Rủ nhau ra đồng đặt xà di bắt cá rô

Cuối tháng 11 vừa qua, tôi có dịp về huyện Phụng Hiệp, Hậu Giang và được một người bạn rủ ra đồng câu cá, bắt ốc và đặt xà di. Tôi mê nhất là đặt xà di bắt cá rô, một loại hình đánh bắt bằng ngư cụ truyền thống mà xưa nay tôi chưa từng trải nghiệm.

xà di
Loại xà di bắt cá rô.

Quê tôi ở Cần Thơ, từ nhỏ tôi đã quen với đặt lờ, đặt lọp, đăng, đó... Lần này tôi mới tận mắt chứng kiến thế nào là đặt xà di bắt cá rô. Xà di, có nơi còn gọi là “lọp”, một loại ngư cụ làm bằng tre mà phải làm rất tỉ mỉ và công phu mới có được. Đặc điểm của xà di là dùng bắt cá rô, còn như muốn bắt cá sặt, người ta phải dùng một loại ngư cụ khác gọi là “lờ”.         

Muốn có một chiếc xà di, người ta phải đốn tre, cắt ra từng khúc dài khoảng 1,2 m, ngâm nước một thời gian rồi chẻ ra, vót nan cho thật tròn, đều. Sau đó người ta dùng dây bện (buộc) lại thành hình tròn giống như cái lọp, đầu trên túm lại như cái chóp, đầu dưới hình tròn như vành thúng, được gọi là đáy. Đáy cũng được bện kín bằng tre để khi cá vào không thoát ra được.

Trong cấu tạo chiếc xà di, phần quan trọng nhất là hom. Hom có thông, cá mới chạy (vô) nhiều. Hom cũng làm bằng tre nhưng đòi hỏi phải khéo tay, tỉ mỉ. Hom đặt ở ngang hông chiếc xà di, khoảng giữa. Người đặt xà di bắt cá rô luôn dựng đứng sao cho chiếc hom ngập sâu trong nước.

Sau khi đặt xong, người ta dùng vài cây sậy cắm xung quanh để giữ cho chiếc xà di được cố định. Khi cá đánh hơi được mồi chúng sẽ tìm đường vào xà di bằng cách chui vào miệng hom (cửa tử) và đi thẳng vào bụng xà di.   

Mồi nhử cá rô thường dùng loại lúa còn non hoặc bằng mắm sống băm nhuyễn, trộn với đất nhão rồi vo tròn lại, cho vào xà di trước khi đặt.

Thường khi đặt xà di, cứ khoảng vài tiếng đồng hồ là thăm (dỡ) một lần, có khi đặt suốt cả đêm mới dỡ. Nếu thấy có cá, người ta lật ngược chiếc xà di lại đế trút cá ra.

Niềm vui lớn nhất của người đặt xà di bắt cá rô là mỗi lần dỡ chiếc xà di lên, tay cầm thấy nặng, cá nhảy lung tung. Xà di thường đặt ở ruộng hoặc các lung, bào, ao, hồ... nơi có mực nước sâu trên 5 dm. Vào mùa nước nổi, một người có 10 chiếc xà di, mỗi đêm có thể kiếm trên 5 ký cá rô. Các mùa khác cá không nhiều.

đặt xà di

Cách đặt xà di bắt cá rô. 

thăm xà di

Dỡ (thăm) xà di.

niềm vui dỡ xà

Niềm vui sau khi dỡ xà di. 

thành quả lao động

Thành quả lao động của người đặt xà di. 

Báo Dân Việt, 26/12/2015
Đăng ngày 26/12/2015
Bài, ảnh: Phúc Lộc
Đánh bắt

Tiềm năng của Astaxanthin trong kháng bệnh do Vibrio

Tiềm năng của astaxanthin khi hoạt động như một chất bảo vệ chống lại stress oxy hóa, giúp tăng đề kháng bệnh do Vibrio gây ra trên cá chẽm.

Astaxanthin
• 11:50 11/08/2021

Vắc xin kép S. agalactiae và S. iniae - Triển vọng phòng bệnh cao

Vắc xin kép S. agalactiae và S. iniae mang đến triển vọng phòng bệnh cao trên cá chẽm.

cá chẽm
• 18:27 22/07/2021

Liều lượng dùng rong nâu để kích thích miễn dịch cá chẽm

Rong nâu Sargassum polycystum mang đến tiềm năng kích thích miễn dịch trong nuôi cá chẽm.

cá chẽm
• 09:02 29/12/2020

Bài học Malaysia: Đừng để phải “gồng mình” chống kim loại nặng!

Nhiễm độc kim loại nặng trong sản phẩm thủy sản là mối nguy lớn. Tuy chưa chắc nồng độ cao đã có khả năng gây hại, nhưng kim loại nặng vẫn làm người tiêu dùng dè dặt hơn với thủy sản.

Cá chẽm.
• 10:46 15/10/2020

An Giang xử lý nghiêm hành vi khai thác hải sản IUU

Sáng 7/11/2025, tại cuộc họp báo của UBND tỉnh An Giang, Sở NN&MT có báo cáo cho biết, tỉnh đã xử lý nghiêm các hành vi khai thác hải sản IUU, sẵn sàng đón Đoàn Thanh tra EC lần thứ 5 làm việc gỡ “thẻ vàng”.

Họp
• 09:00 09/11/2025

Phải chấm dứt khai thác hải sản IUU trước ngày 15/11/2025

Chiều 30/9, tại Hà Nội, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Phiên họp lần thứ 15 Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác hải sản IUU

Khai thác thủy sản
• 10:57 02/11/2025

Khánh Hòa: Bế giảng khóa tập huấn chống khai thác thủy sản bất hợp pháp

Ngày 31-10, tại phường Bắc Nha Trang, Trường Đại học Nha Trang phối hợp với Cơ quan Quản lý nghề cá Australia và Cơ quan Khoa học và Công nghệ của Chính phủ Australia tổ chức bế giảng khóa tập huấn chống khai thác thủy sản bất hợp pháp - Dự án IUU khóa 3 năm 2025. Chương trình do Chính phủ Australia tài trợ.

Chống khai thác IUU
• 09:42 01/11/2025

Quảng Trị: Lãnh đạo UBND tỉnh kiểm tra công tác chống khai thác IUU và tình hình nuôi trồng thủy sản

Sáng 10/10, đồng chí Hoàng Nam, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh đi kiểm tra công tác chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) và mô hình nuôi trồng thủy sản trên địa bàn tỉnh. Cùng đi có đại diện lãnh đạo các sở, ngành, địa phương liên quan.

IUU Quảng Trị
• 18:01 10/10/2025

Novaland bất ngờ lấn sân sang thủy sản

Thông qua công ty con là Địa ốc Ngân Hiệp, Tập đoàn Novaland vừa chính thức nắm giữ hơn 24% vốn tại Tổng công ty Thủy sản Việt Nam (Seaprodex). Động thái này được xem là bước đi chiến lược nhằm đa dạng hóa hệ sinh thái kinh doanh bên cạnh lĩnh vực cốt lõi là bất động sản.

Seaprodex
• 19:32 01/01/2026

Tại sao vỏ tôm không chứa nhiều canxi như chúng ta lầm tưởng?

Từ trước đến nay, nhiều người vẫn tin rằng vỏ tôm là bộ phận chứa nhiều canxi nhất và việc ăn cả vỏ sẽ giúp bổ sung khoáng chất này cho cơ thể. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học, đây là một quan niệm chưa chính xác.

Vỏ tôm
• 19:32 01/01/2026

Xu hướng nuôi ruồi lính đen làm thức ăn thủy sản

Giá bột cá tăng phi mã đang bào mòn lợi nhuận của người nuôi tôm cá. Trong bối cảnh đó, mô hình nuôi ruồi lính đen nổi lên như một giải pháp đột phá, hứa hẹn vừa giảm chi phí thức ăn, vừa giải quyết bài toán môi trường theo hướng kinh tế tuần hoàn.

Ruồi lính đen
• 19:32 01/01/2026

Thói quen tiêu thụ tôm tại thị trường phương Đông và phương Tây

Sự khác biệt trong cách ăn tôm không đơn thuần là khẩu vị, mà phản ánh hai triết lý văn hóa ẩm thực đối lập giữa phương Đông và phương Tây – từ việc ăn đầu tôm, giữ vỏ, rút chỉ lưng cho đến cách chế biến và thưởng thức.

Món tôm
• 19:32 01/01/2026

Gia Lai chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá: Giải pháp căn cơ cho sinh kế ngư dân

Trong bối cảnh nguồn lợi thủy sản ngày càng suy giảm, yêu cầu quản lý nghề cá ngày một chặt chẽ, việc bảo đảm sinh kế ổn định cho ngư dân đang trở thành thách thức lớn đối với các địa phương ven biển.

Vận chuyển cá
• 19:32 01/01/2026
Some text some message..