4 nhà nâng chất nông sản

Chưa bao giờ, vấn đề an toàn thực phẩm lại đáng báo động như hiện nay. TS. Võ Mai - Phó chủ tịch Hội làm vườn Việt Nam cho biết, nhiều bệnh ung thư do thực phẩm không an toàn gây ra. Sử dụng các loại rau quả tươi nhiễm chất hóa học độc hại có nguy cơ gây ngộ độc cao nhất.

Theo số liệu của Cục Bảo vệ Thực vật (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), năm 2011 trong tổng số 1.050 mẫu rau quả được kiểm tra, có tới 106 mẫu không đảm bảo an toàn, năm 2012 trong 1.200 mẫu được kiểm tra thì 96 mẫu có sử dụng các chất hóa học quá quy định cho phép.

Kết quả phân tích dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trên toàn quốc cho thấy, gần 100% diện tích canh tác có sử dụng, trung bình cả nước sử dụng 15.000 - 25.000 tấn thuốc bảo vệ thực vật/năm.

Việc sử dụng hóa chất bừa bãi trong nuôi, trồng đã dẫn đến tình trạng hàng trăm vụ ngộ độc thực phẩm diễn ra mỗi năm, hàng nghìn người nhập viện vì ăn phải các sản phẩm không đảm bảo này và không ít người đã thiệt mạng. Song, điều mà TS. Võ Mai trăn trở chính là: cho đến thời điểm hiện tại vẫn có rất ít diện tích nuôi, trồng đảm bảo các quy trình kỹ thuật, vệ sinh an toàn thực phẩm.

Đơn cử như khu vực đồng bằng sông Cửu Long - vựa cây ăn trái với diện tích hàng trăm nghìn ha, số diện tích cây trái đảm bảo quy trình, được cấp chứng nhận chỉ mới đạt 0,14% (khoảng 400 ha). Các DN cung cấp rau sạch ra thị trường vẫn còn rất khiêm tốn. Số lượng DN có chứng nhận GAP, sản phẩm an toàn không nhiều, một phần do chi phí, song cũng một phần do ý thức của người trồng chưa cao, trong khi vấn đề bảo vệ người tiêu dùng còn bỏ ngỏ.

Theo đánh giá của một số chuyên gia, việc làm này là lợi bất cập hại, nhất là đối với thị trường xuất khẩu. Khi rau quả không đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật thì không thể xuất khẩu, còn tiêu thụ trong nước cũng có phần bị hạn chế.

Ông Lê Duy Minh - Chủ tịch Hiệp hội Trang trại và DN Nông nghiệp Việt Nam cho rằng, việc DN đưa đến tận tay các khách hàng của mình những sản phẩm chất lượng, an toàn cũng chính là đang góp phần bảo vệ lợi ích cho họ.

Bởi khi người dân lo lắng, mất niềm tin, không dám sử dụng những sản phẩm này, đương nhiên những người sản xuất chân chính, những trang trại phải bỏ vốn liếng đầu tư công nghệ, đảm bảo quy trình kỹ thuật cũng bị ảnh hưởng không nhỏ.

Thời gian qua, không ít trang trại chăn nuôi, nhà vườn, hộ sản xuất điêu đứng, bị “vạ lây” bởi kiểu làm ăn chụp giật của những kẻ hám lợi. Những đối tượng bất chấp lợi ích, sức khỏe của người tiêu dùng, đưa ra thị trường những sản phẩm như lợn siêu nạc dùng chất kích thích, gà vịt bơm nước, rau quả nhiễm chất độc, bún bẩn…

Để giải quyết bài toán này, Hiệp hội Trang trại và DN Nông nghiệp Việt Nam cho rằng, chỉ liên kết mới có thể nâng cao giá trị và cho ra đời những sản phẩm an toàn. Khi người tiêu dùng, bạn hàng được bảo vệ về mặt quyền lợi cũng có nghĩa các DN nông nghiệp, người sản xuất đang bảo đảm thị phần cho chính mình và hướng tới xuất khẩu thu về các giá trị to lớn.

Thời gian gần đây, một số DN như Satra, Vinamilk… đã liên kết với người nông dân, đầu tư cây con giống và các quy trình kỹ thuật nhằm cho ra đời những sản phẩm an toàn. Nhiều hộ nông dân trồng trọt, chăn nuôi cam kết đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm từ trang trại đến bàn ăn, bù lại họ được hỗ trợ về vốn, kỹ thuật, con giống...

Như vậy, không chỉ DN, người sản xuất mà người tiêu dùng đều được hưởng lợi. Tuy nhiên, số DN làm được như vậy chưa nhiều. Ông Phạm Thiết Hòa - Giám đốc Trung tâm Tư vấn và hỗ trợ nông dân TP. Hồ Chí Minh cho biết, người nông dân trực tiếp sản xuất rất muốn tham gia cung ứng tới tay người tiêu dùng sản phẩm đảm bảo chất lượng.

Nhưng thực tế còn bị hạn chế nhiều, bởi quy mô sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, chưa đủ lực để đầu tư kỹ thuật tiên tiến, chưa được phổ biến, nắm bắt nhiều về kỹ thuật để đảm bảo việc canh tác, chăn nuôi đúng với yêu cầu đặt ra…

Vì vậy, để nâng cao chất lượng và giá trị cho sản phẩm nông nghiệp, nhiều DN cho rằng cần có những chương trình cụ thể, thiết thực, đảm bảo quyền lợi của các bên tham gia, từ đó mới có thể xây dựng chương trình đi vào cuộc sống, chứ không chỉ dừng lại ở việc hô hào, mạnh ai nấy làm.

Để hiện thực mong muốn này, mới đây, Hiệp hội Trang trại và DN Nông nghiệp Việt Nam phối hợp với Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, Cục Công tác phía Nam (Bộ Khoa học và Công nghệ), Hội Nông dân TP. Hồ Chí Minh, Hiệp hội DN TP. Hồ Chí Minh… ký kết Biên bản hợp tác triển khai Chương trình phát triển Kinh tế DN và Trang trại.

Chương trình nhằm mục đích liên kết 4 nhà (nhà nước, nhà khoa học, DN và nông dân) để đưa nền nông nghiệp, kinh tế trang trại Việt Nam mang lại hiệu quả kinh tế cao và phát triển bền vững.