Thuế đối ứng tại Mỹ: Cá tra Việt hưởng lợi, tôm đối mặt thách thức lớn

Bức tranh xuất khẩu và diễn biến tại thị trường Mỹ

Theo số liệu thống kê, xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong 9 tháng đầu năm 2025 đạt hơn 8,3 tỷ USD, tăng 16% so với cùng kỳ. Trong đó, tôm và cá tra tiếp tục là hai mặt hàng chủ lực, đóng góp tới 60% tổng doanh số.

Tại thị trường Mỹ, một trong ba thị trường lớn nhất, kim ngạch xuất khẩu 9 tháng tăng 8%. Tuy nhiên, đà tăng này chủ yếu đến từ các sản phẩm khác, trong khi tôm chỉ tăng 4% và cá tra tăng 1%. Đáng chú ý, sau khi mức thuế đối ứng 20% chính thức được áp dụng từ ngày 01/08/2025, doanh số xuất khẩu thủy sản sang Mỹ không những không giảm mà còn dần tăng trở lại, thậm chí đạt mức cao nhất trong 5 năm so với cùng giai đoạn.

Cá tra hưởng lợi, kỳ vọng chiếm lĩnh thị phần

Theo phân tích của Chứng khoán Agriseco, nhóm hàng cá da trơn, đặc biệt là cá tra, được kỳ vọng sẽ hưởng lợi lớn từ chính sách thuế mới. Hiện tại, thủy sản Việt Nam chịu mức thuế đối ứng là 20%, trong khi đối thủ cạnh tranh trực tiếp là cá rô phi của Trung Quốc chịu mức thuế lên tới 45%.

Khoảng cách thuế quan này tạo ra một lợi thế cạnh tranh đáng kể, được kỳ vọng sẽ giúp cá tra Việt Nam dần chiếm lĩnh thị phần mà cá rô phi Trung Quốc để lại. Tín hiệu tích cực ban đầu đã được ghi nhận khi một số doanh nghiệp như ANV có sự tăng trưởng tốt trong quý III, có thể nhờ vào việc dịch chuyển đơn hàng tại thị trường Mỹ.

Ngành tôm đối mặt cạnh tranh gay gắt hơn

Ngược lại với cá tra, ngành tôm lại đang đối mặt với nhiều thách thức hơn. Vốn dĩ, giá tôm Việt Nam đã cao hơn so với các đối thủ như Ecuador, Ấn Độ hay Indonesia do chi phí sản xuất cao.

Việc Mỹ giảm thuế đối ứng với tôm Việt Nam từ 46% xuống còn 20% là một tín hiệu tích cực, nhưng mức thuế này vẫn cao hơn so với Ecuador (15%) và Indonesia (19%). Điều này khiến sức cạnh tranh của tôm Việt Nam càng trở nên khó khăn hơn.

Rủi ro lớn nhất hiện nay đối với ngành tôm là kết quả của đợt rà soát hành chính thuế chống bán phá giá lần thứ 19 (POR19). Nếu một mức thuế chống bán phá giá cao, ví dụ 35%, được áp dụng sau khi có kết quả cuối cùng vào tháng 12/2025, các nhà xuất khẩu tôm Việt Nam sẽ gặp áp lực rất lớn, thậm chí có thể phải dịch chuyển đơn hàng sang các thị trường khác.