Giá xuất khẩu cá tra sang Mỹ tăng do quy định mới của USDA

Don Kelley, Giám đốc thu mua của công ty Western Edge Seafood cho biết, các nhà XK cá tra lớn đều tăng giá. Chắc chắn nguồn cung cá tra tại Việt Nam sẽ khan hiếm trong vài tháng, thậm chí trước cả khi có thông báo của USDA, vì vậy thị trường sẽ có sự điều chỉnh. Theo đó, nhà sản xuất sẽ bị phát sinh một số chi phí để thực hiện các quy định. Ví dụ, việc tuân thủ các tiêu chuẩn của USDA về trọng lượng tịnh, khác với FDA, sẽ làm tăng chi phí lên vài %. Các container sẽ bị giữ lại ở các kho lạnh để chờ kiểm tra, do vậy sẽ làm tăng chi phí hậu cần trước khi giao hàng.

Theo ông Bob Noster, Giám đốc thu mua và bán hàng của công ty Seattle Shrimp and Seafood, có nhiều động thái và dấu hiệu cho thấy giá đang có xu hướng tăng, tuy nhiên chưa rõ là thị trường có chấp nhận giá tăng hay không.

Theo một số công ty XK cá tra Việt Nam, mức giá xuất khỏi thành phố Hồ Chí Minh hiện tại dao động từ 2,00- 2,05 USD/kg.

Ông Noster chia sẻ: “Sau Tết, tình hình nguyên liệu cá tra còn thấp, vì vậy chúng tôi kỳ vọng thị trường sẽ hồi phục trong tháng sau, phục vụ nhu cầu cho lễ Phục sinh và Hội chợ thủy sản Boston. Giá cá tra có thể vẫn ổn định trong vài tháng tới, và sau đó sẽ tăng vào mùa hè. Các nhà XK đang tìm cách tăng giá vì sắp đến hạn chứng nhận vào tháng 3/2016 và lo ngại có thể bị đình trệ XK, tuy nhiên khách hàng Mỹ không chấp nhận tăng giá."

Mặt khác theo ông Kelley, thời điểm hiện tại vẫn còn hàng dự trữ tại Mỹ, với mức giá thấp hơn so với giá chào bán của các nhà XK. Khi thông báo của USDA được đưa ra vào tháng 1, một số nhà XK lớn đã quyết định giảm rủi ro bằng cách hoãn giao hàng ngay sau ngày 01/3. Lẽ ra đã có vài trăm container cá tra xuất đi vào tháng 2 nhưng bị hoãn đến tháng 3 hoặc tháng 4.

Quy định mới gây bất ổn

Quy định mới của USDA gây ra một số bất ổn cho nhà XK và NK cá tra. Ông Noster cho rằng, thời hạn quá ngắn để thực hiện tất cả các thủ tục, và chính phủ Việt Nam cũng muốn Bộ nông nghiệp Mỹ kéo dài thời gian thêm nữa. Nếu thực hiện như dự kiến, có thể sẽ làm giảm nguồn cung do số công ty tham gia XK giảm đi và người mua phải chịu giá tăng do chi phí phát sinh thêm.

Việt Nam sẽ có một giai đoạn chuyển tiếp kéo dài 18 tháng từ ngày 01/3/2016 đến ngày 08/8/2017, theo đó "các quy định của USDA sẽ không áp dụng cho sản phẩm của Việt Nam. Tuy nhiên, Việt Nam phải đáp ứng hai điều kiện: cung cấp một danh sách các DN XK sang Mỹ, và chứng minh được Việt Nam có các tiêu chuẩn kiểm soát chất lượng sản phẩm xuất khẩu tương đương với Mỹ ".

Hiện nay, theo ông Kelley, nguồn nguyên liệu và nhu cầu thị trường là những yếu tố quyết định giá cá tra. Trong năm qua do biến động của tỷ giá hối đoái, mức giá cá tra đã có lợi cho người tiêu dùng Mỹ. Tuy nhiên, ông mong những yếu tố này sẽ có ảnh hưởng đối với động thái can thiệp của USDA vì họ đang chặn đường XK cá tra vào thị trường Mỹ. Nhìn lại lịch sử cho thấy, thị trường cá tra đã bị gián đoạn khi Mỹ đưa ra những thông báo về thuế chống bán phá giá; khi nguồn cung bị hạn chế mà nhu cầu vẫn giữ nguyên thì giá sẽ tăng cho đến khi nguồn cung trở lại bình thường. Ông cũng cảnh báo, 18 tháng tới sẽ là thời gian thực hiện các tiêu chuẩn khắt khe, với mức độ tăng dần theo thời gian. USDA sẽ hành động thế nào với các container đầu tiên không đạt tiêu chuẩn? Từ chối hết? Hay chấp nhận sau khi “góp ý” để thay đổi trong thời gian tới? Không ai biết trước được.