Bất hợp lý phí kiểm dịch lô hàng thủy sản

Theo VASEP, nhiều DN thủy sản cho rằng do cách tính phân chia lô hàng có ấn định trọng lượng cụ thể theo tấn, nên hiện nay mức phí kiểm dịch lô hàng theo qui định tại Thông tư 04/2012/TT-BTC tăng quá cao, lên tới mức trên 300% so với qui định cũ tại Thông tư 199/2010/TT-BTC ngày 13/12/2010 của Bộ Tài chính (TT 199).

Trước đó, vào tháng 5 vừa rồi, trước bức xúc của DN thủy sản về phí kiểm dịch lô hàng thủy sản, Vụ Chính sách Thuế (Bộ Tài chính) đã mời Cục Thú y (Bộ NN-PTNT) và VASEP, họp trao đổi để xem xét, điều chỉnh lại mức thu phí kiểm dịch lô hàng qui định tại Thông tư 04. Theo đó, Cục Thú y đã đưa ra đề xuất về các mức phí kiểm dịch lô hàng thủy sản như sau: phí 100.000 đồng với lô hàng thủy sản từ 12 tấn trở xuống; 200.000 đồng với lô hàng thủy sản từ trên 12 tấn đến 50 tấn; 300.000 đồng với lô hàng thủy sản từ trên 50 tấn đến 150 tấn; 400.000 đồng với lô hàng thủy sản từ trên 150 tấn đến 300 tấn; lũy tiến tới 3 triệu đồng với lô hàng thủy sản từ trên 300 tấn trở lên.

Các DN cho rằng các mức phí tương ứng với các mức trọng lượng như vậy là quá cao, nên đã đề xuất nâng cao các mức trọng lượng tính phí, đồng nghĩa với việc giảm phí kiểm dịch lô hàng thủy sản. Cụ thể: mức phí 100.000 đồng với lô hàng từ 24 tấn trở xuống; 200.000 đồng với lô hàng từ trên 24 tấn đến 150 tấn; 300.000 đồng với lô hàng từ trên 150 tấn đến 300 tấn; 400.000 đồng với lô hàng từ trên 300 tấn đến 500 tấn và lũy tiến tới 3 triệu đồng với lô hàng từ trên 500 tấn trở lên.

Theo VASEP, cơ sở để các DN đưa ra đề xuất nói trên, trước hết là vì việc thực hiện kiểm dịch lô hàng là thực hiện nhiệm vụ quản lý Nhà nước về công tác thú y. Do đó kinh phí thực hiện nhiệm vụ này phải do ngân sách nhà nước chi trả. Vì thế, không thể đưa hầu hết các phần chi phí lương cán bộ, đi lại, bảo hộ lao động..., vào việc chiết tính mức thu từ chủ hàng. Trong khi đó, về trình tự, thủ tục kiểm dịch thủy sản, sản phẩm thủy sản cũng như trên thực tế công việc kiểm dịch lô hàng thủy sản không có gì thay đổi so với trước đây, vẫn là kiểm tra hồ sơ và thực trạng lô hàng (kiểm cảm quan). Hàng thủy sản đông lạnh bảo quản ở nhiệt độ - 18oC không phải là đối tượng mang mầm bệnh và truyền dịch, không phải lấy mẫu xét nghiệm bệnh, nên công tác kiểm dịch thủy sản sẽ đơn giản hơn, không mất công sức và chi phí so với việc thực hiện kiểm dịch động vật trên cạn.

Mặt khác, ngành thủy sản đang ở trong tình trạng khan hiếm nguyên liệu trong nước và việc tìm kiếm nguồn nguyên liệu NK ngày càng khó khăn. Để gia tăng XK, giảm chi phí, có đủ nguyên liệu dự trữ để sản xuất trong năm, chủ động trong việc ký kết hợp đồng với khách hàng và đảm bảo công ăn việc làm thường xuyên cho người lao động, nhiều DN phải nhập thủy sản nguyên liệu với số lượng hàng lớn. Để có 1 container thủy sản thành phẩm XK, DN phải nhập 2-3 container thủy sản nguyên liệu. Nếu tăng cường chế biến hàng GTGT để tăng giá trị thì tỷ lệ này càng lớn hơn. Vì vậy, việc áp dụng qui định tại Thông tư 04 của Bộ Tài chính về phí kiểm dịch lô hàng với mức cao như trên sẽ gây ảnh hưởng không nhỏ tới việc tăng cường NK để gia tăng XK.

Trong bối cảnh nguồn vốn bị thắt chặt, hàng loạt chi phí đầu vào (điện, nước, lương, nguyên liệu thủy sản, chi phí kiểm nghiệm, xăng dầu, bao bì...) tăng từ 10-35% so với năm 2011, nếu phải “cõng” mức phí kiểm dịch lô hàng quá cao, sẽ tăng thêm gánh nặng và giảm sức cạnh tranh của các DN thủy sản XK.

VASEP cho biết, theo thông lệ quốc tế, lô hàng được hiểu theo nghĩa là lượng hàng hóa đồng nhất, được vận chuyển trên cùng một phương tiện (mà thông thường dưới dạng container), chưa có nước nào phân chia lô hàng theo trọng lượng tấn. Ngay cả tại Việt Nam, việc kiểm tra chất lượng, ATVSTP lô hàng XK cũng được qui định là lượng hàng được chủ hàng đăng ký kiểm tra để XK một lần cho một nhà nhập khẩu trên một phương tiện vận chuyển (qui định tại Thông tư 55/2011/TT-BNNPTNT của Bộ NN-PTNT). Bởi vậy, việc Cục Thú y đưa ra mức thu phí kiểm dịch lô hàng dựa trên việc phân chia lô hàng theo trọng lượng tấn với khung chia nhỏ là chưa hợp lý, gây tốn kém cho DN và không phù hợp với thông lệ quốc tế.