Hàng rào kỹ thuật và thuế quan cùng lúc siết chặt
Tần suất kiểm tra của FDA gia tăng khiến doanh nghiệp khó chủ động kế hoạch giao hàng. Thời gian thông quan không xác định làm phát sinh chi phí lưu kho và tạo áp lực dòng tiền.
Song song đó là bài toán thuế. Thuế đối ứng ở mức 20% chỉ thực sự có ý nghĩa khi so sánh với đối thủ. Ấn Độ đang chịu mức thuế cao hơn, song thuế chống bán phá giá với mức sơ bộ 35,29% lại tạo sức ép lớn lên tôm Việt. Cạnh tranh từ Ecuador và Ấn Độ về giá và sản lượng vẫn luôn hiện hữu.
Rủi ro có thật, nhưng theo doanh nghiệp, đây không phải lần đầu ngành tôm Việt đối diện sóng gió tại Mỹ.
Chuyển hướng sang phân khúc cao cấp để tránh bẫy giá rẻ
Thay vì cạnh tranh trực diện ở phân khúc giá thấp, nhiều doanh nghiệp đang tập trung vào sản phẩm chế biến sâu như tôm bao bột, tôm chiên, tôm phối chế – nhóm ít chịu tác động từ thuế phòng vệ hơn.
Lợi thế của Việt Nam nằm ở tay nghề chế biến tinh xảo và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe về an toàn thực phẩm. Đây là nền tảng giúp tôm Việt đứng vững ở các thị trường cao cấp như Mỹ, EU và Nhật Bản.
Bên cạnh đó là chiến lược phát triển bền vững: truy xuất nguồn gốc, tuân thủ quy định lao động, môi trường và giảm phát thải. Những yếu tố này ngày càng trở thành điều kiện bắt buộc thay vì lợi thế cộng thêm.
Ấn Độ chịu tổng mức thuế phòng vệ cao. Indonesia gặp sự cố chuỗi cung ứng. Ecuador có lợi thế thuế nhưng chủ lực là tôm nguyên con, hạn chế ở phân khúc chế biến sâu.
Những biến động này tạo ra khoảng trống nhất định trên thị trường Mỹ. Tuy nhiên, cơ hội chỉ trở thành hiện thực nếu doanh nghiệp Việt chuẩn hóa dữ liệu, minh bạch hồ sơ và quản trị tuân thủ tốt trong các kỳ rà soát thuế.
Giữ thị phần hôm nay để nâng tầm ngày mai
Thị trường Mỹ đang bước vào giai đoạn siết chặt phòng vệ thương mại trên diện rộng. Trong bối cảnh đó, năng lực quản trị rủi ro, tính minh bạch và chiến lược sản phẩm linh hoạt sẽ quyết định vị thế của tôm Việt.
Nếu tận dụng tốt lợi thế chế biến sâu và sự dịch chuyển của nguồn cung toàn cầu, tôm Việt không chỉ giữ được chỗ đứng tại Mỹ mà còn có thể nâng vị thế trong chuỗi giá trị tôm thế giới.