Sự tăng trưởng và vươn lên của cá da trơn toàn cầu (P.2)

Theo FAO, trong vài năm qua, cá da trơn đã vượt qua cá rô phi để chiếm vị trí số hai sau loài được nuôi nhiều nhất trên toàn cầu là cá chép bởi số lượng loài đa dạng và được nuôi rộng rãi ở nhiều quốc gia.

cá da trơn
Châu Á dẫn đầu trong sản xuất cá da trơn.

Phần 1 chúng ta đã tìm hiểu một số loài có đóng góp lớn trong sản lượng thu hoạch toàn cầu. Ở phần 2 sẽ tiếp tục khai thác về cá trê Phi, cá da trơn Nam Mỹ và cá nheo bạc- số lượng loài đa dạng và được nuôi rộng rãi ở nhiều quốc gia.

Cá trê và các giống lai

Mặc dù có một số loài cá trê được nuôi trên khắp thế giới, nhưng loài được công nhận nhiều nhất là C. gariepinus còn được gọi là cá trê phi. Loài này xuất hiện trên hầu hết châu Phi, Trung Đông và về phía bắc vào Đông Âu. Nó được mô tả là có phạm vi vĩ độ rộng nhất (khoảng 70 độ) so với bất kỳ loài cá nước ngọt nào. Nhờ khả năng thích nghi cao, cá trê Phi đã được nuôi rộng rãi ở nhiều quốc gia như Bangladesh, Brazil, Trung Quốc, Cuba, Nepal, Hà Lan và Philippines.

Mặc dù mối quan tâm đến việc nuôi cá trê Phi đã phổ biến ở châu Phi và châu Âu vào những năm 1970, nhưng các phương pháp sản xuất cá giống đáng tin cậy đã không được phát triển cho đến gần một thập kỷ sau đó. Trong những năm gần đây, khi thông tin kỹ thuật và các chất kích thích sinh sản có sẵn trên thị trường, cá trê Phi trở nên dễ tiếp cận hơn trên khắp Châu Phi. Sự sẵn có của cá giống không còn là rào cản lớn đối với sự tăng trưởng trong tương lai của ngành, mặc dù chất lượng cá giống vẫn còn nhiều vấn đề.

cá da trơn giống
Nguồn cung cấp cá giống chất lượng cao vẫn là một thách thức đối với người nuôi cá trê Phi. Ảnh Fishing BD.

Phương pháp truyền thống để nuôi cá trê Phi là trong ao, loài này cho phép sản xuất mật độ cao trong hệ thống tuần hoàn hoặc các ao tĩnh (với một đến hai lần thay nước hàng tuần). Điều này do cá trê phi có một cơ quan hô hấp phụ. Sản lượng trong các bể tĩnh được báo cáo là đạt tới 40 kg/m3 trong chu kỳ 6 tháng (80 kg/m3 hàng năm), nhưng với hệ thống tuần hoàn có thể hơn 1.000 kg/m3 mỗi năm (thu hoạch từng phần thường xuyên).
Khi mức sống và số lượng người tiêu dùng tăng lên, ngành sản xuất cá da trơn của châu Phi dự kiến sẽ mở rộng đáng kể trong thập kỷ tới. Sự sẵn có của nguồn thức ăn thương mại sẽ giúp thúc đẩy sự tăng trưởng ngành này.
Một loài cá Trê khác, cá trê trắng (C. batrachus), được nuôi rộng rãi ở Thái Lan và các vùng lân cận. Cá trê trắng có thể chịu lạnh kém hơn so với cá trê Phi, nhưng nó phát triển mạnh khắp vùng nhiệt đới Đông Nam Á. 

Cá da trơn ở Nam Mỹ

Một số loài cá da trơn có tiềm năng nuôi trồng thủy sản có thể được tìm thấy ở Nam Mỹ. Hầu hết là vùng nhiệt đới, và nhiều loài có tốc độ tăng trưởng nhanh và có thể sinh sản nhân tạo.
Chi Pseudoplatystoma (một chi cá da trơn) đã được thương mại hóa rộng rãi và các nghiên cứu đang diễn ra đang giúp ngành công nghiệp này phát triển nhanh chóng. Gần đây, chế độ ăn cho cá nheo hổ râu dài (Pseudoplatystoma fasciatum) trong gia đoạn ấu trùng và vị thành niên được tối ưu hóa bởi các nhà nghiên cứu ở Peru. Loài này cũng quan trọng ở một số quốc gia khác, đặc biệt là Brazil. Các loài liên quan khác được quan tâm bao gồm Pseudoplatystoma reticulatum ở Colombia, Venezuela và Pseudoplatystoma corruscans ở Brazil.
Chi Pseudoplatystoma
Chi Pseudoplatystoma được nuôi rộng rãi ở Caribê và Nam Mỹ. Ảnh Gallery CCG.
Một số loài lai giữa các Pseudoplatystoma với Leiarius marmoratus được nuôi và những con cá này thường tăng trưởng đến 1,5 đến 2 kg trong 12 tháng. Việc lai tạo tương các loài này đối dễ vì các phương pháp sinh sản nhân tạo đã được ghi chép đầy đủ và dễ dàng thực hiện. Pseudoplatystoma là loài cá ăn thịt nên có nhu cầu về protein cao trong chế độ ăn. Hầu hết sản lượng cá được nuôi trong ao, nhưng những con cá này có thể thích nghi với điều kiện nuôi thương phẩm trong lồng cũng như các bể ương tuần hoàn.
Cá nheo bạc (Rhamdia quelen) đang là trọng tâm của nghiên cứu, phát triển ở Argentina, Uruguay và cả miền nam Brazil. Loài này dễ chấp nhận protein có nguồn gốc thực vật hơn và có thể thích nghi với nhiệt độ thay đổi.
Tương lai cho ngành nuôi cá da trơn?
Giống như trường hợp của cá chép, cá da trơn là một nhóm loài đa dạng và nhiều loài trong số chúng thích hợp nuôi quy mô thương mại. Cũng như cá rô phi và nhiều loài khác, khi thức ăn thương mại trở nên phổ biến hơn ở những nơi như Châu Phi và Nam Mỹ, chúng ta có thể mong đợi ngày càng nhiều cá da trơn được nuôi ở những vùng này. 
Nguồn:  Prof C Greg Lutz. The rise and rise of global catfish culture, The Fish Site, 27/10/2021.
Đăng ngày 16/11/2021
Lệ Thủy
Nuôi trồng

FLOCponics: Sự tích hợp hoàn hảo của công nghệ biofloc và cây thủy canh

FLOCponics là một loại Aquaponics thay thế tích hợp công nghệ biofloc (BFT) với sản xuất cây trồng không sử dụng đất.

flocponics
• 15:51 07/03/2022

Mô hình nuôi ba ba lãi 300 triệu đồng/năm

Mô hình nuôi ba ba của ông Lương Thành Kỷ, ở thị trấn Búng Tàu, huyện Phụng Hiệp. Qua 14 năm phát triển, đến nay đàn ba ba sinh sản của ông Kỷ đã phát triển hơn 1.500 con, mỗi năm xuất bán ra thị trường từ 8.000-10.000 con giống, trừ hết các khoản chi phí, lợi nhuận gần 300 triệu đồng/năm.

Ba ba.
• 09:38 14/06/2021

Kinh tế ổn định nhờ nuôi ba ba sinh sản

Hơn 20 năm nuôi ba ba sinh sản, anh Nguyễn Đức Lợi, ấp Phước Thọ B, xã Mỹ Phước, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng có cuộc sống khấm khá. Gắn bó lâu năm với con ba ba một phần cũng vì sự yêu thích loài vật này, ba ba lại dễ nuôi, nhẹ công chăm sóc, thị trường tiêu thụ tốt, đem lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình anh.

• 15:40 03/03/2021

Thu trăm triệu đồng mỗi năm từ nuôi ba ba

Nuôi ba ba gai là một công việc đòi hỏi phải có nguồn vốn lớn và kỹ thuật cao. Nhưng bằng ý chí, nghị lực, sự đam mê tận tụy với công việc cùng với áp dụng các kiến thức khoa học kỹ thuật mà ông Phạm Tất Đạt ở xã Yên Bình, thành phố Tam Điệp đã thành công, vươn lên trở thành triệu phú.

kỹ thuật sản xuất giống baba
• 10:00 30/05/2017

Quạt vẫn chạy nhưng tôm vẫn rớt đáy: Vấn đề nằm ở đâu?

Quạt nước là thiết bị quen thuộc trong ao nuôi tôm, nhưng cũng là nơi người nuôi dễ mắc sai lầm nhất. Không ít ao đầu tư rất nhiều quạt, tiền điện tăng cao, nhưng oxy đáy vẫn thiếu và môi trường ngày càng mất ổn định.

Quạt nước
• 11:38 16/01/2026

Bí quyết tập ăn từ nhỏ cho tôm

Thách thức lớn nhất đối với người nuôi tôm thẻ chân trắng hiện nay là tình trạng tôm thương phẩm thường chậm lớn, tiêu hóa kém khi phải ăn các loại thức ăn công nghiệp có hàm lượng đạm thực vật cao.

Tôm thẻ
• 11:54 14/01/2026

Xác định khung giờ tôm ăn mạnh nhất để giảm hệ số FCR

Trong bài toán kinh tế nuôi tôm, thức ăn chiếm tới hơn 50% tổng chi phí. Tuy nhiên, một sai lầm kinh điển mà nhiều người nuôi vẫn mắc phải là ép tôm ăn theo giờ giấc sinh hoạt của con người thay vì tuân theo đồng hồ sinh học của loài vật.

Tôm thẻ
• 09:00 13/01/2026

Mô hình nuôi cua trong hộp nhựa liệu có đáng để mạo hiểm?

Sự khan hiếm của cua lột tự nhiên cùng giá trị kinh tế vượt trội đã biến mô hình nuôi hộp nhựa ra đời như một bước tiến tất yếu, song thực tế triển khai vẫn còn nhiều thất bại khiến người nuôi chưa thực sự đặt trọn niềm tin.

Cua lột
• 12:01 11/01/2026

Quạt vẫn chạy nhưng tôm vẫn rớt đáy: Vấn đề nằm ở đâu?

Quạt nước là thiết bị quen thuộc trong ao nuôi tôm, nhưng cũng là nơi người nuôi dễ mắc sai lầm nhất. Không ít ao đầu tư rất nhiều quạt, tiền điện tăng cao, nhưng oxy đáy vẫn thiếu và môi trường ngày càng mất ổn định.

Quạt nước
• 18:12 17/01/2026

Kinh tế tuần hoàn trong nghề cá

Trong tư duy truyền thống, cá chỉ có giá trị ở phần thịt phi lê, còn lại bị xem là phế phẩm gây ô nhiễm. Tuy nhiên, mô hình kinh tế tuần hoàn đang đảo ngược hoàn toàn định kiến này.

Nghề cá
• 18:12 17/01/2026

Nhiều chính sách hỗ trợ nuôi biển xa bờ

Để khuyến khích phát triển nuôi biển công nghệ cao, tỉnh Khánh Hòa vừa ban hành nghị quyết hỗ trợ 100% kinh phí mua bảo hiểm tai nạn cho người lao động làm việc trên các lồng bè và phương tiện phục vụ nuôi trồng. Chính sách này được ví như "lá chắn" an toàn, giúp ngư dân yên tâm đầu tư vươn ra các vùng biển xa.

Nuôi biển
• 18:12 17/01/2026

Hành trình chuẩn hóa thủy sản vào siêu thị

Đưa sản phẩm thủy sản vào kênh bán lẻ hiện đại là xu hướng tất yếu để nâng cao giá trị kinh tế và khẳng định thương hiệu. Tuy nhiên, để trụ vững trên kệ hàng siêu thị, doanh nghiệp và người nuôi buộc phải giải quyết bài toán về sự đồng nhất chất lượng và năng lực cung ứng ổn định.

Tôm
• 18:12 17/01/2026

Cách xử lý khi tôm bị đóng rong và bám bẩn đuôi trong ao nuôi cũ

Trong những cái ao đã nuôi qua nhiều năm, lớp bùn thải tích tụ dưới đáy chính là nguyên nhân chính khiến tôm dễ bị đóng rong hoặc bám bẩn ở phần đuôi.

Tôm
• 18:12 17/01/2026
Some text some message..