Rong đáy trong ao tôm: Nhận diện nguyên nhân và phác đồ xử lý hiệu quả

Phân tích nguyên nhân gốc rễ

Sự bùng phát của rong đáy không phải là ngẫu nhiên, mà là kết quả của một môi trường ao nuôi đang mất cân bằng. Nguyên nhân cốt lõi đến từ việc nền đáy ao bị phú dưỡng, tức là tích tụ một lượng lớn chất hữu cơ. Nguồn hữu cơ này chủ yếu đến từ thức ăn dư thừa, phân tôm và xác tảo tàn không được phân hủy hết.

Bên cạnh đó, môi trường nước quá trong cũng là một yếu tố xúc tác quan trọng. Khi nước ao không được gây màu tảo có lợi một cách phù hợp, ánh sáng mặt trời sẽ chiếu thẳng xuống đáy ao. Sự kết hợp giữa nền đáy giàu dinh dưỡng và ánh sáng dồi dào đã tạo ra một điều kiện hoàn hảo cho các loại rong và tảo đáy phát triển bùng phát.

Những tác hại trực tiếp đến vụ nuôi

Sự hiện diện của rong đáy gây ra nhiều tác động tiêu cực. Đầu tiên, chúng cạnh tranh trực tiếp về dinh dưỡng với các loài tảo có lợi, làm cho màu nước ao khó lên và không ổn định. Rong phát triển dày đặc còn chiếm hết không gian sống ở tầng đáy, khiến tôm không có nơi trú ẩn và hoạt động.

Về ban đêm, quần thể rong khổng lồ này sẽ tiêu thụ một lượng lớn oxy hòa tan để hô hấp, gây ra tình trạng thiếu oxy nghiêm trọng cho tôm. Nguy hiểm hơn, khi rong chết đi, quá trình phân hủy của chúng sẽ tiếp tục làm ô nhiễm nền đáy, sinh ra các khí độc nguy hiểm như H₂S và NH₃.

Rong nhớt phát triển quá mức ở đáy ao. Ảnh: Tép Bạc

Phác đồ xử lý toàn diện

Để giải quyết triệt để vấn đề rong đáy, cần áp dụng một chiến lược kết hợp, từ xử lý cấp thời đến phòng ngừa bền vững.

Xử lý cấp thời khi rong đã bùng phát

Khi rong đã phát triển dày, biện pháp đầu tiên là phải cắt tảo thủ công. Người nuôi có thể sử dụng các dụng cụ như cào, lưới để vớt bớt các mảng rong lớn ra khỏi ao. Việc này giúp giảm nhanh sinh khối rong, tránh tình trạng rong chết và gây ô nhiễm hàng loạt.

Sau khi vớt rong, cần sử dụng các chế phẩm vi sinh (probiotics) liều cao chuyên xử lý đáy. Các dòng vi khuẩn Bacillus sẽ giúp phân hủy triệt để phần gốc rong còn lại và lượng hữu cơ tích tụ, qua đó cắt đứt nguồn dinh dưỡng của rong.

Phòng ngừa từ gốc

Chiến lược bền vững nhất là ngăn chặn rong phát triển ngay từ đầu. Nền tảng của việc này là quản lý chặt chẽ lượng thức ăn, tránh dư thừa bằng cách sử dụng sàng ăn (nhá) một cách kỷ luật.

Bên cạnh đó, việc gây và duy trì màu nước tảo khuê ở mức độ phù hợp là cực kỳ quan trọng. Một màu nước trà nhạt sẽ hoạt động như một "tấm màn che" tự nhiên, hạn chế ánh sáng chiếu xuống đáy ao, qua đó ức chế sự phát triển của rong.

Hiểu rõ nguyên nhân rong đáy xuất hiện để áp dụng các biện pháp xử lý và phòng ngừa hiệu quả. Ảnh: Tép Bạc

Rong đáy là một dấu hiệu rõ ràng cho thấy hệ sinh thái ao nuôi đang mất cân bằng. Cuộc chiến với rong không phải là cuộc chiến của hóa chất diệt trừ, mà là cuộc chiến của sự quản lý chủ động và khoa học.

Bằng cách tập trung vào việc kiểm soát nguồn dinh dưỡng đầu vào và duy trì một màu nước có lợi, người nông dân không chỉ giải quyết được vấn đề rong đáy. Đây còn là nền tảng vững chắc nhất để đảm bảo một môi trường ao nuôi khỏe mạnh, hướng tới một vụ mùa có năng suất và hiệu quả kinh tế cao.