Những ảnh hưởng có hại của tảo 2 roi trong ao nuôi tôm

Thực vật phù du là nguồn thức ăn quan trọng trong nuôi trồng thủy sản và nuôi trồng hải sản. Cả hai hệ thống nuôi đều sử dụng thực vật phù du làm thức ăn. Trong nuôi trồng thủy sản, thực vật phù du được phát triển và nuôi cấy thông qua quy trình thích ứng khác nhau,  tác giả Ông Prakash Chandra Behera, Giám đốc kỹ thuật (nuôi trồng thủy sản Division) PVS Group, Ấn Độ cho biết.

tảo 2 roi

Dinoflagellates: tảo 2 roi

Diatom: tảo cát

Đảm bảo sự khỏe mạnh của quần thể phiêu sinh vật trong suốt thời gian nuôi là một phần của chương trình quản lý ao nuôi tốt. Động vật phù du sử dụng trữ lượng thực vật phù du như là nguồn thức ăn chính để nuôi các sinh vật khác.

Tảo 2 roi tăng trưởng là một trong những thành phần quan trọng nhất trong thực vật phù du. Nhiều loài tảo 2 roi là nhà sản xuất thực phẩm chính trong lưới thức ăn thủy sản. Tảo 2 roi là thành phần không thể thiếu trong các liên kết đầu tiên của chuỗi thức ăn: đầu tiên tảo biến chuyển năng lượng ánh sáng thành năng lượng hóa học (quang hợp).

Tảo 2 roi cùng với một số thực vật phù du khác xâm nhập vào ao nuôi thông qua việc cấp nước từ nguồn thủy triều lân cận. Do chất dinh dưỡng phong phú và điều kiện môi trường nước thuận lợi, ngay lập tức các loài tảo sinh sôi nảy ở mức độ mong muốn hoặc đôi khi phát triển quá mức gây nên hiện tượng nở hoa có hại cho ao nuôi. Tảo nở hoa làm nước có màu đỏ nâu hoặc màu đỏ - xanh.

thực vật phù dù

Types of phytoplankton: một số loài thực vật phù du

sản sinh độc tố

Toxin producing dinoflagellate species: loài tảo 2 roi sản sinh độc tố

Một số loài tảo 2 roi

- Tảo đơn bào có nhân điển hình.

- Nhiều loài có hai roi, hạn chế tính di động của tế bào.

- Các tế bào được bao phủ bởi lớp vỏ theca mịn có thể dùng làm trang trí.

- Một số loài có thể di chuyển theo chiều dọc qua cột nước, tìm kiếm các chất dinh dưỡng, săn mồi, hoặc tự bảo vệ khỏi tia UV có hại.

- Gần một nửa số loài có khả năng quang hợp và chứa sắc tố khai thác ánh sáng (tự dưỡng).

- Một số loài tồn tại theo phương thức dinh dưỡng khác và có thể hấp thụ các chất hữu cơ hoặc nuốt chửng con mồi (heterotrophs)

- Thậm chí có nhiều loài sử dụng kết hợp phương thức tự dưỡng và dị dưỡng.

Có 2000 loài được biết đến, khoảng 60 loài có thể sản sinh độc tố phức tạp. Tảo 2 roi là một nhóm rất bền, đôi khi chúng gây thiệt hại cho hệ sinh thái. Khi gặp điều kiện thuận lợi, sự bùng nổ về quần thể hoặc nở hoa có thể xảy ra, đôi khi làm cho cá và động vật có vỏ nhiễm bẫn, đặt ra một mối đe dọa lớn cho sức khỏe con người và động vật.

Sự phát triển của tảo 2 roi được quy định bởi một số yếu tố bao gồm nước, nhiệt độ, bức xạ mặt trời, độ đục và nồng độ chất dinh dưỡng. Nước ao có tính axit thường được điều trị bằng hợp chất canxi dựa trên phương pháp nâng cao độ pH và thúc đẩy sự phát triển của thực vật phù du. Các chất dinh dưỡng được cung cấp bởi việc sử dụng phân bón và thức ăn nhân tạo trong đó ao nuôi thường đáp ứng các điều kiện lý tưởng cho sự tăng trưởng thực vật phù du.

Ảnh hưởng của hiện tượng tảo phát quang

Đây là những thực vật nhỏ bé sống trong nước biển và có được nguồn năng lượng từ ánh sáng mặt trời trong ngày. Trong bóng tối, tảo 2 roi phát ra ánh sáng màu xanh (phát quang) để đáp ứng với sự chuyển động trong nước. Cơ chế này được quy định bởi hoạt động của các enzym (luciferases) khi phát quang (luciferins) và nhu cầu oxy. Tảo 2 roi làm cho ánh sáng lóe lên trong khoảng thời gian tối và ánh sáng trở nên sáng hơn sau vài giờ. Các hoạt động phát sáng được giảm vào buổi sáng sớm và không còn hiện tượng phát quang khi dao động.

Độc tố có hại của tảo 2 roi

Tảo "nở hoa" (bùng nổ dân số di động) có thể gây ra sự biến đổi màu nước (được gọi là thủy triều đỏ) có thể có ảnh hưởng xấu đến môi trường sống xung quanh biển và nuôi trồng thủy sản. Khi loài tảo độc hại nở rộ, các độc tố có thể nhanh chóng thực hiện các chuỗi thức ăn và gián tiếp thông qua sinh vật tiêu thụ khác như cá và động vật có vỏ dẫn đến rối loạn tiêu hóa, tổn thương thần kinh vĩnh viễn, thậm chí tử vong. Một số loài tảo có thể sản xuất chất độc có thể giết chết tôm cá và gián tiếp ảnh hưởng đến người tiêu dùng.

Một số hình thức nở hoa khác nhau ở tảo

Gonyaulax polygramma - Nguyên nhân gây thiếu ôxy

Dinophysis acuta SPS - Diarrhetic ngộ độc ở động vật có vỏ (DSP)

Gambierdiscus toxicus, Ostreopsis mascarenensis – Ngộ độc cá

Alexandrium SPS acatenella – Gây tê liệt, ngộ độc ở động vật có vỏ (PSP)

Karenina breve SPS – Ngộ độc thần kinh ở động vật có vỏ (NSP)

Gymnodinium mikimotoi .. Có hại cho cá, tôm và động vật biển, các tế bào có thể gây thiệt hại hoặc làm tắc nghẽn mang của các loài động vật.

Ảnh hưởng có hại của tảo đến sức khỏe tôm

- Tảo "nở hoa" có thể gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho tôm nuôi bởi các tác dụng của độc tố và sự biến động đột ngột các thông số của nước ao nuôi.

- Tôm chết do một số lượng lớn tế bào tảo bị vướng trong mang của các sinh vật gây suy hô hấp, xuất huyết hoặc nhiễm khuẩn. Ví dụ ở giống tảo khuê Chaetoceros, tảo sẽ vướng vào mang tôm, sợi gai của chúng phá hủy mô của vật chủ.

- Sự hòa tan oxy bị suy giảm và gia tăng hàm lượng amoniac và khí độc trong nước ao.

- pH kém ổn định và thúc đẩy các sinh vật gây bệnh trong ao.

- Làm tăng nguy cơ bệnh và vi sinh vật có hại trong ao.

- Xuất hiện của bệnh mang, thối đuôi, tôm bỏ ăn, tăng trưởng kém, lột xác chậm, vỏ mềm, tỷ lệ sống thấp và nguy cơ chết hàng loạt ở tôm.

Các biện pháp kiểm soát

- Tránh lấy nước để nuôi tôm trong giai đoạn tảo nở hoa đỏ (thủy triều đỏ) từ các nguồn nước ở lân cận.

- Theo các thực hành quản lý ao nuôi tốt nhất để ngăn chặn sự xâm nhập của tảo.

- Không thay nước ao nếu nguồn nước gần kề có hiện tượng tảo đang nở hoa.

- Nếu quan sát thấy nguồn nước gần kề không có hiện tượng nở hoa thì nên chọn con nước thích hợp cấp vào.

- Khi tình trạng nghiêm trọng, tăng sục khí và ngăn chặn các chất dinh dưỡng định kỳ để quản lý nước ao tốt hơn.

- Thực hành quản lý thức ăn chặt chẽ.

Phương pháp điều trị

- Chuẩn bị ao, xử lý nước ao bằng clo với liều lượng cần thiết.

- Tốt nhất dùng sản phẩm algaecide hoặc de-dinoflgellate để ổn định nước ao trong thời gian nuôi.

- Trong điều kiện rất quan trọng, sử dụng phát triển oxy và sản phẩm hấp thụ amoniac ngay lập tức sau khi sử dụng zeolite.

- Sử dụng chế phẩm sinh học trong khoảng thời gian 2-3 tuần để cải thiện chất lượng đất và nước ao.

- Sử dụng Ferric chloride hay sulfat sắt ở liều cần thiết sẽ có khả năng làm giảm nồng độ phốt pho và do đó giảm mật độ nở hoa của tảo.

Ngoài ra, ứng dụng hợp chất hòa tan sắt nhôm sẽ có hiệu quả cao hơn để loại bỏ phốt pho từ nồng độ dinh dưỡng ao và kiểm soát tăng trưởng của tảo.

Quản lý chất lượng nước trong ao nuôi phù hợp là điều cần thiết để nâng cao sản lượng và chất lượng tôm nuôi. Duy trì một môi trường nuôi tốt thông qua sử dụng các biện pháp quản lý thích hợp sẽ làm giảm nguy cơ bệnh và tăng sản lượng, chất lượng tôm và tiếp cận thị trường.

Theo T.F
Đăng ngày 01/04/2014
Kiến Duy
Kỹ thuật

Tổng quan về công nghệ MBBR trong nuôi trồng thủy sản

MBBR là Moving Bed Biofilm Reactor, hứa hẹn là công nghệ xử lý nước thải ưu việt trong nuôi trồng thủy sản.

công nghệ MBBR
• 18:17 25/09/2021

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP không chỉ loại bỏ hiệu quả nồng độ Ammonium mà còn xử lý đến 90% chất hữu cơ.

Chế biến cá tra
• 07:00 22/04/2020

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản bằng cảm biến nano

Sử dụng được cả trên bờ, dưới nước để quan trắc chất lượng nước, hệ thống cảm biến nano do Viện Công nghệ nano (INT) thuộc Đại học Quốc gia TPHCM nghiên cứu giúp người nuôi trồng thủy sản yên tâm khi chất lượng nước nuôi được cảnh báo tự động kịp thời khi có sự cố.

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản
• 14:35 05/02/2020

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ

Quản lý môi trường ao nuôi tôm nước lợ là khâu quan trọng, đòi hỏi người nuôi có sự hiểu biết cần thiết về mối quan hệ giữa các yếu tố môi trường và biến động của chúng.Từ đó, có biện pháp điều chỉnh phù hợp, giảm nguy cơ thiệt hại, góp phần vào thành công của vụ nuôi.

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ
• 08:46 30/10/2019

Những nguyên tắc nền tảng trong nuôi tôm

Nuôi tôm không phải là việc dễ dàng – nhưng việc thực hiện đúng các bước căn bản có thể giúp ao nuôi của bạn đạt năng suất cao và sạch bệnh.

tôm
• 12:00 08/02/2026

Áp dụng tiến bộ kỹ thuật để nuôi tôm nước lợ đạt hiệu quả cao, bền vững

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và dịch bệnh trên thủy sản ngày càng diễn biến phức tạp, việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong nuôi tôm nước lợ được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng suất, giảm rủi ro và hướng đến phát triển bền vững.

Nuôi tôm thẻ
• 12:04 20/01/2026

Nhớt bạt ao nuôi tôm, nguyên nhân và cách xử lý

Nhớt bạt ao nuôi tôm là hiện tượng xuất hiện một lớp nhớt mỏng, trơn, màu trắng đục hoặc vàng nâu bám trên bề mặt bạt ao nuôi (đáy và thành ao). Đây là hiện tượng phổ biến trong ao nuôi tôm lót bạt HDPE và thường xảy ra sau một thời gian nuôi hoặc sau khi ao có nhiều chất hữu cơ tích tụ.

Ao tôm
• 14:04 12/01/2026

Tại sao cá lóc hay ăn thịt lẫn nhau? Kỹ thuật lọc cỡ để không bị hao hụt số lượng

Tập tính ăn thịt đồng loại ở cá lóc là nguyên nhân hàng đầu gây hao hụt đầu con trong nuôi thâm canh. Hiểu rõ bản năng săn mồi và áp dụng kỹ thuật lọc cỡ đúng thời điểm là chìa khóa giúp người nuôi bảo vệ lợi nhuận trong bối cảnh giá thức ăn tăng cao.

Cá lóc
• 08:57 08/01/2026

VNF Infographic Series: Chitosan – Khả năng tạo màng/tạo gel

Bạn có biết chitosan không chỉ là một polymer tự nhiên thân thiện với môi trường, mà còn có khả năng tạo gel/ màng film với đặc tính kháng khuẩn/kháng nấm, giữ ẩm và phân hủy sinh học?

Chitosan
• 02:24 09/02/2026

VietShrimp Asia: Hành Trình 10 Năm – Bước Ngoặt Mới cùng Aquaculture Vietnam

VietShrimp Asia: Hành Trình 10 Năm – Bước Ngoặt Mới cùng Aquaculture Vietnam

vietshrimp
• 02:24 09/02/2026

Nguồn cung cá nước ngọt dồi dào dịp Tết

Cận Tết Nguyên đán, nhu cầu tiêu thụ thủy sản tăng cao khiến người nuôi cá nước ngọt kỳ vọng vào một vụ thu hoạch khởi sắc. Tuy nhiên, trong bối cảnh nguồn cung dồi dào và sức mua thị trường còn chậm, giá nhiều mặt hàng cá vẫn neo ở mức thấp, buộc người nuôi tiếp tục chờ đợi cao điểm Tết để cải thiện đầu ra.

cá
• 02:24 09/02/2026

Khuyến cáo khi nuôi tôm nước lợ năm 2026

Trước dự báo thời tiết năm 2026 diễn biến phức tạp với nắng nóng kéo dài, mưa trái mùa và xâm nhập mặn gia tăng, ngành nông nghiệp TP Cần Thơ khuyến cáo người nuôi tôm nước lợ tuân thủ khung lịch thời vụ, chủ động quản lý môi trường ao nuôi nhằm hạn chế rủi ro và nâng cao hiệu quả sản xuất.

nuoi-tom
• 02:24 09/02/2026

Điều chỉnh môi trường nuôi tôm để có màu sắc đẹp nhằm nâng giá trị khi thu hoạch

Trong nuôi tôm thương phẩm, kích cỡ chỉ là một phần. Màu sắc vỏ và thịt tôm mới là yếu tố quyết định lớn đến giá bán. Tôm có màu sáng, thân trong, vỏ bóng thường được thương lái ưu tiên hơn, trong khi tôm xỉn màu, đỏ sậm hoặc đục thân dễ bị ép giá, dù trọng lượng đạt chuẩn.

tom
• 02:24 09/02/2026
Some text some message..