Sinh sản nhân tạo thành công loài cá "kỳ lạ nhất hành tinh"

Cá thòi lòi thia (Periophthalmodon chlosseri Pallas, 1770) là loài cá rất quý hiếm ở Việt Nam, được Tổ chức sinh vật thế giới xếp vào 1 trong 6 con vật “kỳ lạ nhất hành tinh” và là loài cá lưỡng cư phân bố ở các vùng cửa sông, vùng ngập mặn ven biển khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

cá thòi lòi thia
Cá thòi lòi thia có hai chân trước, bơi lội dưới sông, di chuyển trên bùn, chạy nhảy trên cạn và kỳ lạ hơn là nó có thể leo trèo trên cây.

Hiện nay, cá thòi lòi chưa được nuôi phổ biến do nguồn cá giống tự nhiên khan hiếm. Tình trạng khai thác cá thòi lòi làm thực phẩm ngày càng gia tăng, trong khi các nghiên cứu về đặc tính sinh sản của loài cá này còn rất hạn chế, vì vậy có thể dẫn tới nguy cơ cạn kiệt trong tự nhiên. Đây cũng là loài cá bản địa đặc sản của vùng Đất Mũi Cà Mau, được ghi vào danh sách bảo tồn và phát triển. Từ những lý do trên, cá thòi lòi thia đã được tiến hành nghiên cứu thử nghiệm sinh sản nhân tạo tại Phân viện Nghiên cứu Thuỷ sản Nam sông Hậu (Phân viện NCTS Nam sông Hậu) - Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản II.

Vật liệu cho nghiên cứu thử nghiệm sinh sản là nguồn cá thòi lòi thia bố mẹ được đánh bắt tại vùng bãi bồi huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau. Nhóm nghiên cứu đã chọn 36 cặp cá có tuyến sinh dục bước vào giai đoạn sinh sản qua nhận diện hình thái và màu sắc của gai sinh dục. Cá được nuôi thuần điều kiện thí nghiệm từ 1- 3 ngày và tiến hành tiêm kích dục tố HCG cho cá đẻ. Sau 2 liều tiêm (liều dẫn chiếm 1/3 tồng liều, liều quyết định bằng 2/3 tổng liều), nếu cá không đẻ tự nhiên sẽ tiến hành vuốt trứng và cho thụ tinh với tinh sào của cá đực. Trứng sau thụ tinh 60 phút cho vào ấp và theo dõi quá trình phát triển của phôi, khi phôi phát triển đến giai đoạn tiền ấu trùng, chuyển tất cả trứng vào môi trường ấp nước có sục khí nhẹ cho trứng nở thành cá bột.

sinh sản nhân tạo cá thòi lòi thia
Cá thòi lòi bố mẹ được nuôi thuần và cho sinh sản tại Phân viện NCTS Nam sông Hậu.

phôi và ấu trùng
Các giai đoạn phát triển phôi và ấu trùng cá thòi lòi thia.

Kết quả thử nghiệm kích thích sinh sản trên 36 cặp cá bố mẹ với kích dục tố HCG, liều tiêm 400-500 IU/kg cho tỉ lệ cá đẻ 100% sau 24 giờ tiêm liều quyết định. Tỉ lệ trứng thụ tinh trung bình 91,49%± 3,1 và tỉ lệ trứng nở là 42,4% ± 2,2. Từ kết quả nghiên cứu cho thấy cá thòi lòi thia tại vùng bãi bồi Cà Mau có khả năng cho sinh sản nhân tạo như một số loài cá khác.

Nhóm nghiên cứu: ThS. Lê Văn Trúc, ThS. Võ Bích Xoàn, CN. Tiêu Thanh Tươi, ThS. Nguyễn Thanh Hà, KS. Ngô Minh Lý. Phân viện Nghiên cứu Thủy sản Nam sông Hậu.

Phòng Khoa học, Hợp tác quốc tế và Đào tạo
Đăng ngày 07/12/2021
Nuôi trồng

FLOCponics: Sự tích hợp hoàn hảo của công nghệ biofloc và cây thủy canh

FLOCponics là một loại Aquaponics thay thế tích hợp công nghệ biofloc (BFT) với sản xuất cây trồng không sử dụng đất.

flocponics
• 15:51 07/03/2022

Mô hình nuôi ba ba lãi 300 triệu đồng/năm

Mô hình nuôi ba ba của ông Lương Thành Kỷ, ở thị trấn Búng Tàu, huyện Phụng Hiệp. Qua 14 năm phát triển, đến nay đàn ba ba sinh sản của ông Kỷ đã phát triển hơn 1.500 con, mỗi năm xuất bán ra thị trường từ 8.000-10.000 con giống, trừ hết các khoản chi phí, lợi nhuận gần 300 triệu đồng/năm.

Ba ba.
• 09:38 14/06/2021

Kinh tế ổn định nhờ nuôi ba ba sinh sản

Hơn 20 năm nuôi ba ba sinh sản, anh Nguyễn Đức Lợi, ấp Phước Thọ B, xã Mỹ Phước, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng có cuộc sống khấm khá. Gắn bó lâu năm với con ba ba một phần cũng vì sự yêu thích loài vật này, ba ba lại dễ nuôi, nhẹ công chăm sóc, thị trường tiêu thụ tốt, đem lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình anh.

• 15:40 03/03/2021

Thu trăm triệu đồng mỗi năm từ nuôi ba ba

Nuôi ba ba gai là một công việc đòi hỏi phải có nguồn vốn lớn và kỹ thuật cao. Nhưng bằng ý chí, nghị lực, sự đam mê tận tụy với công việc cùng với áp dụng các kiến thức khoa học kỹ thuật mà ông Phạm Tất Đạt ở xã Yên Bình, thành phố Tam Điệp đã thành công, vươn lên trở thành triệu phú.

kỹ thuật sản xuất giống baba
• 10:00 30/05/2017

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 14:30 16/02/2026

Nguyên nhân nước ao biến động mạnh sau khi thả giống

Một trong những thách thức lớn nhất trong nuôi tôm là hiện tượng nước ao biến động mạnh ngay sau khi thả giống. Đây là giai đoạn nhạy cảm, khi hệ đệm yếu, độ kiềm thấp và nguồn nước chưa xử lý triệt để dễ khiến môi trường mất ổn định, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tỷ lệ sống của tôm.

ao tôm
• 12:00 14/02/2026

Đầu tư công nghệ nuôi tôm: Bắt đầu từ đâu khi vốn còn hạn hẹp?

Trong bối cảnh chi phí đầu vào ngày càng tăng, dịch bệnh phức tạp và yêu cầu truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe, công nghệ được xem là chìa khóa để nâng cao hiệu quả nuôi tôm. Tuy nhiên, với nhiều hộ nuôi quy mô vừa và nhỏ, câu hỏi lớn nhất vẫn là: nên bắt đầu từ đâu khi nguồn vốn còn hạn chế?

Ao nuôi tôm
• 00:00 13/02/2026

Vì sao nhiều ao nuôi không thành công trong tháng đầu?

Không ít vụ nuôi tôm phải kết thúc sớm chỉ sau vài tuần vì tôm ăn kém, chết rải rác hoặc môi trường nước mất ổn định. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân không nằm ở con giống mà xuất phát từ khâu chuẩn bị ao và xây dựng nền môi trường ban đầu chưa đạt yêu cầu.

Ao nuôi tôm
• 12:53 12/02/2026

Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 – Kết nối toàn diện chuỗi giá trị, thúc đẩy tương lai ngành thủy sản bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, với tổng sản lượng đạt gần 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu, trong khi nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước mở rộng nguồn cung và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất.

• 18:11 21/02/2026

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

tôm đông lạnh
• 18:11 21/02/2026

Chuẩn hóa phương pháp xác định thủy ngân hữu cơ trong thủy sản

Việc ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14443:2025 về xác định hàm lượng thủy ngân hữu cơ trong thủy sản không chỉ là một bước điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam phụ thuộc lớn vào các thị trường khó tính.

cá
• 18:11 21/02/2026

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 18:11 21/02/2026

Những thực phẩm không nên ăn cùng hải sản để tránh rối loạn tiêu hóa

Hải sản giàu đạm, khoáng chất và vi lượng thiết yếu như kẽm, sắt, canxi… Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp khi kết hợp cùng tôm, cua, cá, mực. Một số sự kết hợp tưởng như vô hại có thể gây khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tăng nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng không đúng cách.

hải sản
• 18:11 21/02/2026
Some text some message..