Tôm Việt bứt tốc tại EU: Cơ hội vàng giữa vùng xoáy thương mại toàn cầu

Tôm chân trắng dẫn dắt tăng trưởng, tôm chế biến tăng mạnh

Tôm chân trắng tiếp tục là đầu tàu với kim ngạch 206 triệu USD – tăng gần 18%, chiếm tới 81,9% tổng xuất khẩu sang EU. Trong đó, cả tôm chế biến và tôm tươi/sống/đông lạnh đều ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, lần lượt 17% và 18,6%.

Ngược lại, tôm sú chỉ đạt 25 triệu USD – giảm 7,1%. Riêng dòng tôm chế biến khác (ngoài chân trắng và tôm sú) tăng mạnh tới 50%, cho thấy thị trường đang ưa chuộng các sản phẩm tiện lợi, đa dạng và có giá trị gia tăng cao.

EU nổi lên như “pháo đài an toàn” giữa biến động thuế quan

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu nhiều rủi ro, đặc biệt là kế hoạch áp thuế chống trợ cấp tại Mỹ, EU trở thành “vùng trú ẩn” đáng tin cậy của ngành tôm Việt. Nhu cầu nhập khẩu từ châu Âu đang trên đà tăng trở lại. Thống kê cho thấy lượng tôm nhập khẩu của EU từ Ecuador tăng 49%, từ Ấn Độ tăng 42%, báo hiệu một cuộc đua cạnh tranh đang nóng dần lên.

Riêng trong nửa đầu năm 2025, tổng nhập khẩu tôm vào EU ước tăng 25%, và doanh số bán sang các nước châu Âu khác cũng tăng 8%. Trong bối cảnh đó, tôm Việt có cơ hội rõ ràng để mở rộng thị phần nếu đáp ứng được yêu cầu khắt khe của thị trường này.

 EU đang trở thành điểm đến ổn định cho tôm Việt Nam. Ảnh: Sưu tầm

Rào cản chất lượng – Bài toán không thể xem nhẹ

Tuy là thị trường tiềm năng, EU cũng nổi tiếng là một trong những khu vực có yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt bậc nhất thế giới. Các nhà nhập khẩu tại đây đặt trọng tâm vào tính minh bạch trong chuỗi cung ứng, khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng, cũng như yêu cầu sản phẩm đạt các chứng nhận quốc tế như ASC, GlobalG.A.P, hoặc Organic.

Đặc biệt, EU có xu hướng ưu tiên những sản phẩm cao cấp được đóng gói thương hiệu, như tôm thẻ bóc vỏ, tôm sú nuôi tự nhiên có chứng nhận sinh thái. Madagascar là một ví dụ điển hình khi xây dựng được thương hiệu quốc gia cho tôm sú và bán được với giá cao tại thị trường Pháp.

Song song với yêu cầu chất lượng, thị trường bán lẻ EU cũng đang dịch chuyển. Khi các chi phí sản xuất và vận hành tăng, các chuỗi siêu thị thực phẩm trở nên cẩn trọng hơn về giá, trong khi phân khúc nhà hàng, dịch vụ ăn uống lại nhạy cảm hơn trước. Đây là cơ hội nhưng cũng là thách thức cho doanh nghiệp Việt trong việc định vị sản phẩm phù hợp từng kênh phân phối.

Giữ vững vị thế: Cần chiến lược dài hơi và khác biệt

Chuyển hướng từ giá sang giá trị

Để duy trì đà tăng trưởng tại EU và mở rộng thị phần trong thời gian tới, các doanh nghiệp xuất khẩu tôm Việt Nam cần có chiến lược tiếp cận bài bản. Trước tiên là định vị lại cách cạnh tranh – không còn chạy đua về giá, mà cần chuyển sang nhấn mạnh vào chất lượng, tính bền vững và minh bạch. Đây cũng chính là tiêu chí ngày càng được người tiêu dùng và hệ thống phân phối tại châu Âu ưu tiên hàng đầu.

Đầu tư vào sản phẩm cao cấp và truy xuất minh bạch

Phát triển các dòng sản phẩm cao cấp như tôm hữu cơ, tôm đạt chứng nhận ASC hay tôm sú mang thương hiệu riêng sẽ là hướng đi dài hạn. Song song đó, doanh nghiệp cần đầu tư công nghệ truy xuất nguồn gốc – sử dụng mã QR, blockchain – để nâng cao sự tin cậy và minh bạch cho sản phẩm khi đến tay người tiêu dùng EU.

Thâm nhập hệ thống bán lẻ xanh châu Âu

Một cánh cửa lớn khác đang mở ra là hệ thống bán lẻ “xanh” tại châu Âu. Các chuỗi như Lidl, Aldi hay Waitrose ngày càng ưu tiên sản phẩm đạt chuẩn sinh thái, truy xuất rõ ràng. Việc hiện diện trong những hệ thống này không chỉ giúp tăng doanh số mà còn là bước đi chiến lược để xây dựng chỗ đứng vững chắc cho tôm Việt giữa cuộc cạnh tranh khốc liệt tại thị trường EU.

Đổi mới tư duy, nâng tầm giá trị là con đường duy nhất để tôm Việt vững bước tại thị trường khó tính EU. Ảnh: Sưu tầm

EU: Thị trường không dành cho những ai chậm thích ứng

Trong bối cảnh thị trường xuất khẩu thủy sản toàn cầu liên tục biến động, EU đang nổi lên như một điểm tựa ổn định, nhưng cũng đầy thách thức. Để giữ vững lợi thế tại khu vực này, ngành tôm Việt Nam cần không chỉ duy trì chất lượng, mà còn chủ động thích ứng với các xu hướng tiêu dùng mới. Khi đầu tư bài bản vào giá trị thay vì giá rẻ, tôm Việt hoàn toàn có thể nâng tầm thương hiệu và củng cố vị thế tại thị trường EU trong dài hạn.