Thực trạng và giải pháp đối với nghề lưới kéo trong khai thác thủy sản

Thực hiện Quyết định 1445 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tổng thể phát triển thủy sản đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030, trong đó định hướng phát triển số lượng tàu khai thác xa bờ đến năm 2020 khoảng 30.000 chiếc và quy hoạch sản lượng khai thác cụ thể đối với từng vùng biển, khuyến khích nghề khai thác hải sản thân thiện với môi trường, nguồn lợi như: lưới vây, lưới rê, nghề câu, nghề chụp và dịch vụ hậu cần, giảm các nghề khai thác xâm hại đến nguồn lợi thủy hải sản như nghề lưới kéo.

Thời gian qua, nghề lưới kéo của ngư dân vùng ven biển ngày càng tăng, khiến nguồn lợi hải sản bị tận diệt, ảnh hưởng đến sinh kế của con người, làm mất trật tự an ninh vùng ven biển, gây bức xúc cho cộng đồng ngư dân ven biển. Do đó ngày 18/11/2015, Bộ NN và PTNT đã ra Công văn chính thức số 9443 về việc tăng cường quản lý hoạt động khai thác thủy sản. Trong đó chú trọng quản lý việc đóng mới tàu cá tại các địa phương và tạm dừng việc đóng mới tàu cá làm nghề lưới kéo.

Theo thống kê của Chi Cục Thủy sản tỉnh Sóc Trăng, tính đến 6/2016, toàn tỉnh có 1.172 tàu thuyền đánh bắt hải sản, trong đó chỉ có hơn 320 chiếc đánh bắt xa bờ, còn lại khai thác thủy sản gần bờ. Tổng sản lượng khai thác 6 tháng đầu năm tăng hơn so cùng kỳ năm 2015, ước đạt 29.500 tấn. Trong đó đáng lo ngại là các tàu làm nghề lưới kéo đã đánh bắt cả cá con, thủy hải sản còn nhỏ, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn tài nguyên của biển. Để đảm bảo nguồn lợi thủy sản phát triển bền vững trên vùng biển Sóc trăng, Sở NN và PTNT đã ra thông báo về việc tạm dừng việc đóng mới tàu cá làm nghề lưới kéo và cải hoán đối với các tàu từ nghề khác chuyển sang nghề lưới kéo kể từ ngày 01/01/2016; đồng thời không cấp giấy phép khai thác thủy sản đối với các tàu từ nghề khác chuyển sang nghề lưới kéo trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng. Ông Trần Hoàng Dũng, Chi Cục Phó Chi Cục Thủy sản tỉnh Sóc Trăng, cho biết: “Những năm gần đây, nghề lưới kéo phát triển khá nhiều, đây là một trong những nghề không mấy thân thiện với nguồn lợi thủy sản vì khi khai thác không có tính chọn lọc, trong quá trình đánh bắt có thể khai thác tất cả các loại thủy sản từ lớn đến nhỏ. Với tình hình đó, chúng tôi cũng thường xuyên tăng cường quản lý hoạt động khai thác thủy sản và cho tạm dừng việc đóng mới tàu lưới kéo trên địa bàn tỉnh, không cấp giấy phép cho tàu hoạt động lưới kéo và có nhiều biện pháp xử lý nghiêm đối với những tàu sử dụng lưới kéo để khai thác thủy hải sản trên địa phận vùng biển và ven biển của tỉnh quản lý”.

Sóc Trăng khuyến khích ngư dân chuyển từ mô hình khai thác thủy sản bằng lưới kéo sang hình thức khai thác khác.

Thời gian qua, các địa phương đã tích cực triển khai quy hoạch một cách hiệu quả. Địa phương có số tàu thuyền làm nghề lưới kéo nhiều nhất là thị trấn Trần Đề, huyện Trần Đề, với hơn 75% tổng số tàu của thị trấn có làm nghề lưới kéo. Tuy nhiên công tác quản lý đóng mới, quản lý khai thác nghề lưới kéo vẫn còn nhiều khó khăn, ngành chức năng nơi đây đang tích cực triển khai một số nội dung để tăng cường công tác này. Ông Nguyễn Thanh Tâm, Chủ tịch UBND thị trấn Trần Đề, cho biết: “Hiện nay trên địa bàn thị trấn có khoảng 75% tàu hành nghề lưới kéo với viền chì từ 30 đến 40 mét và từ 50 đến 70 mét, đây là nghề truyền thống của ngư dân, nên muốn thay đổi để chuyển sang nghề khác thì phải có lộ trình, thời gian và sự hỗ trợ từ phía Nhà nước trong việc tạo nguồn vốn để chuyển đổi mô hình cho ngư dân làm nghề lưới kéo”.

Bên cạnh cho dừng đóng mới tàu lưới kéo tại các địa phương, Sở NN và PTNT Sóc Trăng chỉ đạo cần kiểm soát chặt chẽ các tàu đã và đang làm nghề khai thác thủy sản bằng lưới kéo, ngăn chặn các hình thức khai thác mang tính hủy diệt, khuyến khích các tàu này chuyển sang các hình thức đánh bắt thân thiện với môi trường. Đồng thời tăng cường công tác tuyên truyền nâng cao ý thức ngư dân, để cùng hợp tác với các ngành chức năng bảo vệ nguồn lợi thủy sản một cách bền vững./.