khả năng chịu đựng môi trường có nồng độ oxy thấp và khả năng đi bằng vây của chúng sẽ mang lại một lợi thế vượt trội khi loài cá mập này săn mồi là những động vật giáp xác và thân mềm nhỏ".

Thật may mắn, những con cá mập đi bộ này không phải một cơn ác mộng đối với con người chúng ta. Nhưng vẫn còn một câu hỏi cần giải đáp ở đây: Chúng đã trở thành cơn ác một đối với những loài sinh vật giáp xác và thân mềm nhỏ bé từ bao giờ?

Các nhà khoa học cho biết cá mập đi bộ thuộc chi Hemiscyllium xuất hiện ở nhiều vùng biển rộng lớn các nhau xuyên suốt dòng lịch sử hàng triệu năm, bởi vậy rất khó để xác định từ khi nào chúng học được khả năng đi bộ, và tại sao chúng lại phát triển khả năng này.

Tuy nhiên, họ vẫn có thể suy đoán được. Trong trường hợp này, các nhà nghiên cứu cho rằng những con Hemiscyllium đầu tiên đã học được cách đi bộ từ hai triệu năm trước. Đó là thời kỳ các mảng kiến tạo trên Trái Đất vẫn đang hoạt động mạnh, khiến cho mực nước biển liên tục thay đổi cùng với đó là vị trí của các rạn san hô và quần đảo nhỏ.

"Dữ liệu cho thấy các loài cá mập đi bộ mới tiến hóa, sau khi chúng rời khỏi quần thể ban đầu đã bị cô lập về mặt di truyền khi chuyển sang các khu vực mới và phát triển thành loài mới", Dudgeon giải thích.

"Chúng có thể đã di chuyển bằng cách bơi hoặc đi bộ bằng vây, và đã quá giang một chuyến qua các rạn san hô đang bị trôi dạt về phía tây New Guinea khoảng 2 triệu năm trước".

Ngoài ra, nhóm nghiên cứu của Dudgeon dự đoán số loài cá mập biết đi bộ sẽ không dừng lại ở con số 9. Đâu đó trên Trái Đất này, vẫn có những loài cá mập khác đang tiến hóa để có thể lên cạn và đi bộ. Vấn đề là chúng ta có thể tìm thấy chúng hay không mà thôi.

Tri thức trẻ
Đăng ngày 29/01/2020
Zknight
Sinh học

Nuôi trồng thủy sản thân thiện với môi trường

Thủy sản được coi là nguồn thực phẩm quan trọng cho tương lai do sự gia tăng dân số toàn cầu và diện tích đất cho nông nghiệp ngày càng hạn chế.

nuôi cá bớp
• 10:24 10/02/2022

50 tấn cá chẽm chết cóng

Hàng trăm ngàn con cá chẽm nuôi tại một trại cá ở Hy Lạp chết vì lạnh, sau trận bão tuyết lớn làm tê liệt toàn quốc gia này trong tuần.

cá chết hàng loạt
• 19:47 28/01/2022

Chất diệt khuẩn an toàn thân thiện với môi trường đến 95%

Người ta nói nuôi thủy sản là nuôi nước. Môi trường nước có sạch thì thủy sản nuôi ở dưới mới sống tốt và lớn lên được. Vậy mới nói khâu diệt khuẩn khử trùng ao là rất quan trọng.

chất diệt khuẩn
• 10:01 10/11/2021

Giải cứu cá voi nặng 3 tấn mắc cạn ở Huế

Người dân ở cửa biển Tư Hiền, xã Vinh Hiền, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên - Huế vừa giải cứu thành công một con cá voi nặng 3 tấn, dài hơn 5m mắc cạn do sóng biển đánh dạt bờ trong lúc triều cường dâng cao, biển động mạnh.

Cá voi mắc cạn
• 16:16 21/10/2021

Vì sao tôm có thể sống gần miệng núi lửa 450°C nhưng lại chết khi bị nấu ở 50°C?

Nghe có vẻ nghịch lý: một số loài tôm biển sâu được phát hiện sống gần miệng núi lửa dưới đáy đại dương – nơi nhiệt độ dòng phun có thể lên tới 450°C. Thế nhưng, nếu thả chúng vào nồi nước 50°C, chúng vẫn chết như bất kỳ loài tôm nào khác. Vậy điều gì đang thực sự xảy ra?

tôm không mắt
• 00:06 12/02/2026

"Nuôi" cá, tôm trong lò phản ứng sinh học - cơ hội cho startup Việt

Không cần ao hồ, không cần đánh bắt, những miếng cá ngừ đỏ au hay con tôm tươi rói giờ đây có thể được "nuôi" ngay trong các lò phản ứng sinh học khổng lồ giữa lòng thành phố.

Lò phản ứng sinh học
• 14:08 22/01/2026

Phương pháp xử lý tảo bằng Enzyme sinh học

Sử dụng enzyme sinh học để kiểm soát tảo đang trở thành xu hướng tất yếu trong nuôi tôm an toàn sinh học, giúp hạn chế rủi ro sốc môi trường và bảo vệ sức khỏe đàn tôm. Phương pháp này được xem là lời giải thay thế cho các biện pháp cắt tảo hóa học vốn tiềm ẩn nhiều hệ lụy dài hạn.

Tảo ao tôm
• 12:20 12/01/2026

Quorum sensing là gì? Khi vi khuẩn phối hợp gây bệnh

Liệu vi khuẩn có khả năng “giao tiếp” và phối hợp hành động để hạ gục tôm chỉ sau một đêm? Hãy cùng khám phá cơ chế Quorum Sensing để giải hiện tượng này.

Tôm
• 11:18 16/12/2025

Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 – Kết nối toàn diện chuỗi giá trị, thúc đẩy tương lai ngành thủy sản bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, với tổng sản lượng đạt gần 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu, trong khi nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước mở rộng nguồn cung và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất.

• 12:58 22/02/2026

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

tôm đông lạnh
• 12:58 22/02/2026

Chuẩn hóa phương pháp xác định thủy ngân hữu cơ trong thủy sản

Việc ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14443:2025 về xác định hàm lượng thủy ngân hữu cơ trong thủy sản không chỉ là một bước điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam phụ thuộc lớn vào các thị trường khó tính.

cá
• 12:58 22/02/2026

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 12:58 22/02/2026

Những thực phẩm không nên ăn cùng hải sản để tránh rối loạn tiêu hóa

Hải sản giàu đạm, khoáng chất và vi lượng thiết yếu như kẽm, sắt, canxi… Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp khi kết hợp cùng tôm, cua, cá, mực. Một số sự kết hợp tưởng như vô hại có thể gây khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tăng nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng không đúng cách.

hải sản
• 12:58 22/02/2026
Some text some message..