6 mẹo để quản lý chất lượng nước trong nuôi tôm

Việc xây dựng và duy trì chất lượng nước tốt trong suốt quá trình nuôi tôm sẽ là chìa khóa quyết định cho một sự thành công lâu dài.

đo nước nuôi tôm
Duy trì chất lượng nước tốt để giảm thiểu dịch bệnh và thúc đẩy tôm tăng trưởng.

Trước đây các chuyên gia đã trình bày10 mẹo trong nuôi tôm – Những điều cơ bản, bao gồm nhiều khía cạnh. Bài viết dưới đây sẽ cụ thể hơn, chỉ tập trung vào một “góc” đặc biệt của nghề này. Đó là chất lượng nước. Khi chất lượng nước tốt sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của tôm. Giảm lượng amoniac và các chất thải hữu cơ, từ đó hạn chế dịch bệnh. Ngoài ra, chất lượng nước tốt cũng góp phần giảm thiểu gánh nặng chất thải đối với môi trường bên ngoài. 

Dưới đây là 6 mẹo để duy trì chất lượng nước trong nuôi tôm:

1. Duy trì các thông số chất lượng nước trong phạm vi tối ưu

Có nhiều thông số quy định chất lượng nước trong ao tôm. Đảm bảo rằng các thông số này nằm trong những phạm vi lý tưởng mỗi ngày là bước quan trọng để duy trì chất lượng nước tốt. Các thông số cần quan tâm bao gồm: nhiệt độ, oxy hòa tan (DO), độ mặn, độ kiềm, pH, hàm lượng chất rắn, chất thải Nitơ (amoniac, nitric, nitrat…), thực vật phù du, hàm lượng vi khuẩn Vibrio và độ cứng của nước. Các phạm vi lý tưởng cho mỗi thông số có thể khác nhau, tùy vào vị trí trại nuôi, thời tiết, cơ sở hạ tầng và dụng cụ nuôi.

2. Đo các thông số chất lượng nước thường xuyên

Để duy trì các thông số chất lượng nước đạt tiêu chuẩn, việc đo lường thường xuyên trở thành một phần không thể thiếu. Bằng cách đo thường xuyên, có thể dễ dàng quan sát bất kì thông số nào có thay đổi sai lệch theo quỹ đạo mong muốn không, biết được sớm các bất thường để xử lý cho kịp thời. Các chuyên gia khuyến cáo nên thường xuyên hiệu chuẩn các thiết bị đo của mình vào mỗi đầu vụ nuôi, để hạn chế thấp nhất sự thiệt hại.

Ao nuôi tôm
Đo lường thường xuyên để duy trì các thông số chất lượng nước đạt tiêu chuẩn. Ảnh: Tepbac.

3. Chú ý đến tỷ lệ ion trong nước

Thành phần ion có ảnh hưởng rất lớn dến sức khỏe và sự tăng trưởng của tôm. Đây là một yếu tố quan trọng trong quá trình lột xác và hình thành lớp vỏ mới cho tôm. Các ion quan trọng bao gồm Na (Natri), K (Kali), Mg (Magie) và Ca (Canxi). Để duy trì sự phát triển của tôm, tỷ lệ Na:K:Mg nên ở mức cân bằng. Con số các chuyên gia khuyến nghị là 28:1 cho Na:K và 3,4:1 đối với Mg:Ca. Tuy nhiên tỷ lệ này có thể khác biệt ở các khu vực khác nhau.

Một lần nửa, việc đo lường thường xuyên là cần thiết để giữ cho tỷ lệ ion ở trạng thái cân bằng. Trong suốt chu kỳ nuôi, tỷ lệ ion này sẽ bị thay đổi do nhiều lý do khác nhau. Nếu mất cân bằng, người nuôi nên bổ sung thêm các sản phẩm trên thị trường để tăng cường cho tôm. Tuy nhiên cũng phải có sự lựa chọn tin tưởng và hợp lý.

4. Photpho (P) và tảo

Tảo là mắt xích quan trọng trong chuỗi thức ăn của tôm. Tuy nhiên không phải tất cả các loài tảo đều tốt. Một số loài tảo làm tôm không tiêu hóa được mà ngược lại còn tiết ra độc tố. Đặc biệt, tảo có hại có cơ hội tiếp cận dinh dưỡng và ánh sáng tốt hơn do kiểm soát sự di chuyển tốt hơn tảo có lợi, khiến chúng phát triển nhanh hơn và lấn át các loài tảo khác. Nhất là tảo lam.

tảo nở hoa
Các chất cặn tích tụ dư thừa trong nước nuôi có thể gây ra hiện tượng tảo nở hoa. Ảnh: The Fish Site

Hầu hết các chất dinh dưỡng tôm hấp thu được đều từ thức ăn. Trong đó, tôm không tiêu thụ được các nguồn Nitơ, Photpho và cuối cùng sẽ tích tụ lại trong ao nuôi. Có đến 72 đến 89% P đầu vào bị lãng phí và làm tảo có cơ hội phát triển dày đặc gây nên hiện tượng nở hoa trong ao. Chỉ vài ngày sau đó, tảo sẽ phát triển đến mức tối đa và chết. Điều này làm hàm lượng chất thải hữu cơ trong ao nuôi tăng đáng kể, thúc đẩy amoniac phát sinh gây độc hại nhiều hơn. Ngoài ra, tảo phát triển cũng sẽ sử dụng một lượng lớn oxy, đây là nguyên nhân gây bệnh và làm tôm chết hàng loạt.

Vì vậy điều quan trọng là phải luôn quan tâm đến hàm lượng P và mật độ tảo trong ao, đảm bảo rằng chúng luôn ở mức ổn định. Khi hàm lượng P cao, kéo theo mật độ tảo gia tăng nên tăng tỷ lệ trao đổi nước, quạt nước thường xuyên để ngăn chặn các vấn đề trên xảy ra.

5. Thay nước

Thay nước là một phương pháp tiết kiệm nhất để duy trì tốt chất lượng nước. Thay nước sẽ ngăn ngừa sự tích tụ quá mức của amoniac, hạn chế sự căng thẳng của môi trường gây ra cho tôm. Tuy nhiên, nên tránh thay nước trước 30-40 ngày nuôi để chất lượng nước ổn định và tốt hơn. Lượng nước thay đổi hằng ngày được khuyến khích là 10-30%. Tỷ lệ này sẽ tăng trong suốt chu kỳ nuôi khi số lượng thức ăn cho tôm tăng. Đặc biệt khi hàm lượng amoniac tăng đột biến, nên tăng tỷ lệ trao trao đổi nước, tăng quạt nước để giảm nồng độ amoniac xuống mức an toàn. Một lưu ý là thay nước có lợi nhưng có thể làm tăng nguy cơ xâm nhập của các sinh vật khác vào hệ thống nuôi. Vì vậy nước được thay vào phải qua xử lý trước.

xử lý nước cấp ao tôm
Cấp nước đã qua xử lý trước để giảm nguy cơ mầm bệnh xâm nhập vào ao nuôi. Ảnh: The Fish Site.

6. Lên kế hoạch xử lý sự cố

Để bổ sung cho 5 mẹo trên, các chuyên gia khuyên người nuôi nên có kế hoạch khắc phục sự cố trước. Đảm bảo rằng khi có vấn đề về chất lượng nước xuất hiện thì đã có kế hoạch xử lý sẵn sàng. Trong kế hoạch này cần mô tả chi tiết những việc có thể làm để giải quyết bất kỳ vấn đề nào xảy ra. Với việc giám sát thường xuyên, kết hợp với một kế hoạch khắc phục có sẵn, vấn đề sẽ được giải quyết sớm hơn.

Có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng nước và theo nhiều cách khác nhau. Mỗi trại nuôi nên đề ra sẳn những biện pháp xử lý riêng, nên bao gồm cả 6 mẹo trên để quản lý chất lượng nước. Các chuyên gia hy vọng hướng dẫn này có thể giúp người tôm ở khắp mọi nơi quản lý tốt hơn chất lượng nước trong hệ thống nuôi tôm của họ.

References: Alune (2021). Six tips for water quality management in shrimp farming, [online], viewed 11/3/2021, from: thefishsite.com.

Đăng ngày 26/03/2021
Hà Tử
Kỹ thuật

Khoáng K3 - Khoáng chất tự nhiên cho tôm nuôi

Công ty K3 là doanh nghiệp chuyên môn hóa sản xuất và cung cấp khoáng chất có nguồn tự nhiên cho nuôi tôm, với mục tiêu là đem đến cho người nuôi những sản phẩm khoáng chất lượng hàng đầu.

Khoáng trong nuôi tôm
• 10:42 08/09/2023

Giá thức ăn tôm tăng đến 44.000 đồng/kg, người nuôi điêu đứng

Nông dân các tỉnh ven biển miền Tây đang trong vụ nuôi tôm nhưng giá thức ăn cao chót vót, trong khi giá tôm giảm sâu nên bị lỗ, may ra huề vốn.

thức ăn tôm
• 10:07 06/07/2023

Ông Châu tâm huyết với nghề nuôi tôm công nghệ cao

Nhờ nắm bắt được thông tin về công nghệ mới trong nuôi tôm, ông Nguyễn Ngọc Châu (67 tuổi, xã Cát Minh, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định) đã nhanh chóng tiếp cận và mạnh dạn đầu tư. Đến nay, với thâm niên nghề nuôi tôm thẻ chân trắng gần 13 năm, ông đầu tư 3 ha ao nuôi áp dụng công nghệ Semi - Biofloc, gắn hệ thống đèn led trong các ao nuôi, thiết lập hệ thống máy móc hỗ trợ…

Hệ thống ao nuôi của ông Châu
• 09:49 03/07/2023

Vietshrimp 2023 đang diễn ra tại Cần Thơ

Hội chợ Triển lãm Quốc tế Công nghệ ngành tôm Việt Nam lần thứ 4 (VietShrimp 2023) đang diễn ra tại Cần Thơ.

vietshrimp 2023
• 18:12 12/04/2023

Nuôi ghép tôm thẻ với cá nâu theo công nghệ Biofloc

Nuôi tôm thẻ chân trắng kết hợp với cá nâu ở mật độ thích hợp trong hệ thống biofloc là một hướng đi mới giúp tăng tỉ lệ sống, khả năng tăng trưởng tốt và đảm bảo được các yếu tố môi trường nằm trong khoảng thích hợp cho sự phát triển của tôm thẻ chân trắng đặc biệt là TAN, nitrite và bioflocs.

Cá nâu
• 09:44 22/02/2024

Hiện tượng tôm ăn không lên mồi và cách khắc phục

Trong quá trình nuôi tôm, không ít các hộ nuôi gặp phải tình trạng tôm không chịu ăn, khối lượng thức ăn vẫn không tăng đều theo thời gian. Đây chính là hiện tượng tôm ăn không lên mồi. Để hiểu rõ hơn về trường hợp này, mời bạn đọc cùng tham khảo bài viết sau đây từ Tép Bạc nhé!.

Nhá tôm
• 09:45 19/02/2024

Có nên gây màu nước cho ao tôm trước khi thả giống?

Trước khi thả giống, ao nuôi cần được cải tạo và xử lý cẩn thận. Mầm bệnh được diệt sạch bằng các hóa chất chuyên dụng, vì vậy nguồn nước khi đã được xử lý xong cần được gây màu. Nuôi tôm là nuôi nước, qua bài viết dưới đây Tép Bạc sẽ nói về tầm quan trọng của việc gây màu nươc cho ao nuôi.

Ao nuôi tôm
• 08:00 07/02/2024

Tìm hiểu về hiện tượng tôm búng nhiều trên mặt nước

Trong quá trình nuôi tôm, bà con có thể bắt gặp nhiều hiện tượng, sự thay đổi của tôm. Trong đó, tôm búng trên mặt nước đôi khi sẽ xuất hiện trong ao của nhà bạn. Vậy, hiện tượng này có nguy hiểm không? Làm sao để tìm ra nguyên nhân và hướng khắc phục, mời bạn đọc cùng tham khảo ngay bài viết sau đây nhé!.

Nhá tôm
• 09:54 02/02/2024

Cách nhận biết và ngăn chặn sự bùng phát bệnh do streptococcus (Phần 2)

Tiếp theo phần 1 ở bài viết trước, sau đây là chiến lược phòng và kiểm soát bệnh do streptococus gây ra trên cá.

Cá rô phi
• 19:15 22/02/2024

Top các loại hải sản bán chạy nhất trong những dịp lễ tết

Những ngày lễ lớn trong năm như: Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước 30/5, Quốc tế lao động 1/5, Quốc Khánh 2/9,... Hay sắp tới đây là ngày Quốc tế phụ nữ 8/3, nhu cầu tiêu thụ các loại hải sản đều tăng cao.

Hải sản
• 19:15 22/02/2024

Cách nhận biết và ngăn chặn sự bùng phát bệnh do streptococcus (Phần 1)

Streptococcus agalactiae và S. iniae là hai trong số những loại vi khuẩn có sức tàn phá mạnh nhất tác động đến ngành nuôi cá nước trên khắp thế giới, chúng gây ra những căn bệnh có thể khiến 80% cá chết.

Bệnh Streptococcus
• 19:15 22/02/2024

Một số loài ký sinh trùng phổ biến ở tôm

Trong quá trình nuôi tôm luôn gặp phải các trường hợp tôm nhiễm bệnh mà chết dần. Trong đó, ký sinh trùng là một trong những nguyên nhân gây ra, đặc biệt là các loài nội ký sinh trùng. Cùng tìm hiểu qua đặc điểm của những loài ký sinh trùng dưới đây nhé!

Tôm
• 19:15 22/02/2024

Nuôi ghép tôm thẻ với cá nâu theo công nghệ Biofloc

Nuôi tôm thẻ chân trắng kết hợp với cá nâu ở mật độ thích hợp trong hệ thống biofloc là một hướng đi mới giúp tăng tỉ lệ sống, khả năng tăng trưởng tốt và đảm bảo được các yếu tố môi trường nằm trong khoảng thích hợp cho sự phát triển của tôm thẻ chân trắng đặc biệt là TAN, nitrite và bioflocs.

Cá nâu
• 19:15 22/02/2024