Quản lý tôm nuôi đầu mùa mưa

Nếu chúng ta không có hướng phòng ngừa và xử lý sự biến đổi của thời tiết này thì sẽ dẫn đến dịch bệnh trên tôm nuôi bùng phát, làm ảnh hưởng đến thành công hộ nuôi và gây thiệt hại lớn cho người nuôi tôm. Trước tình hình trên để hạn chế những tác động xấu do biến động thời tiết giai đoạn đầu mùa mưa, bà con nuôi tôm cần áp dụng các biện pháp sau đây để ổn định môi trường ao nuôi và nâng cao sức đề kháng cho tôm:

1. Đối với cải tạo ao đầm nuôi
- Nên tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật trong cải tạo ao, đầm nuôi đã được khuyến cáo như: Gia cố bờ ao chắc chắn, sên vét đầm nuôi, giữ mức nước ao nuôi ổn định.
- Trong quá trình cải tạo bằng cơ giới, máy sên bùn, phải bao ví, chứa chắc chắn không được để sình bùn tràn ra ngoài sông rạch.
2. Đối với việc thả con giống
- Cần tuân thủ đúng lịch thời vụ đã khuyến cáo và hạn chế việc thả giống gối vụ, nhất là vào thời điểm hiện nay.
- Đối với ao nuôi tôm thâm canh, trong mùa mưa việc phơi đáy ao không thể, chủ yếu là cải tạo ướt, khó mà tiêu diệt hết mầm bệnh tồn lưu trong đất, nước khu nuôi, vì thế khuyến cáo chỉ thả nuôi 01 vụ (tôm sú), 02 vụ (tôm thẻ chân trắng) vào mùa nắng, thời gian còn lại có thể thả nuôi một số đối tượng như cá kèo, cua, thủy sản khác… nhằm cải thiện lại chất lượng đất, nước cho vụ nuôi tiếp theo.
- Con giống thả nuôi cần chọn đúng tiêu chuẩn, bảo đảm chất lượng tốt, không mua giống trôi nổi, không rõ nguồn giống.
- Bảo đảm thả đúng mật độ theo từng loại hình nuôi như: quảng canh, quảng canh cải tiến, bán thâm canh, thâm canh... đúng theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.
3. Đối với việc sử dụng thuốc, hóa chất, thức ăn trong quá trình nuôi
- Không được sử dụng thuốc, hóa chất trong danh mục cấm sử dụng.
- Sử dụng thức ăn phải bảo đảm chất lượng tốt như: không bị ẩm, mốc, thức ăn phải có nhãn mác rõ ràng, còn thời hạn sử dụng.
- Quản lý thức ăn đúng quy trình kỹ thuật, tránh hiện tượng dư thừa thức ăn (đối với loại hình nuôi có cho ăn).
- Cần bổ sung một số kháng chất cần thiết để tăng cường dinh dưỡng, tăng khả năng đề kháng cho tôm nuôi đúng quy trình kỹ thuật để chống chịu lại thời tiết bất thường, đặc biệt trong việc hỗ trợ sức đề kháng của tôm nuôi trong điều kiện độ mặn thấp.
4. Đối với việc quản lý các yếu tố môi trường ao nuôi
- pH: Là yếu tố dễ biến động nhất sau những cơn mưa lớn, sự biến động đột ngột của pH có thể làm tôm giảm sức đề kháng. Vì vậy, bà con nên thường xuyên kiểm tra pH trước và sau khi mưa để điều chỉnh kịp thời. Duy trì pH ở mức thích hợp từ 7,5 - 8,5 và dao động giữa sáng và chiều không quá 0,5 đơn vị. Nếu pH thấp, bà con sử dụng vôi nông nghiệp CaCO3, liều lượng từ 10 - 15 kg/1000m3. Ngoài ra, để hạn chế phèn trên bờ ao rửa xuống ao khi mưa làm giảm pH và đục nước, bà con nên sử dụng vôi rãi đều trên bờ ao. Vôi sẽ giúp trung hòa acid tránh giảm pH đột ngột và giúp nước ao không bị đục sau khi mưa.
- Độ kiềm: Mùa mưa là thời điểm độ kiềm trong ao tụt giảm làm ảnh hưởng đến quá trình lột xác của tôm, làm tôm chậm lớn, giảm tỷ lệ sống hay thường gặp hiện tượng tôm bị mềm vỏ kéo dài do độ kiềm dưới mức thích hợp. Độ kiềm thích hợp cho tôm nuôi từ 80 -160 mg/l. Nếu độ kiềm thấp có thể sử dụng vôi Dolomite liều lượng 20 - 30 kg/1000m3.
- Quản lý mực nước: Đối với những ao có mực nước thấp chất lượng nước sẽ biến động lớn sau những cơn mưa hoặc khi trời nắng nóng gay gắt. Vì vậy, cần duy trì mực nước tối thiểu là 1,3 - 1,8m. Ngoài ra tăng cường quạt nước trong khi mưa lớn hay khi trời nắng gắt sẽ giúp xáo trộn nước tránh hiện tượng phân tầng trong ao từ đó hạn chế những tác động xấu cho tôm nuôi.
Ngoài ra trong quá trình nuôi bà con phải thường xuyên kiểm tra cống, bọng ao, đầm nuôi, quan sát biểu hiện hoạt động, bắt mồi của tôm nhất là vào những ngày mưa to kéo dài, nhiệt độ thấp,... đồng thời theo dõi diễn biến thời tiết để có kế hoạch, hướng xử lý chủ động kịp thời.
- Hạn chế tối đa việc sử dụng trực tiếp nguồn nước ngoài sông, rạch đưa vào vuông nuôi, cần phải chủ động nguồn nước sạch đã qua ao lắng để cung cấp, thay nước cho ao khi cần thiết. Đối với những vùng đang sên, vét cải tạo ao, đầm, hạn chế tối đa việc lấy nước đưa vào đầm nuôi hoặc không lấy nước trực tiếp trong thời điểm hiện nay.
- Sau khi trời mưa liên tục vài ngày, mật độ tảo thường tăng cao. Nguyên nhân chủ yếu thường là cho ăn thừa trong những ngày mưa. Một trong những biện pháp kiểm soát hữu hiệu lượng chất thải cũng như mật độ tảo trong ao là giảm khoảng 20 - 30% lượng thức ăn khi trời mưa bởi vì nhiệt độ thấp tôm sẽ giảm bắt mồi.
- Đối với những ao đang nuôi: Hạn chế việc cấp nước, chỉ xả bớt nước mặt khi trời mưa to.
Trên đây là một số giải pháp kỹ thuật nhằm hạn chế tối đa ảnh hưởng xấu đến tôm nuôi trong điều kiện thời tiết chuyển mùa vào mùa mưa.