Tìm ra tác nhân gây bệnh hoại tử gan tụy trên tôm nuôi

Hội chứng gan tụy cấp tính (tên tiếng Anh là Acute Hepatopancreatic Necrosis Syndrome - AHPNS) hay còn gọi là Hội chứng chết sớm (Early Mortality Syndrome - EMS) xuất hiện lần đầu tiên tại Trung Quốc (2009), Việt Nam (2010), Malaysia (2010) và Thái Lan (2012) đã gây ra những thiệt hại nặng nề cho nghề nuôi tôm.

Ở nước ta, Hội chứng hoại tử gan tụy cấp xuất hiện tại các vùng nuôi tôm ở đồng bằng sông Cửu long từ năm 2010. Năm 2011, 2012 dịch bệnh tiếp tục xảy ra, tập trung tại Trà Vinh, Sóc trăng, Kiên Giang và ở một số tỉnh ven biển như Hải Phòng, Quảng Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Ngãi, Bình Định, Khánh Hòa, Ninh Thuận và Bình Thuận.

Cục Thú y (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn) cho biết, được sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế và các chuyên gia đầu ngành về bệnh học thủy sản, đến nay việc nghiên cứu tác nhân gây ra Hội chứng hoại tử gan tụy cấp (AHPNS) trên tôm nuôi đã có những kết quả ban đầu.

Theo nghiên cứu, tác nhân gây bệnh được xác định do vi khuẩn Vibrio parahaemolytics. Vi khuẩn này đã bị nhiễm bởi một loại thể thực khuẩn (phage) sinh ra độc tố cực mạnh gây hội chứng AHPNS cho tôm nuôi, đồng thời vi khuẩn này không mang gene TDH (gene gây dung huyết trực tiếp đề kháng với nhiệt độ) có khả năng gây bệnh cho con người. Mức độ trầm trọng của dịch bệnh ở từng vùng nuôi phụ thuộc vào chất lượng tôm giống và điều kiện môi trường ao nuôi (dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, oxy hoà tan thấp, độ mặn cao, bị ô nhiễm hữu cơ).

Để hạn chế dịch bệnh, triển khai vụ nuôi tôm năm 2013 đạt hiệu quả cao, Trung tâm Khuyến nông- Khuyến ngư Khánh Hòa lưu ý các hộ, cơ sở nuôi tôm trong tỉnh thực hiện các biện pháp chỉ đạo của Tổng cục Thuỷ sản như sau:

- Các cơ sở nuôi tôm nên mua con giống từ các trại giống uy tín, đảm bảo chất lượng, có chứng nhận kiểm dịch của cơ quan thú y; sử dụng thức ăn đảm bảo chất lượng, đồng thời đảm bảo điều kiện môi trường nuôi tốt, tăng sức đề kháng cho tôm.

- Không sử dụng các loại chế phẩm sinh học không đảm bảo bảo chất lượng (lượng vi sinh hữu ích thấp hơn đã công bố, thậm chí chứa các vi khuẩn có hại).

- Các cơ sở nuôi cần có ao lắng, ao xử lý nước trước khi cấp vào ao nuôi. Tuyệt đối không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật để diệt giáp xác; luôn đảm bảo các điều kiện môi trường thích hợp cho tôm sinh trưởng như duy trì nồng độ oxy hòa tan cao, độ mặn hợp lý và nhiệt độ nước ổn định.

-Tôm nuôi mới thả phải được giám sát chặt chẽ, khi tôm có dấu hiệu khác thường phải báo ngay cho cơ quan thú y để kịp thời xử lý; đảm bảo thời gian bỏ trống ao định kỳ hoặc chuyển sang nuôi các đối tượng khác để cắt đứt vòng đời tác nhân gây bệnh.

- Quản lý chặt việc vận chuyển tôm giống và tôm thương phẩm trong nước để tránh lây lan mầm bệnh; thực hiện nghiêm việc kiểm tra, kiểm soát việc sử dụng thuốc, chế phẩm sinh học, vi sinh vật, hóa chất dùng trong nuôi trồng thủy sản phải nằm trong danh mục được phép lưu hành của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn.

- Đối với các ao bị dịch bệnh phải tẩy trùng triệt để, khoanh vùng, cách ly. Không được xả nước thải, tôm chết bừa bãi ra ngoài môi trường xung quanh./.