Phiên tòa giả định do Báo Công lý của TAND Tối cao phối hợp với TAND tỉnh Đồng Tháp, Ban Chỉ huy Quân sự tỉnh Đồng Tháp, TA Quân sự khu vực Quân khu 9 và chính quyền địa phương tổ chức.
Bắt đồi mồi trên biển trái phép
Nội dung phiên tòa giả định: ngày 17/3/2025, ông Lê Văn T làm thuyền trưởng tàu TG XX TS ở tỉnh Đ cùng 7 ngư phủ đi đánh bắt trên vùng biển giáp ranh với Malaysia. Khoảng 20 giờ ngày 27/3/2025, tàu thả lưới rê 10 dài 9.000m, đến sáng hôm sau kéo lưới, phát hiện một con đồi mồi đã chết. Nhưng họ không dừng lại để bảo vệ loài quý hiếm không được phép khai thác mà tiếp tục kéo lưới đến 8 giờ cùng ngày, bắt được 15 con đồi mồi, trong đó, 12 con đã chết và 3 con còn sống. Những con sống được thả lại biển, với 12 con đã chết thì ông T bảo các ngư phủ mổ bụng bỏ nội tạng, xếp thịt xương vào bao tải ướp đá chở về đất liền để bán.
Tàu chạy vào Cảng cá V bị Đồn Biên phòng kiểm tra, phát hiện chở 12 con đồi mồi đã mổ bụng, là loài quý hiếm cần được bảo vệ nên lập biên bản tạm giữ và chuyển vụ việc đến Cơ quan điều tra Công an tỉnh tỉnh Đ để xử lý theo thẩm quyền.
Bản kết luận giám định mẫu vật của Viện Sinh học nhiệt đới thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam: 12 mẫu vật cần giám định là 12 con đồi mồi – Eretmochelys imbricata thuộc phụ lục I trong CITES (2017). Bản kết luận giám định ngày 19/5/2025 của Sở NN&MT tỉnh Đ: 12 mẫu vật giám định thuộc một loài Đồi mồi - Eretmochelys imbricata; họ Vích – Cheloniidae, bộ có Vẩy – Squamata, lớp bò sát – Reptilia.
Nhiều ngư dân dự phiên tòa giả định
Lời khai của ông T tại phiên tòa phù hợp với lời khai tại cơ quan điều tra và các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra. Hội đồng xét xử nhận định: Đủ căn cứ để khẳng định hành vi vận chuyển trái phép 12 con đồi mồi từ khu vực giáp ranh vùng biển Malaysia về tỉnh Đ nhằm tiêu thụ của ông T đã phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo quy định tại Điều 244 của Bộ luật Hình sự.
Cho nên, căn cứ điểm a khoản 3 Điều 244; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 38 Bộ luật Hình sự, Hội đồng xét xử “tuyên phạt bị cáo Lê Văn T 10 năm tù”.
Hy vọng gỡ “thẻ vàng” trong năm nay
Phiên tòa giả định nhằm tuyên truyền thực hiện tháng cao điểm chống khai thác hải sản IUU từ ngày 15/10 – 15/11/2025 do Thủ tướng Chính phủ phát động. Đây là hoạt động điển hình của ngành Tòa án được Báo Công lý khởi xướng 2 năm qua, tập trung tuyên truyền, triển khai thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về chống khai thác hải sản IUU; cung cấp đến ngư dân thông tin về một số hành vi bị nghiêm cấm trong khai thác hải sản, cũng như chế tài của pháp luật đối với các hành vi này.
Sau phiên tòa giả định, diễn ra buổi tọa đàm tuyên truyền, phổ biến pháp luật về khai thác hải sản, thu hút nhiều chủ tàu và ngư dân tham gia. Nhiều ý kiến bày tỏ, nhiều cầu hỏi đặt ra được đại diện cơ quan chức năng giải đáp.
Ông Nguyễn Văn Tư ở xã Tân Đông chia sẻ: “Qua theo dõi phiên tòa, tôi hiểu thêm những quy định về khai thác động vật quý hiếm, khai thác hải sản đúng quy định. Tôi sẽ về tuyên truyền thêm cho con cháu và người thân trong việc đánh bắt hải sản để đúng quy định của pháp luật”.
Trao tặng quà các gia đình khó khăn ở xã Tân Đông
Chủ tịch UBND xã Tân Đông Nguyễn Thanh Bình bày tỏ: “Thời gian qua, địa phương đã triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật về chống khai thác hải sản IUU nhưng tuyên truyền bằng hình thức phiên tòa giả định thì đây là lần đầu tiên. Nội dung tuyên truyền này trực quan, sinh động, hiệu quả cụ thể”.
Đại diện Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư tỉnh Đồng Tháp cũng bày tỏ, nhiều cấp nhiều ngành cùng nỗ lực tuyên truyền cụ thể việc chống khai thác hải sản IUU hy vọng sẽ tạo ra nhiều chuyển biến để tháng 11/2025 này, dự kiến Đoàn Thanh tra EC sang làm việc tại Việt Nam lần thứ 5 sẽ xem xét việc gỡ bỏ “Thẻ vàng” rút ra từ ngày 23/10/2017.
Cuối buổi tọa đàm, Ban tổ chức tặng 10 phần quà, mỗi phần trị giá 1 triệu đồng cho các gia đình khó khăn ở xã Tân Đông.