Nuôi tôm bền vững: Không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu sống còn

Việt Nam đã và đang khẳng định vị thế là một cường quốc xuất khẩu tôm. Tuy nhiên, đằng sau những con số tăng trưởng ấn tượng là một thách thức ngày càng lớn: sự bền vững. Mô hình nuôi thâm canh truyền thống đang dần chạm đến giới hạn, và việc chuyển dịch sang hướng nuôi thân thiện với môi trường không còn là một lựa chọn, mà đã trở thành một yêu cầu sống còn.

Nuôi tồm bền vững đang là một xu hướng tất yếu của thị trường hiện nay
Nuôi tồm bền vững đang là một xu hướng tất yếu của thị trường hiện nay. Ảnh: Tép Bạc

Bối cảnh chuyển dịch

Trong nhiều năm, mục tiêu chính của ngành là tối đa hóa sản lượng. Điều này dẫn đến việc thâm canh hóa quá mức, lạm dụng hóa chất và xả thải không qua xử lý, gây ra những hệ lụy nghiêm trọng về ô nhiễm môi trường và bùng phát dịch bệnh.

Ngày nay, áp lực chuyển đổi đến từ hai phía. Từ bên ngoài, các thị trường nhập khẩu khó tính như châu Âu, Mỹ, Nhật Bản ngày càng đặt ra những yêu cầu khắt khe về các tiêu chuẩn bền vững như ASC. Từ bên trong, chính người nông dân cũng nhận ra rằng một môi trường nước suy thoái sẽ làm tăng chi phí sản xuất và rủi ro thất bại.

Các trụ cột của mô hình nuôi tôm bền vững

Nuôi tôm thân thiện với môi trường không phải là một khái niệm trừu tượng, mà được xây dựng dựa trên những trụ cột kỹ thuật cụ thể.

Trụ cột đầu tiên là quản lý nước tuần hoàn và ít thay nước. Thay vì liên tục xả bỏ, các mô hình tiên tiến như RAS (hệ thống tuần hoàn) hoặc các mô hình ứng dụng công nghệ sinh học (sử dụng probiotics) tập trung vào việc xử lý và tái sử dụng nước ngay tại ao, giảm thiểu tối đa tác động ra môi trường bên ngoài.

Trụ cột thứ hai là quản lý thức ăn bền vững. Điều này bao gồm việc tối ưu hóa hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) để giảm lãng phí và tìm kiếm các nguồn đạm thay thế cho bột cá như đạm thực vật, đạm côn trùng.

Trụ cột thứ ba là tích hợp hệ sinh thái. Các mô hình như nuôi tôm dưới tán rừng ngập mặn hoặc luân canh tôm - lúa là những ví dụ điển hình. Chúng không chỉ tạo ra sản phẩm sạch mà còn góp phần bảo vệ và tái tạo hệ sinh thái tự nhiên.

Mô hình nuôi tôm theo công nghệ RASMô hình nuôi tôm theo công nghệ RAS. Ảnh: Thủy sản Việt Nam

Lợi ích kép: Kinh tế và thương hiệu

Việc chuyển đổi sang mô hình bền vững mang lại một lợi ích kép. Về mặt kinh tế, một môi trường nuôi trong sạch, cân bằng sẽ giúp tôm khỏe mạnh hơn, giảm rủi ro dịch bệnh, qua đó giảm chi phí thuốc men và tăng tỷ lệ sống, mang lại lợi nhuận ổn định hơn.

Về mặt thương hiệu, tính bền vững chính là "tấm vé thông hành" quyền lực nhất. Các sản phẩm tôm được chứng nhận hữu cơ hoặc ASC có thể dễ dàng thâm nhập vào các thị trường cao cấp và được bán với giá cao hơn đáng kể, xây dựng nên một thương hiệu tôm Việt Nam có giá trị và trách nhiệm.

ASC trở thành công cụ giúp cải thiện sinh kế nông dânASC trở thành công cụ giúp cải thiện sinh kế nông dân, hướng họ tới canh tác an toàn, sạch và có trách nhiệm. Ảnh: Sưu tầm

Con đường phía trước

Hành trình chuyển đổi sang nuôi tôm bền vững đòi hỏi một sự đầu tư nghiêm túc về cả kiến thức, công nghệ và hạ tầng. Nó không phải là con đường dễ dàng, nhưng là con đường tất yếu phải đi.

Đây không chỉ là câu chuyện về bảo vệ môi trường. Đây là chiến lược để bảo vệ chính tương lai, sự ổn định và khả năng cạnh tranh của toàn bộ ngành tôm Việt Nam trên trường quốc tế.

Đăng ngày 12/09/2025
Yen @yen
Nuôi trồng

FLOCponics: Sự tích hợp hoàn hảo của công nghệ biofloc và cây thủy canh

FLOCponics là một loại Aquaponics thay thế tích hợp công nghệ biofloc (BFT) với sản xuất cây trồng không sử dụng đất.

flocponics
• 15:51 07/03/2022

Mô hình nuôi ba ba lãi 300 triệu đồng/năm

Mô hình nuôi ba ba của ông Lương Thành Kỷ, ở thị trấn Búng Tàu, huyện Phụng Hiệp. Qua 14 năm phát triển, đến nay đàn ba ba sinh sản của ông Kỷ đã phát triển hơn 1.500 con, mỗi năm xuất bán ra thị trường từ 8.000-10.000 con giống, trừ hết các khoản chi phí, lợi nhuận gần 300 triệu đồng/năm.

Ba ba.
• 09:38 14/06/2021

Kinh tế ổn định nhờ nuôi ba ba sinh sản

Hơn 20 năm nuôi ba ba sinh sản, anh Nguyễn Đức Lợi, ấp Phước Thọ B, xã Mỹ Phước, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng có cuộc sống khấm khá. Gắn bó lâu năm với con ba ba một phần cũng vì sự yêu thích loài vật này, ba ba lại dễ nuôi, nhẹ công chăm sóc, thị trường tiêu thụ tốt, đem lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình anh.

• 15:40 03/03/2021

Thu trăm triệu đồng mỗi năm từ nuôi ba ba

Nuôi ba ba gai là một công việc đòi hỏi phải có nguồn vốn lớn và kỹ thuật cao. Nhưng bằng ý chí, nghị lực, sự đam mê tận tụy với công việc cùng với áp dụng các kiến thức khoa học kỹ thuật mà ông Phạm Tất Đạt ở xã Yên Bình, thành phố Tam Điệp đã thành công, vươn lên trở thành triệu phú.

kỹ thuật sản xuất giống baba
• 10:00 30/05/2017

Nuôi tôm ao đất truyền thống hay ao nổi lót bạt mật độ cao

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và dịch bệnh trên tôm ngày càng khó lường, người nuôi tôm Việt Nam đang đứng trước ngã rẽ quan trọng về việc lựa chọn mô hình canh tác.

Tôm thẻ
• 12:06 30/01/2026

Vì sao tôm cần ánh sáng nhưng lại sợ nắng gắt trong ao nuôi thâm canh?

Trong quản lý ao nuôi, ánh sáng là yếu tố kép tác động trực tiếp đến sự phát triển của tảo và chu kỳ sinh lý của tôm.

Tôm thẻ
• 11:46 29/01/2026

Hướng xử lý khi tôm chết rải rác cuối vụ

Ở giai đoạn tiền thu hoạch, nhiều ao nuôi không bùng bệnh nhưng vẫn xuất hiện hiện tượng tôm chết rải rác từng ngày. Đây thường không xuất phát từ mầm bệnh, mà là dấu hiệu cho thấy ao nuôi và đàn tôm đã bắt đầu đuối sức sau một thời gian dài chịu tải.

Tôm thẻ
• 12:16 28/01/2026

Biện pháp đảm bảo an toàn cho ao nuôi tôm trong dịp Tết Nguyên Đán

Dịp Tết Nguyên Đán luôn là thời điểm nhạy cảm và đầy thách thức đối với ngành nuôi trồng thủy sản. Đây là lúc các dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật, chuỗi cung ứng vật tư đều tạm ngưng hoạt động, trong khi nhân sự vận hành thường có tâm lý lơ là.

Thu tôm
• 11:09 27/01/2026

Ngành thủy sản Gia Lai duy trì ổn định sản xuất, tăng cường giải pháp chống khai thác IUU

Trong tháng 01, hoạt động khai thác thủy sản tỉnh Gia Lai chịu tác động lớn của gió mùa Đông Bắc, thường xuyên xuất hiện gió mạnh và biển động, gây không ít khó khăn cho ngư dân.

Tàu cá
• 20:34 01/02/2026

Hơn nửa thập kỷ giữ lửa tại làng Vũ Đại với món cá kho trứ danh

Cá kho làng Vũ Đại không chỉ là món ăn truyền thống mà còn là biểu tượng văn hóa ẩm thực đặc sắc của vùng đất Hà Nam. Với quy trình chế biến kỳ công kéo dài hàng chục tiếng đồng hồ, món ăn này đã khẳng định vị thế đặc sản cao cấp trong các dịp lễ Tết.

Cá kho
• 20:34 01/02/2026

Nuôi tôm ao đất truyền thống hay ao nổi lót bạt mật độ cao

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và dịch bệnh trên tôm ngày càng khó lường, người nuôi tôm Việt Nam đang đứng trước ngã rẽ quan trọng về việc lựa chọn mô hình canh tác.

Tôm thẻ
• 20:34 01/02/2026

Giải pháp giảm ô nhiễm từ ao nuôi cá tra thâm canh

Nuôi cá tra thâm canh đang mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho nhiều hộ dân. Tuy nhiên, đi kèm với hiệu quả kinh tế là nguy cơ ô nhiễm môi trường nước ao nuôi, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cá và môi trường xung quanh.

Cho cá ăn
• 20:34 01/02/2026

Ba việc người nuôi cần làm để cứu đàn cá rô phi khỏi bệnh TiLV

Virus TiLV là nỗi ám ảnh lớn nhất của nghề nuôi cá rô phi với tỷ lệ tử vong lên tới 90%. Do chưa có thuốc đặc trị, sự sống còn của đàn cá phụ thuộc hoàn toàn vào chiến lược phòng thủ chủ động. Dưới đây là ba hành động cấp bách và những nguyên tắc bất di bất dịch để bảo vệ đàn cá trước loại virus nguy hiểm này.

Cá rô phi
• 20:34 01/02/2026
Some text some message..