Về đất Mũi săn cá thòi lòi, nướng với muối ớt

Người Cà Mau xa quê lâu ngày bao giờ cũng nhớ đến món cá thòi lòi. Tuy là món ăn dân dã nhưng lại đậm hương vị quê và còn là món ăn gợi nhớ gợi thương đối với những ai đã từng trải qua một thời thơ ấu sống ở mảnh đất Mũi nơi cuối trời đất nước.

bắt thòi lòi
Bắt cá thòi lòi bằng cách đặt xà vi, lưới.

Một lần về Cà Mau tôi cũng được mấy người bạn dẫn ra tận đất Mũi săn thòi lòi. Kiếm được mớ cá, mọi người xúm xít bên nhau kẻ nướng cá, người nấu canh chua rồi cùng nhau tiệc tùng. Có thể nói đó là lần đầu tiên anh em tôi ở Cần Thơ được thưởng thức món thòi lòi nướng, đặc sản nổi tiếng của Cà Mau.

Cá thòi lòi, sách Gia Định Thành Thông Chí gọi là phương ngư, chúng thường sống nơi các bãi bồi cạnh mé biển, nhiều nhất là đất Mũi, nơi có nhiều cây mắm, cây đước mọc ken dầy. Loại cá này kỳ vi và vảy màu sắc rất đẹp, miệng vuông, mắt lồi như mắt tôm. Thòi lòi di chuyển rất nhanh và thích ở hang sâu. Khi thấy có bóng người chúng liền lóc nhanh về miệng hang để ẩn trú. Bà con vùng biển săn bắt chúng bằng nhiều cách: cắm câu và đặt xà di.

Muốn câu cá thòi lòi, người bình dân Cà Mau dùng một cần câu cắm. Sau khi móc mồi xong, họ thả lưỡi câu vào miệng hang, khoảng một tiếng đồng hồ thăm câu một lần, khi nào cá dính câu mới giật lên. Muốn bắt được nhiều cá, mỗi người có thể sử dụng nhiều cần câu như thế để cắm ở nhiều miệng hang khác nhau.

Nhưng cách bắt hiệu quả nhất hiện nay là đặt xà di. Xà di cũng có hai loại. Một loại bện bằng lá dừa nước giống như hình cái xà di đuổi chuột nhưng chỉ dài chừng 30 cm, một đầu to như miệng ống trúm, đầu kia tóp lại để khi cá chui vào không thể quay đầu ra được. Một loại làm bằng lưới, cũng có kích thước như loại trên nhưng thay gì làm bằng lá dừa người ta lại dùng chỉ gân đan thành lưới.

Đợi lúc nước ròng, khi các bãi bồi lần lượt nhô lên các miệng hang, bà con mới tìm những hang có cá để úp miệng xà di đúng vào vị trí cá ra vào. Cứ độ 20 – 30 phút là cá sẽ tự động trồi lên và chui thẳng vào miệng xà di. Bắt xong, bà con lại tiếp tục tìm hang khác.  

Có dịp về huyện Ngọc Hiển hoặc Đất Mũi (Cà Mau) chúng ta hãy ra tận bãi biển để khám phá cảnh săn cá thòi lòi và thưởng thức các món ngon từ thòi lòi, độc đáo nhất là món nướng muối ớt, tuy dân dã nhưng hương vị thật đậm đà khó quên.

Muốn làm món nướng này, ta chọn 1 - 2 kg thòi lòi tươi sống, rửa sạch, để nguyên con, sau đó ướp với muối ớt trước khi đem nướng. Cũng có nhiều cách nướng, hoặc nướng vỉ hoặc xỏ lụi để nướng kiểu cá lóc nướng trui. Khi da cá vừa ửng vàng, bốc lên mùi thơm phức cũng là lúc cá sắp chín. Khi ăn món này, ta nên cạo bớt lớp khét bên ngoài. Nếu cần có thể bôi lên một lớp muối ớt hoặc mỡ hành để tăng thêm mùi vị giúp kích thích vị giác. Món này ngon nhất là chấm với nước măm me vừa mặn vừa chua cay thật vô cùng hấp dẫn.

Thòi lòi Đất Mũi và Ngọc Hiển lúc nào cũng mập ú, thơm ngon, thịt nhiều. Ngoài nướng ra, cá thòi lòi đem kho tộ, bỏ tiêu bỏ hành cũng là món ngon hết chỗ chê.

thòi lòi

tẩm ớt
Cá thòi lòi tẩm muối ớt chuẩn bị nướng.

nướng muối ớt
Cá thòi lòi nướng muối ớt.

Báo Dân Việt, 05/09/2015
Đăng ngày 06/09/2015
Bài, ảnh: Phúc Lộc
Ẩm thực

Nhận biết cá stress bằng chỉ số từ vảy

Trong nhiều năm, các nhà nghiên cứu đã tìm kiếm một cách dễ dàng để xác định thời điểm cá bị căng thẳng. Giờ đây, lần đầu tiên các nhà khoa học tại Đại học Guelph của Canada đã chỉ ra rằng hormone gây căng thẳng là cortisol tích tụ trong vảy cá từ từ và tồn tại trong nhiều tuần.

cá bị căng thẳng
• 18:20 02/11/2021

21 loại cây thủy sinh đẹp cho bể cá tại nhà- Phần 1

Một bể cá cảnh nước ngọt sẽ đẹp và độc đáo hơn rất nhiều khi có những cây thủy sinh sống động. Bài viết này lược dịch từ trang newson6 nhằm gợi ý cho người nuôi cá cảnh 21 loài cây thủy sinh phổ biến và hoàn hảo cho bể cá gia đình.

• 10:31 30/10/2021

Ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn

Một nghiên cứu mới đây của Abudusaimaiti Maierdiyal và cộng sự 2020 đã cho thấy ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn (loài cá rất quan trọng trong nghiên cứu khoa học.)

• 14:09 26/10/2021

5 bước để vệ sinh bể cá cảnh đúng cách

Những người nuôi cá cảnh sẽ biết rằng việc vệ sinh không đúng cách không chỉ xáo trộn hệ vi khuẩn có lợi trong bể cá mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe cá. Để hạn chế điều đó bài viết hướng dẫn vệ sinh bể nuôi cá cảnh đúng cách chỉ với những dụng cụ cơ bản.

Cá phượng hoàng
• 17:27 17/09/2021

Độc tố “tử thần” có thể ẩn trong món cá ủ chua quen thuộc

Một trường hợp nghi ngộ độc botulinum sau bữa cơm có món cá ủ chua tại xã Phước Chánh (Đà Nẵng) đang được cơ quan chức năng khẩn trương điều tra. Các chuyên gia cảnh báo đây là loại độc tố thần kinh cực mạnh, có thể gây liệt cơ hô hấp và đe dọa tính mạng nếu không xử trí kịp thời.

cá muối ủ chua
• 12:00 18/02/2026

Cách làm tôm khô tại nhà: Ngọt tự nhiên, để được lâu dù không có nắng

Ngày Tết cận kề, nhiều người băn khoăn không biết chuẩn bị món gì vừa ngon vừa tiện đãi khách thì hãy nghĩ đến món tôm khô - lựa chọn quen thuộc vì dễ bảo quản, dùng được lâu và chế biến nhanh. Thay vì mua sẵn ngoài chợ, bạn có thể tự làm tôm khô tại nhà để đảm bảo vệ sinh và giữ trọn vị ngọt tự nhiên

tom-kho
• 12:00 06/02/2026

Hơn nửa thập kỷ giữ lửa tại làng Vũ Đại với món cá kho trứ danh

Cá kho làng Vũ Đại không chỉ là món ăn truyền thống mà còn là biểu tượng văn hóa ẩm thực đặc sắc của vùng đất Hà Nam. Với quy trình chế biến kỳ công kéo dài hàng chục tiếng đồng hồ, món ăn này đã khẳng định vị thế đặc sản cao cấp trong các dịp lễ Tết.

Cá kho
• 12:13 30/01/2026

Vì sao người Việt chuộng tôm khô ngày Tết?

Khi những cơn gió chướng bắt đầu thổi về trên những cánh đồng miền Tây, mang theo cái se lạnh dịu nhẹ của những ngày cuối năm, cũng là lúc các làng nghề ven biển bước vào mùa rộn ràng nhất.

Tôm khô
• 10:33 26/01/2026

Phụ thu 10% và những điều chỉnh tức thời của thị trường nhập khẩu thủy sản tại Hoa Kỳ

Chính sách phụ thu nhập khẩu 10% của Hoa Kỳ đang tạo ra nhiều biến động đối với thị trường thủy sản toàn cầu, buộc các nhà nhập khẩu phải nhanh chóng điều chỉnh chiến lược kinh doanh, chuỗi cung ứng và cấu trúc chi phí. Diễn biến này được dự báo sẽ tác động trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong năm 2026.

chế biến thủy sản
• 15:48 13/03/2026

Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời cử tri TP.HCM về giải pháp ngăn thực phẩm bẩn

Trước lo ngại về tình trạng sử dụng chất cấm trong chăn nuôi, thủy sản và thực phẩm không rõ nguồn gốc, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách, tăng cường hậu kiểm và xử lý nghiêm vi phạm để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

cá
• 15:48 13/03/2026

Làm Thế Nào Để Một Trang Trại Cá Có Thể Kiếm Được Lợi Nhuận?

Lợi nhuận trong nuôi cá không đến từ việc cắt giảm chi phí bằng mọi giá, mà đến từ khả năng tối ưu biên lợi nhuận trên mỗi kilogram cá bán ra. Điều này phụ thuộc vào ba yếu tố cốt lõi: lựa chọn loài nuôi, phương thức nuôi và chiến lược thức ăn.

• 15:48 13/03/2026

Xung Đột Trung Đông Leo Thang: Chuỗi Cung Ứng Thủy Sản Việt Nam Đối Mặt Rủi Ro Lớn

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP), Trung Đông đang nổi lên là một trong những thị trường tăng trưởng đáng chú ý của thủy sản Việt Nam.

cảng
• 15:48 13/03/2026

Chuyển giao công nghệ tạo giống tôm kháng bệnh (SPR)

Việc chuyển giao thành công kỹ thuật chọn giống kháng bệnh chính là chìa khóa giải quyết triệt để rủi ro từ gốc rễ, thay vì thụ động chạy chữa bằng hóa chất như trước đây.

tôm
• 15:48 13/03/2026
Some text some message..