Thị trường Trung Quốc “mở cửa lớn” cho thủy sản Việt Nam

Cua ghẹ bứt phá nhờ chế biến sâu và chất lượng ổn định

Theo số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), trong năm tháng đầu năm 2025, kim ngạch xuất khẩu cua, ghẹ và các loại giáp xác khác sang Trung Quốc đạt gần 80 triệu USD, tăng 71% so với cùng kỳ năm ngoái. Nếu giữ vững tốc độ này, giá trị xuất khẩu cả năm có thể vượt mốc 200 triệu USD, cao nhất từ trước đến nay.

Nhu cầu tiêu thụ cua ghẹ tại các thành phố lớn như Bắc Kinh, Thượng Hải và Quảng Châu tiếp tục tăng nhờ nguồn cung trong nước ổn định, sản phẩm ngày càng được chế biến đa dạng như cua hấp chín, cua bóc nõn, cua đóng túi chân không. Những sản phẩm này phù hợp với các hệ thống nhà hàng, siêu thị và kênh thương mại điện tử. Ngoài ra, các tiêu chuẩn về truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm cũng đang được các doanh nghiệp Việt đáp ứng tốt, trong khi giá thành vẫn cạnh tranh so với các nước xuất khẩu khác, giúp cua ghẹ Việt dễ dàng tiếp cận phân khúc trung và cao cấp.

Cua ghẹ Việt nâng chuẩn – tăng tốc vào thị trường cao cấp Trung Quốc. Ảnh: VnBusiness

Tôm và cá tra giữ vững thị phần tại thị trường tỷ dân

Bên cạnh cua ghẹ, các sản phẩm như tôm hùm, tôm sú và cá tra tiếp tục duy trì sức tiêu thụ ổn định tại Trung Quốc. Đáng chú ý, dù xuất khẩu cá tra trong sáu tháng đầu năm giảm nhẹ 4% so với cùng kỳ, Trung Quốc vẫn là thị trường lớn nhất của cá tra Việt Nam với giá trị đạt 249 triệu USD.

Các sản phẩm tôm có kích thước lớn, mẫu mã đẹp và được chế biến phù hợp đang ngày càng được ưa chuộng trong các dịp lễ tết, đặc biệt dưới hình thức quà biếu. Điều này cho thấy nhu cầu cao cấp hóa trong tiêu dùng đang gia tăng tại Trung Quốc, mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp Việt chuyển sang các sản phẩm có giá trị gia tăng.

Tiềm năng thị trường vẫn rất lớn

Mặc dù người tiêu dùng Trung Quốc đang có xu hướng thắt chặt chi tiêu, thị trường này vẫn duy trì sức mua mạnh đối với nhóm thủy sản, đặc biệt trong các dịp lễ lớn. Trung thu, Tết Dương lịch và Tết Nguyên đán là những thời điểm vàng để doanh nghiệp tăng đơn hàng, nhất là với các sản phẩm chế biến sâu như cua bóc nõn, tôm hấp chín hoặc cá tra fillet cao cấp.

Cua ghẹ, tôm cá chế biến cao cấp đang được thị trường Trung Quốc ưa chuộng. Ảnh: Sưu tầm

Cơ hội đi kèm thách thức

Tăng trưởng xuất khẩu sang Trung Quốc không đồng nghĩa với dễ dàng. Các doanh nghiệp Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức như yêu cầu kiểm dịch gắt gao, quy định truy xuất nguồn gốc bắt buộc, và các tiêu chí về bao bì, nhãn mác ngày càng chi tiết. Ngoài ra, Trung Quốc còn là thị trường cạnh tranh khốc liệt, với sự hiện diện ngày càng lớn từ các quốc gia có thế mạnh nuôi trồng và giá thành thấp như Ecuador, Ấn Độ, Thái Lan.

Chi phí logistics biến động, cùng với sự thay đổi liên tục trong chính sách thương mại của Trung Quốc, cũng là những yếu tố khiến doanh nghiệp phải theo dõi sát sao để kịp thời điều chỉnh chiến lược kinh doanh.

Doanh nghiệp Việt cần làm gì?

Để không bị bỏ lỡ cơ hội tại thị trường Trung Quốc – nơi có nhu cầu lớn, sức tiêu thụ cao và ngày càng hướng tới sản phẩm chất lượng – doanh nghiệp thủy sản Việt cần tăng tốc theo hướng bài bản, chuyên nghiệp và linh hoạt hơn bao giờ hết:

Đầu tư vào chế biến sâu

Thịt ghẹ hấp chín, cua bóc nõn IQF, cua đóng túi chân không... đang là những sản phẩm “cháy hàng” tại Trung Quốc, đặc biệt qua các kênh nhà hàng cao cấp và thương mại điện tử. Doanh nghiệp cần chuyển từ xuất thô sang sản phẩm giá trị gia tăng để gia tăng biên lợi nhuận và giữ chân khách hàng lâu dài.

Chuẩn hóa chuỗi cung ứng

Việc truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm không còn là lựa chọn, mà là điều kiện tiên quyết. Càng sớm chuẩn hóa, doanh nghiệp càng có cơ hội mở rộng thị phần.

Tận dụng kênh phân phối hiện đại

Thay vì phụ thuộc vào thương lái hoặc thị trường truyền thống, doanh nghiệp nên chủ động kết nối với hệ thống siêu thị, chuỗi nhà hàng và sàn TMĐT lớn hay các kênh nhập khẩu chính ngạch.

Thích ứng linh hoạt với chính sách mới

Trung Quốc thường xuyên thay đổi quy định nhập khẩu, kiểm dịch, bao bì... Do đó, cần theo sát thông tin, chủ động cập nhật và điều chỉnh chiến lược theo từng vùng miền để tránh bị động.

Truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn vệ sinh là điều kiện bắt buộc để vào thị trường Trung Quốc. Ảnh: Hải quan Online

Trung Quốc không chỉ là thị trường tiềm năng, mà còn là “sân chơi” cạnh tranh quyết liệt. Doanh nghiệp thủy sản Việt Nam cần nhanh chóng chuẩn hóa, nâng cao chất lượng và chủ động chiến lược dài hơi để giữ vững nhịp tăng trưởng bền vững tại thị trường đầy tiềm năng này.