Vịnh Cam Ranh: Trả lại màu xanh cho nước và một tương lai mới cho ngư dân

Cuộc mưu sinh và những vết sẹo trên mặt vịnh

Đối với hàng trăm hộ dân, những chiếc lồng nổi, lồng chìm giăng khắp mặt nước không chỉ là tài sản, mà là cả một cuộc sống. Đó là nguồn thu nhập chính, là tương lai của con cái họ. Việc nuôi trồng tự phát, dù biết là tạm bợ và rủi ro, nhưng trong nhiều năm vẫn là con đường ngắn nhất để bám biển mưu sinh.

Tuy nhiên, sự phát triển không theo quy hoạch này đã để lại những vết sẹo sâu sắc. Vịnh Cam Ranh không chỉ mất đi vẻ mỹ quan, mà các luồng hàng hải quan trọng bị lấn chiếm, hệ sinh thái dưới mặt nước dần ngột ngạt vì ô nhiễm. Mâu thuẫn giữa việc phát triển kinh tế trước mắt và bảo tồn giá trị bền vững cho tương lai trở nên gay gắt hơn bao giờ hết.

Dù các cơ quan chức năng đã không ngừng vận động, đến giữa tháng 7 năm 2025, vẫn còn gần 90 hộ dân chật vật bám trụ trong các vùng nước cấm, đứng giữa lựa chọn khó khăn: di dời để trả lại sự trong lành cho vịnh, hay tiếp tục cuộc sống lênh đênh vốn đã quen thuộc?

Nuôi trồng thủy sản trên vịnh Cam Ranh: sinh kế và những vết sẹo môi trường. Ảnh: Báo khánh hoà

Cuộc chuyển mình và tầm nhìn về một ngành nuôi trồng bền vững

Trước thực trạng này, tỉnh Khánh Hòa quyết định thực hiện một cuộc chuyển mình cho vịnh Cam Ranh. Đây không chỉ là một chiến dịch di dời, mà là một cuộc tái thiết toàn diện, mở ra một chương mới cho ngành nuôi trồng thủy sản nơi đây.

Giải pháp không chỉ dừng lại ở việc yêu cầu người dân di dời khỏi vùng cấm. Một vùng đất hứa mới đã được mở ra: khu vực biển rộng gần 885ha tại xã Nam Cam Ranh được quy hoạch bài bản, sẵn sàng đón các lồng bè.

Quan trọng hơn cả là sự thay đổi về tư duy. Thay vì những chiếc lồng gỗ truyền thống, dễ hư hỏng và gây ô nhiễm, một tiêu chuẩn mới được đặt ra. Đó là những hệ thống lồng nuôi làm từ vật liệu HDPE hiện đại, có khả năng chống chịu bão gió cấp 6-7, thân thiện với môi trường và đảm bảo mỹ quan. Đây không chỉ là việc thay đổi công cụ, mà là một cuộc cách mạng về công nghệ, hướng tới việc tạo ra những sản phẩm thủy sản sạch, an toàn và có giá trị cao.

Một lộ trình đầy tham vọng đã được vạch ra:

Hết năm 2025: 10% lồng bè sẽ được chuyển đổi.

Giai đoạn 2026-2027: Con số này sẽ là 50%.

Đến năm 2029: Toàn bộ lồng bè trên vịnh sẽ theo tiêu chuẩn mới.

Nuôi trồng thủy sản ở Cam Ranh trước khi chuyển đổi sang mô hình mới. Ảnh: ST

Con đường phía trước không hề dễ dàng. Việc di dời và chuyển đổi đòi hỏi sự nỗ lực chung tay của cả chính quyền và người dân. Chính quyền cơ sở cần có phương án hỗ trợ hợp lý để người dân an cư lạc nghiệp tại vùng nuôi mới, trong khi người dân cũng cần thay đổi tập quán canh tác để thích nghi với mô hình hiện đại.

Tương lai của vịnh Cam Ranh đang được định hình lại. Đó sẽ không còn là một mặt vịnh chằng chịt phao nổi, mà là một khu nuôi trồng công nghệ cao, có quy hoạch, hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo tồn thiên nhiên. Đó là một tương lai mà ở đó, màu xanh của nước biển sẽ trong hơn, cuộc sống của ngư dân sẽ ổn định và bền vững hơn, và thương hiệu thủy sản Cam Ranh sẽ vươn xa hơn nữa.