Trả lời trang SeafoodSource, ông Lê Văn Quang, Tổng giảm đốc CTCP Tập Đoàn Thủy Sản Minh Phú mới đây cho biết đã tạm dừng xuất khẩu sang Nga. Các lệnh trừng phạt áp lên Nga trong đó có việc loại nước này ra khỏi hệ thông thanh toán quốc tế SWIFT khiến hoạt động mua bán với đối tác trở nên khó khăn. 

Bên cạnh đó, nhiều hãng tàu cũng ngừng cung cấp dịch vụ tại Nga. Trong năm 2021, Nga là thị trường xuất khẩu lớn thứ 7 của Minh Phú với doanh số hơn 22 triệu USD, giảm tới 20% so với năm 2020. Hai tháng đầu năm nay, kim ngạch xuất khẩu tôm của Minh Phú sang thị trường này tiếp tục giảm sâu 61% so với cùng kỳ năm ngoái xuống 1,35 triệu USD. 

Trong một động thái mới đây, ngày 18/3, Minh Phú tăng vốn điều lệ đối với công ty con là Công ty TNHH Thực phẩm Xanh Minh Phú từ 2 tỷ đồng thàng 50 tỷ đồng từ vốn chủ sở hữu (tương đương tăng khoảng 2 triệu USD) nhằm tăng doanh thu bán hàng trong nước. Sau vòng tăng vốn của công ty con, Minh Phú cam kết sẽ cung cấp ra thị trường các sản phẩm đã qua chế biến với chất lượng tương đương với xuất khẩu. Hiện tại, hầu hết sản phẩm tôm của Minh Phú phục vụ xuất khẩu.

Trong năm 2021, công ty mẹ Minh Phú đạt 10.141 tỷ đồng doanh thuần, tăng 8,6% so với năm 2020. Chi phí bán hàng tăng đột biến cộng với việc hụt thu tài chính đã kéo lợi nhuận sau thuế của tập đoàn giảm gần 2,6% so với năm 2020.

Chế biến tôm xuất khẩu tại nhà máy của Tập đoàn Minh Phu Seafood Corp tại Khu công nghiệp Nam Sông Hậu (Hậu Giang). Ảnh: Vũ Sinh

Còn nhiều yếu tố bất chắc tại thị trường Nga và Ukraine

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản (VASEP) chiến sự Nga – Ukraine ít nhiều cũng tác động đến việc xuất khẩu tôm sang Nga và Ukraine dù 2 thị trường này chỉ chiếm tỷ trọng rất nhỏ trong tổng xuất khẩu tôm Việt Nam: Nga chiếm 1%, Ukraine chiếm 0,03%. 

Tuy nhiên, xung đột này sẽ làm tăng giá xăng dầu và kéo theo hàng loạt các chi phí đầu vào khác tăng lên, ảnh hưởng đến giá thành và lợi nhuận của các công ty chế biến và xuất khẩu.

Theo VASEP, hầu hết công ty xuất khẩu tôm Việt Nam trong đó có Minh Phú, Kiên Cường Seafood, Seaprodex Minh Hải, Camimex đang phải đối mặt với nhiều vẫn đề liên quan đến lệnh trừng phạt nhắm vào tài chính của Nga, trong đó có việc thanh toán.   Hiện vẫn chưa chắc chắn liệu rằng các lô hàng tôm đang trên đường tới Nga sẽ được thông quan hay không. 

Kể từ khi hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Kinh tế Á-Âu (bao gồm Nga, Armenia, Belarus, Kazakhstan và Kyrgyzstan) được ký kết vào năm 2016, xuất khẩu tôm sang các thị trường này được kỳ vọng sẽ tăng trưởng mạnh. 

Tuy nhiên, tình hình trước mắt, chỉ có một số công ty Việt Nam được cấp phép xuất khẩu tôm sang Nga do thủ tục phê duyệt phức tạp của nước này, cũng như các rào cản phi thuế quan như quy định nghiêm ngặt về an toàn thực phẩm và kiểm dịch.  Kim ngạch xuất khẩu tôm của Việt Nam sang Nga năm ngoái là 44,5 triệu USD, giảm 0,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Tính từ đầu năm đến giữa tháng 2, doanh số bán hàng  đã giảm 23% xuống còn 3,3 triệu USD, theo dữ liệu hải quan Việt Nam.

Mới đây, VASEP cũng cho biết xuất khẩu cá tra và cá ngừ từ Việt Nam sang Nga đã bị tạm dừng do xung đột Nga-Ukraine leo thang.