Ngon mê cá bẻo

Ngư dân Nam bộ còn gọi giống cá này là cá chèo bẻo hoặc cá xà bông. Còn dân biển miền Trung gọi cộc lốc là cá bẻo. Được biết vào mùa gió chướng, khoảng tháng mười đến gần cuối tháng hai âm lịch, nhằm mùa biển động, người ta bắt được nhiều cá bẻo.

Giống cá này thường sống ở tầng đáy, thân thon dài, đuôi nhọn, mình có nhiều hoa văn màu xám đen, con lớn thường nặng khoảng 3 - 4kg.
Ngư dân bắt nó bằng nhiều cách: câu, cào, lặn xuống biển dùng lao đâm...

Nhỏ có bạn, lớn cô đơn

Một số ngư dân giàu kinh nghiệm ở Cần Giờ bảo rằng, hơn mười năm trước vùng biển ở đây cũng có nhiều cá chèo bẻo. Sở dĩ nó có tên cá xà bông vì mình nó rằn ri như rắn biển, lại rất hung dữ. Có ngư dân bất cẩn, lại gần lúc cá còn sống, cỡ bắp tay người lớn, tức thì bị nó phóng nhanh tới đớp mạnh vào chân đau điếng.

Mồi dùng câu loại cá này thường là mực tươi nhỏ. Khi một con cá bẻo nhỏ ăn câu, tức thì có 2 - 3 con khác cắn đuôi nhau “toòng teng”. Thế nên, gặp thợ câu giàu kinh nghiệm có thể giật được một lượt 2 - 3 con cá bẻo nhỏ. Ngược ra miền Trung, một số ngư dân ở đây bảo rằng, thịt cá bẻo có thể chữa khỏi chứng ghẻ, lở ở trẻ em, bằng cách làm thành món ngon cho chúng ăn thường.

Cá bẻo làm sạch chuẩn bị làm lẩu

Riêng kỹ sư thủy sản Trần Văn Nhuần, ở Nha Trang, trên 5 năm kinh nghiệm, khẳng định rằng cá bẻo thuộc giống cá mập hiền, miệng nhỏ và có giác bám tựa như mực. Đặc biệt giống cá này không có hàm, ăn mồi sống nhỏ: mực, tôm, cá con... Cá bẻo thích sống ở vùng nước ấm, bình thường không tấn công người như những giống cá mập dữ khác.

Lúc lớn, cá sống đơn độc chứ không theo bầy như những loại cá khác. Vùng biển từ Bình Định đến Phan Thiết thường là “ổ” cá bẻo, chúng có quanh năm.

Bẻo ngon 2 miền

Mùa này, ở chợ cá Đông Hải, tỉnh Ninh Thuận, bán khá nhiều cá bẻo tươi xanh, cỡ nửa cùm tay đến bắp tay người lớn. Song ra đến một số chợ cá ở Nha Trang, Phú Yên thì vắng bóng cá bẻo.

Các bác tài xe ôm gần đấy bảo rằng cá bẻo giá không quá đắt, nhưng thường không đủ cung cấp cho những chủ hàng, quán địa phương. Như vậy có thể nói, từ Nha Trang đổ vào Bình Thuận, các món cá bẻo đang lên hương.

Cần thưởng thức cá bẻo bên sông, có dịp bạn thử ghé một số quán dọc bờ kè P.6, TP.Tuy Hòa, Phú Yên. Gió từ sông Ba thổi vào lồng lộng khiến lữ khách thêm tươi tỉnh. Gió hồn nhiên thổi, quạt bếp than rực hồng, để món cá bẻo nướng muối ớt thêm hấp dẫn.

Khi lớp da cá dần săn, ửng vàng đã nghe tỏa mùi thơm thoang thoảng. Rồi hơi nóng tăng dần, thôi thúc mỡ cá tươm ra nhiều hơn càng dậy mùi thơm thanh và lơ lửng những vệt khói mỏng như sương sớm. Gió sông càng rạo rực thổi. Và khách cứ chậm rãi rỉa từng miếng cá bẻo nướng nóng hổi, khoan khoái hít thở, chầm chậm nhấm nháp rồi gật gù không ngớt.

Thịt cá mềm dẻo tựa cá bớp, rất tươi, trội vị béo thanh nhưng không ngậy, hậu ngọt dịu đê mê. Thỉnh thoảng, khách lại gắp kèm vài miếng xà-lách non mướt hay vài lát dưa leo, mấy đọt rau răm cho cân bằng dinh dưỡng. Song một số đầu bếp giỏi ở TP.HCM cho rằng thịt cá bẻo rất hợp với những món lẩu chua dịu, dễ làm nhưng thợ nấu phải chịu khó chăm chút. Ban đầu, phải “làm lông” cá tươi để cạo bỏ lớp sạn dày trên sống lưng và mình cá, bằng cách trụng cá vào nồi nước pha theo tỷ lệ "7 sôi 3 lạnh". Kế đó bỏ hẳn bộ lòng, ngâm lại cá trong nước sạch pha ít phèn chua để khử tanh...

Để tạo hương vị ấn tượng cho nồi nước dùng, có hai cách. Dùng bột me xanh pha với nước hầm xương heo, nước dừa xiêm tươi và kha khá củ sả dần sơ. Nếu làm đạt, mũi bạn sẽ phải phập phồng vì tinh dầu sả quyện với độ chua thanh khiết của bột me uốn lượn, lúc nước dùng sôi già. Vị nước lẩu ẩn chứa hai tầng khoái cảm: chua dịu và ngọt thanh.

Bạn cũng có thể cho vào nồi lẩu ít cà chua, dưa cải xắt vừa gắp để món ngon thêm bổ dưỡng, giàu nhạc điệu. Đơn giản hơn, bạn chỉ tạo chua bằng ít khế hườm xắt mỏng, thơm chín, cà chua, dưa cải, húng quế... Phần đầu và đuôi cá chứa nhiều sụn, nghe sần sật lẫn beo béo, bạn chấm với nước mắm nhĩ giầm ớt hiểm sẽ ngon vã mồ hôi.

Miệt Trà Vinh, Vĩnh Long cũng có một số quán bán lẩu cá bẻo cơm mẻ ngon mê mệt. Hiện nay, nhiều đại gia mê hải sản ở Sài Gòn lùng mua khô cá bẻo để giành đãi khách quý.