Vi sinh là gì?
Vi sinh vật là những sinh vật có kích thước rất nhỏ thường chỉ có thể quan sát được qua kính hiển vi, bao gồm nhiều nhóm như vi khuẩn, virus, nấm, tảo và nguyên sinh động vật, trong đó có cả những loài có lợi hoặc có hại đối với sinh vật khác và môi trường.
Men vi sinh hay còn được gọi là chế phẩm sinh học, chế phẩm vi sinh vật, hay probiotic. Men vi sinh cho tôm là một tập hợp bao gồm những lợi khuẩn có khả năng phân hủy chất hữu cơ, kiểm soát dịch bệnh, thúc đẩy sự tăng trưởng, cải thiện tình trạng sức khỏe thông qua sự cân bằng vi khuẩn trong vật chủ và môi trường xung quanh.
Cơ chế hoạt động của vi sinh
Khi các vi sinh vào trong nước chúng có khả năng chuyển hóa các chất hữu cơ như thức ăn dư thừa, xác tảo thành CO2 và nước. Đồng thời các nhóm vi sinh vật cũng chuyển hóa các chất khí độc như NH3, NO2 thành các chất không độc như NH4, NO3…
Công dụng của vi sinh với ao nuôi
- Xử lý chất độc: Vi sinh khi được sử dụng trong ao nuôi giúp thúc đẩy các quá trình phân hủy và chuyển hóa, giảm sự tích tụ các chất hữu cơ dưới đáy ao từ đó hạn chế sinh ra các khí độc như NH3, NO2, H2S
- Phân hủy chất hữu cơ: Thức ăn thừa, phân tôm, xác tảo tàn,… được gọi chung là chất hữu cơ tồn tại trong nước ao tôm. Khi sử dụng vi sinh, enzyme do vi sinh vật tiết ra giúp phân cắt các chất hữu cơ như carbohydrate, đạm và chất béo thành những đơn vị nhỏ hơn cho vi sinh vật phân hủy, giúp làm sạch nước, tạo chất lượng nước thích hợp cho tôm tăng trưởng.
- Ức chế vi sinh vật có hại: Việc kiểm soát hệ vi sinh vật có lợi trong ao với cơ chế cạnh tranh dinh dưỡng và môi trường sống, sẽ dần ức chế sự phát triển của các vi sinh vật có hại, kích thích sự phát triển của các lợi khuẩn.
- Ổn định đường ruột tôm: Một số chủng vi sinh vật được nghiên cứu về sự tồn tại của chúng trong hệ đường ruột tôm, giúp ổn định hệ đường ruột, tăng khả năng hấp thu thức ăn và hạn chế được các bệnh đường ruột trên tôm như: Phân trắng, phân lỏng, đường ruột gấp khúc…
- Kích thích tảo có lợi phát triển: Một số nghiên cứu và ứng dụng đã chứng minh rằng “Sử dụng vi sinh vật trong nuôi tôm” sẽ giúp kích thích sự phát triển của một số loại tảo có lợi như tảo khuê, tảo lục,... và hạn chế được sự phát triển của tảo có hại như: Tảo lam, tảo giáp, tảo mắt. Khi tảo khuê phát triển sẽ tạo ra màu nước ổn định (màu trà nhạt) thích hợp cho sự phát triển của tôm.
Việc kiểm soát hệ vi sinh vật có lợi trong ao với cơ chế cạnh tranh dinh dưỡng và môi trường sống. Ảnh: Tép Bạc
Những lưu ý khi sử dụng
Không sử dụng khi trời mưa
Không đánh vi sinh vào ao khi trời mưa. Nếu dùng trong ngày có nhiệt độ nước ao thấp, nên nuôi vi sinh trong nước ấm với nhiệt độ từ 30 – 35oC trước khi cấp vào ao nuôi.
Dùng quá nhiều hoặc quá ít
Liều lượng theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất. Sử dụng quá nhiều liên tục sẽ gây mất cân bằng sinh thái, vật nuôi dễ bị kích ứng stress. Sử dụng quá ít, hiệu quả sẽ không cao hoặc không mang lại hiệu quả.
Đảm bảo điều kiện môi trường
Chỉ nên sử dụng vi sinh khi các thông số môi trường đạt ngưỡng thích hợp. Các chủng vi khuẩn hiếu khí cần môi trường giàu oxy để phát triển và hoạt động hiệu quả, nếu oxy hòa tan thấp, hiệu quả của vi sinh sẽ giảm rõ rệt. Về độ mặn, độ mặn quá cao có thể gây chết hoặc ức chế sinh trưởng của vi sinh.
Bảo quản đúng cách
Nên bảo quản men vi sinh tránh nơi có ánh nắng trực tiếp vì sẽ làm chết các vi sinh vật có lợi. Nếu sử dụng không hết gói thì nên gói kỹ phần còn lại nhằm tránh ẩm để không bị đóng cục.
