Sinh sản nhân tạo thành công loài cá "kỳ lạ nhất hành tinh"

Cá thòi lòi thia (Periophthalmodon chlosseri Pallas, 1770) là loài cá rất quý hiếm ở Việt Nam, được Tổ chức sinh vật thế giới xếp vào 1 trong 6 con vật “kỳ lạ nhất hành tinh” và là loài cá lưỡng cư phân bố ở các vùng cửa sông, vùng ngập mặn ven biển khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

cá thòi lòi thia
Cá thòi lòi thia có hai chân trước, bơi lội dưới sông, di chuyển trên bùn, chạy nhảy trên cạn và kỳ lạ hơn là nó có thể leo trèo trên cây.

Hiện nay, cá thòi lòi chưa được nuôi phổ biến do nguồn cá giống tự nhiên khan hiếm. Tình trạng khai thác cá thòi lòi làm thực phẩm ngày càng gia tăng, trong khi các nghiên cứu về đặc tính sinh sản của loài cá này còn rất hạn chế, vì vậy có thể dẫn tới nguy cơ cạn kiệt trong tự nhiên. Đây cũng là loài cá bản địa đặc sản của vùng Đất Mũi Cà Mau, được ghi vào danh sách bảo tồn và phát triển. Từ những lý do trên, cá thòi lòi thia đã được tiến hành nghiên cứu thử nghiệm sinh sản nhân tạo tại Phân viện Nghiên cứu Thuỷ sản Nam sông Hậu (Phân viện NCTS Nam sông Hậu) - Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản II.

Vật liệu cho nghiên cứu thử nghiệm sinh sản là nguồn cá thòi lòi thia bố mẹ được đánh bắt tại vùng bãi bồi huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau. Nhóm nghiên cứu đã chọn 36 cặp cá có tuyến sinh dục bước vào giai đoạn sinh sản qua nhận diện hình thái và màu sắc của gai sinh dục. Cá được nuôi thuần điều kiện thí nghiệm từ 1- 3 ngày và tiến hành tiêm kích dục tố HCG cho cá đẻ. Sau 2 liều tiêm (liều dẫn chiếm 1/3 tồng liều, liều quyết định bằng 2/3 tổng liều), nếu cá không đẻ tự nhiên sẽ tiến hành vuốt trứng và cho thụ tinh với tinh sào của cá đực. Trứng sau thụ tinh 60 phút cho vào ấp và theo dõi quá trình phát triển của phôi, khi phôi phát triển đến giai đoạn tiền ấu trùng, chuyển tất cả trứng vào môi trường ấp nước có sục khí nhẹ cho trứng nở thành cá bột.

sinh sản nhân tạo cá thòi lòi thia
Cá thòi lòi bố mẹ được nuôi thuần và cho sinh sản tại Phân viện NCTS Nam sông Hậu.

phôi và ấu trùng
Các giai đoạn phát triển phôi và ấu trùng cá thòi lòi thia.

Kết quả thử nghiệm kích thích sinh sản trên 36 cặp cá bố mẹ với kích dục tố HCG, liều tiêm 400-500 IU/kg cho tỉ lệ cá đẻ 100% sau 24 giờ tiêm liều quyết định. Tỉ lệ trứng thụ tinh trung bình 91,49%± 3,1 và tỉ lệ trứng nở là 42,4% ± 2,2. Từ kết quả nghiên cứu cho thấy cá thòi lòi thia tại vùng bãi bồi Cà Mau có khả năng cho sinh sản nhân tạo như một số loài cá khác.

Nhóm nghiên cứu: ThS. Lê Văn Trúc, ThS. Võ Bích Xoàn, CN. Tiêu Thanh Tươi, ThS. Nguyễn Thanh Hà, KS. Ngô Minh Lý. Phân viện Nghiên cứu Thủy sản Nam sông Hậu.

Phòng Khoa học, Hợp tác quốc tế và Đào tạo
Đăng ngày 07/12/2021
Nuôi trồng

FLOCponics: Sự tích hợp hoàn hảo của công nghệ biofloc và cây thủy canh

FLOCponics là một loại Aquaponics thay thế tích hợp công nghệ biofloc (BFT) với sản xuất cây trồng không sử dụng đất.

flocponics
• 15:51 07/03/2022

Mô hình nuôi ba ba lãi 300 triệu đồng/năm

Mô hình nuôi ba ba của ông Lương Thành Kỷ, ở thị trấn Búng Tàu, huyện Phụng Hiệp. Qua 14 năm phát triển, đến nay đàn ba ba sinh sản của ông Kỷ đã phát triển hơn 1.500 con, mỗi năm xuất bán ra thị trường từ 8.000-10.000 con giống, trừ hết các khoản chi phí, lợi nhuận gần 300 triệu đồng/năm.

Ba ba.
• 09:38 14/06/2021

Kinh tế ổn định nhờ nuôi ba ba sinh sản

Hơn 20 năm nuôi ba ba sinh sản, anh Nguyễn Đức Lợi, ấp Phước Thọ B, xã Mỹ Phước, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng có cuộc sống khấm khá. Gắn bó lâu năm với con ba ba một phần cũng vì sự yêu thích loài vật này, ba ba lại dễ nuôi, nhẹ công chăm sóc, thị trường tiêu thụ tốt, đem lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình anh.

• 15:40 03/03/2021

Thu trăm triệu đồng mỗi năm từ nuôi ba ba

Nuôi ba ba gai là một công việc đòi hỏi phải có nguồn vốn lớn và kỹ thuật cao. Nhưng bằng ý chí, nghị lực, sự đam mê tận tụy với công việc cùng với áp dụng các kiến thức khoa học kỹ thuật mà ông Phạm Tất Đạt ở xã Yên Bình, thành phố Tam Điệp đã thành công, vươn lên trở thành triệu phú.

kỹ thuật sản xuất giống baba
• 10:00 30/05/2017

Ảnh hưởng từ sự dao động pH tưởng chừng vô hại đến gan tụy tôm

Gan tụy tôm không tổn thương đột ngột mà suy yếu dần theo những biến động môi trường rất nhỏ. Trong đó, sự dao động pH tuy không lớn nhưng lại kéo dài chính là yếu tố thường bị người nuôi bỏ qua, tạo tiền đề cho những đợt bùng phát dịch bệnh khó kiểm soát.

Gan tụy tôm thẻ
• 09:00 20/01/2026

Xử lý mùn bã hữu cơ đáy ao trong nuôi tôm giữa vụ

Trong giai đoạn giữa vụ nuôi tôm thâm canh, mùn bã hữu cơ tích tụ dưới đáy ao là nguyên nhân chính gây suy giảm oxy, phát sinh khí độc và làm tăng nguy cơ dịch bệnh. Nhận diện sớm và xử lý đúng kỹ thuật lớp mùn bã hữu cơ giúp ổn định môi trường nước và duy trì tốc độ tăng trưởng của đàn tôm.

Nước ao tôm
• 11:48 19/01/2026

Quạt vẫn chạy nhưng tôm vẫn rớt đáy: Vấn đề nằm ở đâu?

Quạt nước là thiết bị quen thuộc trong ao nuôi tôm, nhưng cũng là nơi người nuôi dễ mắc sai lầm nhất. Không ít ao đầu tư rất nhiều quạt, tiền điện tăng cao, nhưng oxy đáy vẫn thiếu và môi trường ngày càng mất ổn định.

Quạt nước
• 11:38 16/01/2026

Bí quyết tập ăn từ nhỏ cho tôm

Thách thức lớn nhất đối với người nuôi tôm thẻ chân trắng hiện nay là tình trạng tôm thương phẩm thường chậm lớn, tiêu hóa kém khi phải ăn các loại thức ăn công nghiệp có hàm lượng đạm thực vật cao.

Tôm thẻ
• 11:54 14/01/2026

Quạt vẫn chạy nhưng tôm vẫn rớt đáy: Vấn đề nằm ở đâu?

Quạt nước là thiết bị quen thuộc trong ao nuôi tôm, nhưng cũng là nơi người nuôi dễ mắc sai lầm nhất. Không ít ao đầu tư rất nhiều quạt, tiền điện tăng cao, nhưng oxy đáy vẫn thiếu và môi trường ngày càng mất ổn định.

Quạt nước
• 03:45 20/01/2026

Kinh tế tuần hoàn trong nghề cá

Trong tư duy truyền thống, cá chỉ có giá trị ở phần thịt phi lê, còn lại bị xem là phế phẩm gây ô nhiễm. Tuy nhiên, mô hình kinh tế tuần hoàn đang đảo ngược hoàn toàn định kiến này.

Nghề cá
• 03:45 20/01/2026

Nhiều chính sách hỗ trợ nuôi biển xa bờ

Để khuyến khích phát triển nuôi biển công nghệ cao, tỉnh Khánh Hòa vừa ban hành nghị quyết hỗ trợ 100% kinh phí mua bảo hiểm tai nạn cho người lao động làm việc trên các lồng bè và phương tiện phục vụ nuôi trồng. Chính sách này được ví như "lá chắn" an toàn, giúp ngư dân yên tâm đầu tư vươn ra các vùng biển xa.

Nuôi biển
• 03:45 20/01/2026

Hành trình chuẩn hóa thủy sản vào siêu thị

Đưa sản phẩm thủy sản vào kênh bán lẻ hiện đại là xu hướng tất yếu để nâng cao giá trị kinh tế và khẳng định thương hiệu. Tuy nhiên, để trụ vững trên kệ hàng siêu thị, doanh nghiệp và người nuôi buộc phải giải quyết bài toán về sự đồng nhất chất lượng và năng lực cung ứng ổn định.

Tôm
• 03:45 20/01/2026

Cách xử lý khi tôm bị đóng rong và bám bẩn đuôi trong ao nuôi cũ

Trong những cái ao đã nuôi qua nhiều năm, lớp bùn thải tích tụ dưới đáy chính là nguyên nhân chính khiến tôm dễ bị đóng rong hoặc bám bẩn ở phần đuôi.

Tôm
• 03:45 20/01/2026
Some text some message..