Cá ồ xẻ keo

Đã sang tháng sáu âm lịch, cuối mùa cá ồ rồi. Xóm lưới rút biển quê mình hoạt động cầm chừng. Lượng cá ít đi nhưng con cá có vẻ mập hơn. Giải thích điều này, một lão ngư cười rung hàm râu, nói: “Nó vùng vẫy thoát khỏi lưới hàng trăm lần, nhởn nhơ ăn mồi suốt từ tháng hai đến giờ mới chịu... bó thân, biểu làm sao không mập được”.

cá ồ

Ảnh: Trần Cao Duyên

Cá về bến, da xanh ngời, con nào con nấy cong cứng, cỡ gần nửa ký. Cá ồ như “bản sao” của cá ngừ nhưng được thu nhỏ lại. Cá được chế biến thành nhiều món ngon: kho mẳn ăn với cơm hoặc bún tươi, chiên mặn, hấp cuốn bánh tráng...

Riêng cánh thanh niên làng biển thì chín anh hết... mười anh ghiền món cá ồ xẻ keo. Hỏi vì sao gọi là xẻ keo, họ trả lời gọn lỏn: “Xẻ cá, ướp gia vị, nướng cho keo lại. Làm là biết ngay”.

Cá được móc mang, bỏ ruột, dùng dao bén xẻ mỗi bên thân cá một đường rãnh. Giã giập hành, ớt, tỏi rồi cho tiêu, muối, đường, bột ngọt và vài muỗng cà phê dầu ăn vào, trộn đều. Dùng đũa “chạy” hỗn hợp gia vị này dọc theo đường rãnh.

Lấy lá chuối tươi bó từng con cá trước khi xếp vào vỉ đặt lên lò than. Lá chuối sẽ truyền hơi nóng vào cá một cách từ từ, nhẹ nhàng. Bằng cách này da cá không bị nứt nẻ do nhiệt tăng đột ngột. Mặt khác, nước cốt của cá quánh lại, “nằm im” trong từng thớ thịt, không chảy xuống lò than “xèo xèo”, vừa làm tắt bếp lại vừa lãng phí. Hỗn hợp gia vị lúc này keo lại, bám chặt vào rãnh, không rơi ra ngoài.

Khi lá chuối cháy sém, bóc lá ra và nướng trần. Lửa riu riu dẫn gia vị loang đều toàn thân con cá. Thưởng thức cá ồ xẻ keo bắt đầu từ đây, từ mùi thơm ngào ngạt của cá lẫn gia vị được tẩm ướp. Nếu nướng cá nơi đầu gió, người cuối gió không tránh khỏi “ngẩn ngơ”. Cá ồ nướng đúng lửa cho màu da nâu bóng, chỉ nhìn thôi, trái khế trong cổ đã chạy lên chạy xuống rồi.

Món cá ồ xẻ keo thường “đi theo” chén nước tương hay chút muối ớt để tăng độ mặn mà. “Khai khẩu” bằng chút da cá mỏng tang sẽ nghe giòn giòn, beo béo rất thú vị. Dưới lớp da là trắng nõn thịt cá với từng thớ dai dai. Nhai miếng cá với chút bánh tráng gạo nướng càng cảm nhận sự hòa hợp của ruộng đồng sông biển. Gắp lát tỏi, lát hành hay lát ớt dính theo miếng cá thì khỏi nói, thơm lựng, cay cay, ngon ngọt quá chừng.

Hiếm thấy ai ăn món này mà “ăn không”. Vài ly rượu gạo cay nồng sẽ “thêm điểm” cho món cá ồ xẻ keo khiến người vừa thưởng thức hôm kia, bữa nay đã lại muốn nhâm nhi vì thấy nhớ...

Thanh Niên Online
Đăng ngày 20/07/2012
Ẩm thực

Nhận biết cá stress bằng chỉ số từ vảy

Trong nhiều năm, các nhà nghiên cứu đã tìm kiếm một cách dễ dàng để xác định thời điểm cá bị căng thẳng. Giờ đây, lần đầu tiên các nhà khoa học tại Đại học Guelph của Canada đã chỉ ra rằng hormone gây căng thẳng là cortisol tích tụ trong vảy cá từ từ và tồn tại trong nhiều tuần.

cá bị căng thẳng
• 18:20 02/11/2021

21 loại cây thủy sinh đẹp cho bể cá tại nhà- Phần 1

Một bể cá cảnh nước ngọt sẽ đẹp và độc đáo hơn rất nhiều khi có những cây thủy sinh sống động. Bài viết này lược dịch từ trang newson6 nhằm gợi ý cho người nuôi cá cảnh 21 loài cây thủy sinh phổ biến và hoàn hảo cho bể cá gia đình.

• 10:31 30/10/2021

Ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn

Một nghiên cứu mới đây của Abudusaimaiti Maierdiyal và cộng sự 2020 đã cho thấy ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn (loài cá rất quan trọng trong nghiên cứu khoa học.)

• 14:09 26/10/2021

5 bước để vệ sinh bể cá cảnh đúng cách

Những người nuôi cá cảnh sẽ biết rằng việc vệ sinh không đúng cách không chỉ xáo trộn hệ vi khuẩn có lợi trong bể cá mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe cá. Để hạn chế điều đó bài viết hướng dẫn vệ sinh bể nuôi cá cảnh đúng cách chỉ với những dụng cụ cơ bản.

Cá phượng hoàng
• 17:27 17/09/2021

Độc tố “tử thần” có thể ẩn trong món cá ủ chua quen thuộc

Một trường hợp nghi ngộ độc botulinum sau bữa cơm có món cá ủ chua tại xã Phước Chánh (Đà Nẵng) đang được cơ quan chức năng khẩn trương điều tra. Các chuyên gia cảnh báo đây là loại độc tố thần kinh cực mạnh, có thể gây liệt cơ hô hấp và đe dọa tính mạng nếu không xử trí kịp thời.

cá muối ủ chua
• 12:00 18/02/2026

Cách làm tôm khô tại nhà: Ngọt tự nhiên, để được lâu dù không có nắng

Ngày Tết cận kề, nhiều người băn khoăn không biết chuẩn bị món gì vừa ngon vừa tiện đãi khách thì hãy nghĩ đến món tôm khô - lựa chọn quen thuộc vì dễ bảo quản, dùng được lâu và chế biến nhanh. Thay vì mua sẵn ngoài chợ, bạn có thể tự làm tôm khô tại nhà để đảm bảo vệ sinh và giữ trọn vị ngọt tự nhiên

tom-kho
• 12:00 06/02/2026

Hơn nửa thập kỷ giữ lửa tại làng Vũ Đại với món cá kho trứ danh

Cá kho làng Vũ Đại không chỉ là món ăn truyền thống mà còn là biểu tượng văn hóa ẩm thực đặc sắc của vùng đất Hà Nam. Với quy trình chế biến kỳ công kéo dài hàng chục tiếng đồng hồ, món ăn này đã khẳng định vị thế đặc sản cao cấp trong các dịp lễ Tết.

Cá kho
• 12:13 30/01/2026

Vì sao người Việt chuộng tôm khô ngày Tết?

Khi những cơn gió chướng bắt đầu thổi về trên những cánh đồng miền Tây, mang theo cái se lạnh dịu nhẹ của những ngày cuối năm, cũng là lúc các làng nghề ven biển bước vào mùa rộn ràng nhất.

Tôm khô
• 10:33 26/01/2026

Tại sao ao nuôi nên dùng đèn UV thay vì thuốc tím hoặc Chlorine?

Xử lý nước là bước bắt buộc trong nuôi tôm. Từ trước đến nay, Chlorine và thuốc tím (KMnO₄) là lựa chọn phổ biến vì giá rẻ và tác dụng nhanh. Tuy nhiên, khi mật độ nuôi ngày càng cao và yêu cầu an toàn sinh học khắt khe hơn, việc phụ thuộc vào hóa chất đang bộc lộ nhiều rủi ro.

ao nuôi
• 10:54 25/02/2026

Chính thức mở cổng đăng ký trước Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 kết nối toàn bộ ngành thủy sản

Trong bối cảnh ngành thủy sản Việt Nam đang đứng trước những cơ hội mới về thị trường, công nghệ và phát triển bền vững, nhu cầu tìm kiếm giải pháp toàn diện, từ con giống, dinh dưỡng, công nghệ nuôi, chế biến đến xuất khẩu,trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Nhằm tạo ra một nền tảng kết nối chiến lược cho cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia và người nuôi, VietShrimp Asia 2026 lần đầu tiên tổ chức cùng Aquaculture Vietnam 2026 tạo nên kỳ triển lãm với quy mô mở rộng, toàn diện, quốc tế hơn bao giờ hết.

Vietshrimp
• 10:54 25/02/2026

Ngành nuôi tôm Việt Nam trong bối cảnh biến đổi khí hậu

Trong nhiều năm, nuôi tôm được xem là một trong những ngành nông nghiệp có tốc độ tăng trưởng nhanh và đóng góp lớn cho xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Tuy nhiên, bối cảnh khí hậu hiện nay đang đặt ngành này trước một thực tế khác: rủi ro không còn mang tính mùa vụ, mà đang chuyển thành rủi ro cấu trúc.

tôm
• 10:54 25/02/2026

Sai lầm thường gặp khi phơi đáy ao

Trong nuôi trồng thủy sản, công đoạn phơi đáy ao sau mỗi vụ nuôi được xem là bước làm mới môi trường, giúp loại bỏ mầm bệnh và tạo nền tảng cho vụ nuôi tiếp theo. Tuy nhiên, nhiều hộ nuôi vẫn mắc phải những sai lầm cơ bản, khiến hiệu quả xử lý giảm sút, thậm chí gây thiệt hại lớn.

đáy ao nuôi
• 10:54 25/02/2026

Vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp: Khác nhau ở đâu và vì sao không nên dùng lẫn?

Vôi là vật tư quen thuộc trong nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản, nhưng việc nhầm lẫn giữa vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp vẫn diễn ra phổ biến. Sử dụng sai loại không chỉ làm giảm hiệu quả cải tạo môi trường mà còn tiềm ẩn rủi ro cho cây trồng, vật nuôi.

vôi nuôi tôm
• 10:54 25/02/2026
Some text some message..