Đậm đà cá thóc

Những tháng giáp tết, biển thường chênh chao, ngả màu đùng đục. “Chớn nước này là cá thóc rộ dữ lắm”, ngư dân Sa Huỳnh (Đức Phổ, Quảng Ngãi) quê tôi thường nói vậy. Cứ khoảng xế chiều là thuyền về. Những giỏ cá nặng trịch được khiêng lên bến. Khá nhiều loại cá, mỗi loại cá có một màu riêng, nhưng màu hồng đỏ của cá thóc là “lấn lướt” hơn cả, không lẫn vào đâu được. Con nào con nấy mập mạp, bằng bàn tay người lớn, da đỏ ấm au.

cá thóc
Ảnh: Trần Cao Duyên

Tôi có mấy lần ghé Nha Trang, Vũng Tàu, Phan Thiết... ăn cơm. Hỏi cá thóc nấu ngót, nhân viên quán lắc đầu. Nghĩ không ăn được cá quen thì ăn cá lạ cho biết, tôi chỉ đại “cá bã trầu” trong thực đơn. Không ngờ lát sau nhà bếp bưng lên tô canh cá... thóc thơm lừng. Thật bất ngờ. Hỏi ra mới hay cá thóc còn có tên là “cá bã trầu”.

Tôi còn nghe ở đâu đó gọi là “cá thao láo” rồi “cá trao tráo” nữa. Hai cái tên “tượng hình” này thì tôi hiểu: do mắt cá lồi ra, lại cứ mở thao láo (trao tráo) nên người ta gọi vậy. Nhưng có lẽ do cái âm “thóc” gần với “thóc lúa” nghe có vẻ hiền hiền nên tôi vẫn cho rằng cái tên cá thóc là gọn và hay hơn cả.

Làm cá thóc khá dễ, chỉ cắt vi, đuôi, móc bỏ mang ngoài là xong. Đừng có đụng đến lớp bì nhám và dày của cá, nó giữ chất ngọt của cá khi kho nấu đấy. Mà có muốn đụng cũng chả được vì nó dai lắm, hổng chừng “mẻ” dao như chơi.

Cá thóc nướng là món đệ nhất của giới “chiều chiều”. Khi da cá bắt lửa ngả sang màu vàng đượm là cá chín. Bóc bỏ lớp vỏ, thịt cá lồ lộ trắng nõn nà, săn cứng lại, dậy mùi thơm đến mức tay nhậu nào cũng muốn “động thủ” ngay. Chấm ít muối đã được giã giập với ớt xanh sẽ nghe miếng cá thóc dai dai, cay cay, mằn mặn quẩn quanh trên đầu lưỡi...

Làm biếng, muốn khỏi quạt lò với tro than lỉnh kỉnh thì thả cá vào chảo chiên. Chất lượng thịt cá không thua món nướng. Đưa cá ra đĩa, bóc vỏ và rưới chút mắm ớt tỏi lên, ăn với cơm nóng thì ý vị vô cùng.

Tuy nhiên, món được các bà nội trợ ưa chuộng nhất là cá thóc nấu ngót với cà chín hoặc giá đỗ. Cách làm món này đơn giản. Nước sôi, cho cá “tắm”, nêm nếm vừa miệng rồi thả một trong hai thứ cà hoặc giá vào trước khi tắt bếp. Nên điểm chút hành ngò, vừa để tạo hương, vừa để tạo cho nồi canh một chút xanh thẩm mỹ. Món này nước ngọt thanh, chan với cơm ăn rất “vào”. Miếng cá thóc trắng ngần chấm ít mắm ớt cho hương vị ngòn ngọt, thơm thơm, rất đậm đà.

Thanh niên
Đăng ngày 18/12/2012
Trần Cao Duyên
Ẩm thực

Nhận biết cá stress bằng chỉ số từ vảy

Trong nhiều năm, các nhà nghiên cứu đã tìm kiếm một cách dễ dàng để xác định thời điểm cá bị căng thẳng. Giờ đây, lần đầu tiên các nhà khoa học tại Đại học Guelph của Canada đã chỉ ra rằng hormone gây căng thẳng là cortisol tích tụ trong vảy cá từ từ và tồn tại trong nhiều tuần.

cá bị căng thẳng
• 18:20 02/11/2021

21 loại cây thủy sinh đẹp cho bể cá tại nhà- Phần 1

Một bể cá cảnh nước ngọt sẽ đẹp và độc đáo hơn rất nhiều khi có những cây thủy sinh sống động. Bài viết này lược dịch từ trang newson6 nhằm gợi ý cho người nuôi cá cảnh 21 loài cây thủy sinh phổ biến và hoàn hảo cho bể cá gia đình.

• 10:31 30/10/2021

Ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn

Một nghiên cứu mới đây của Abudusaimaiti Maierdiyal và cộng sự 2020 đã cho thấy ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn (loài cá rất quan trọng trong nghiên cứu khoa học.)

• 14:09 26/10/2021

5 bước để vệ sinh bể cá cảnh đúng cách

Những người nuôi cá cảnh sẽ biết rằng việc vệ sinh không đúng cách không chỉ xáo trộn hệ vi khuẩn có lợi trong bể cá mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe cá. Để hạn chế điều đó bài viết hướng dẫn vệ sinh bể nuôi cá cảnh đúng cách chỉ với những dụng cụ cơ bản.

Cá phượng hoàng
• 17:27 17/09/2021

Hơn nửa thập kỷ giữ lửa tại làng Vũ Đại với món cá kho trứ danh

Cá kho làng Vũ Đại không chỉ là món ăn truyền thống mà còn là biểu tượng văn hóa ẩm thực đặc sắc của vùng đất Hà Nam. Với quy trình chế biến kỳ công kéo dài hàng chục tiếng đồng hồ, món ăn này đã khẳng định vị thế đặc sản cao cấp trong các dịp lễ Tết.

Cá kho
• 12:13 30/01/2026

Vì sao người Việt chuộng tôm khô ngày Tết?

Khi những cơn gió chướng bắt đầu thổi về trên những cánh đồng miền Tây, mang theo cái se lạnh dịu nhẹ của những ngày cuối năm, cũng là lúc các làng nghề ven biển bước vào mùa rộn ràng nhất.

Tôm khô
• 10:33 26/01/2026

Đặc sản khô lên ngôi những ngày cận tết

Không khí Tết đang len lỏi vào từng nếp nhà, cũng là lúc các làng nghề biển truyền thống bước vào mùa vụ sôi động nhất trong năm. Từ cực Nam Tổ quốc đến dải đất miền Trung, những đặc sản trứ danh đang được người tiêu dùng săn đón để làm quà biếu và thưởng thức trong dịp sum vầy.

Phơi khô
• 12:03 21/01/2026

Đặc sản cá nâu miền Tây ngọt thịt khiến thực khách nhớ mãi

Được thiên nhiên ưu đãi cho vùng sông nước Cà Mau, cá nâu nổi tiếng với thịt ngọt, ít xương và khả năng chế biến đa dạng. Từ món kho trái giác đậm đà đến canh chua thanh mát, loài cá này đã trở thành một phần không thể thiếu trong bữa cơm của người dân miền Tây và là món quà quê được nhiều du khách săn đón.

Cá nâu
• 12:09 15/01/2026

Những thông số bắt buộc phải biết trên nhãn mác thủy sản đóng gói

Trong chuỗi cung ứng thực phẩm hiện đại, nhãn mác trên bao bì thủy sản đã trở thành một hệ thống dữ liệu kỹ thuật phức tạp thay vì những dòng mô tả cơ bản.

Tôm thẻ
• 01:15 01/02/2026

Mẹo chọn hải sản tươi khi đi chợ: Nhìn đúng để mua không bị hớ

Việc lựa chọn hải sản tươi ngon là bước đầu tiên và quan trọng để có một bữa ăn hấp dẫn, giàu dinh dưỡng. Chỉ cần quan sát và kiểm tra vài chi tiết nhỏ, người mua hoàn toàn có thể phân biệt được đâu là hải sản tươi, đâu là hàng kém chất lượng. Dưới đây là những dấu hiệu cơ bản, dễ áp dụng khi chọn tôm, cua, và cá.

Tôm thẻ
• 01:15 01/02/2026

Nuôi ghép tôm và rong nho

Mô hình nuôi ghép tôm thẻ chân trắng và rong nho là phương thức canh tác kết hợp hai đối tượng nuôi trên cùng một diện tích mặt nước hoặc trong hệ thống tuần hoàn.

Tôm thẻ
• 01:15 01/02/2026

Kỹ thuật vận chuyển và thả tôm giống trong điều kiện rét đậm đầu năm 2026

Những đợt rét đậm đầu năm 2026 trực tiếp ảnh hưởng đến tỷ lệ sống của tôm giống trong khâu vận chuyển và thả nuôi. Để đảm bảo sức khỏe đàn tôm, người nuôi cần tuân thủ nghiêm ngặt các thông số về nhiệt độ, mật độ đóng gói và quy trình thuần hóa môi trường trước khi bắt đầu vụ nuôi.

Tôm thẻ giống
• 01:15 01/02/2026

Thủy sản Việt Nam giữ vững top 3 nguồn cung lớn nhất tại Singapore

Năm 2025 khép lại với tin vui từ đảo quốc sư tử khi kim ngạch xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt mức tăng trưởng hai con số, vượt mốc 125 triệu SGD. Kết quả này giúp Việt Nam bảo vệ thành công vị trí top 3 nhà cung cấp lớn nhất, khẳng định vị thế vững chắc trước sự trỗi dậy mạnh mẽ của các đối thủ sừng sỏ.

Tôm đông lạnh
• 01:15 01/02/2026
Some text some message..