Cá hô: Từ loài cá khổng lồ sông Mekong đến đối tượng nuôi thương phẩm giá trị cao

Cá hô (Catlocarpio siamensis) là một trong những loài cá nước ngọt lớn nhất hành tinh. Với giá trị kinh tế vượt trội và chất lượng thịt hảo hạng, việc thuần hóa và đưa loài cá khổng lồ này vào các mô hình nuôi thương phẩm đang là một hướng đi đầy tham vọng nhưng cũng ẩn chứa nhiều thách thức kỹ thuật đối với ngành thủy sản Việt Nam.

Cá hô là 1 trong những loài cá nước ngọt có kích thước lớn nhất
Cá hô là 1 trong những loài cá nước ngọt có kích thước lớn nhất. Ảnh: Hải sản ông Giàu

Phân tích các yếu tố kỹ thuật trong thiết lập môi trường nuôi

Việc tái tạo một môi trường sống phù hợp cho một loài cá có kích thước khổng lồ là yêu cầu kỹ thuật nền tảng. Hai mô hình chính được áp dụng là ao đất và lồng bè, mỗi mô hình đều có những thông số kỹ thuật riêng biệt cần tuân thủ nghiêm ngặt.

Đối với mô hình ao, diện tích tối ưu phải đạt từ 2.000 đến 10.000 m² với độ sâu từ 2-3 m để đảm bảo không gian cho cá phát triển. Việc lót bạt HDPE hoặc xi măng là cần thiết để chống thấm và dễ dàng quản lý vệ sinh. Để mô phỏng môi trường tự nhiên, một lớp bùn mỏng (10-15 cm) và các cấu trúc trú ẩn như ống nhựa, đá cần được bố trí dưới đáy. Hệ thống sục khí với công suất lớn (từ 3-5 HP/1.000 m²) là yêu cầu bắt buộc để duy trì hàm lượng oxy hòa tan luôn ở mức trên 4 mg/l.

Đối với mô hình lồng bè trên các sông lớn như sông Tiền, sông Hậu, kích thước lồng phải đủ lớn, từ 100 đến 500 m² cho quy mô thương mại. Lồng phải được đặt ở khu vực có dòng chảy nhẹ (0.1-0.3 m/s) và độ sâu trên 3 mét. Cấu trúc lưới phải đủ chắc chắn (kích thước mắt lưới 2-3 cm) để chịu được trọng lượng cá lớn nhưng vẫn đảm bảo sự lưu thông của nước. Tần suất vệ sinh lưới lồng là 1-2 lần/tuần để loại bỏ tảo và mùn bã hữu cơ.

Quản lý con giống và chiến lược thả nuôi dài hạn

Thách thức lớn nhất của ngành nuôi cá hô hiện nay nằm ở nguồn giống. Hầu hết giống cá đều được khai thác từ tự nhiên trên lưu vực sông Mekong, khiến giá thành cao (từ 1.000-2.000 đồng/con cỡ 5-10 cm) và nguồn cung không ổn định. Việc lựa chọn con giống khỏe mạnh, đồng đều và không dị tật từ các nguồn uy tín như Trung tâm Giống thủy sản An Giang là yếu tố quyết định tỷ lệ sống.

Do tốc độ tăng trưởng chậm, chiến lược thả nuôi phải được tính toán cho một chu kỳ dài hạn. Mật độ thả tối ưu được khuyến nghị là 0.5-1 con/m² đối với ao và 2-5 con/m³ đối với lồng bè. Quy trình thả giống bắt buộc phải trải qua bước cân bằng nhiệt độ bằng cách ngâm túi giống trong nước ao/lồng từ 20-30 phút để giảm thiểu sốc môi trường.

Cá hô giống nhân tạo cung cấp được 1 phần nhu cầuCá hô giống nhân tạo cung cấp được 1 phần nhu cầu. Ảnh: Trại cá giống Quang Nguyên

Tối ưu hóa dinh dưỡng và quản lý sức khỏe

Cá hô là loài ăn tạp, phổ thức ăn rộng từ thực vật như rong, tảo đến động vật phù du. Trong môi trường nuôi, để tối ưu hóa tốc độ tăng trưởng và chất lượng thịt, cần áp dụng một chế độ dinh dưỡng kết hợp. Nền tảng là thức ăn công nghiệp dạng viên có hàm lượng đạm từ 25-30%. Khẩu phần ăn có thể được bổ sung bằng các loại rau củ hoặc thức ăn tự phối trộn từ cá tạp xay nhuyễn, cám gạo và bột đậu nành. Lượng thức ăn hàng ngày được tính theo tỷ lệ trọng lượng thân, bắt đầu từ 3-5% ở giai đoạn cá con và giảm dần xuống 1-2% khi cá đạt trọng lượng trên 5 kg.

Quản lý sức khỏe đàn cá chủ yếu dựa trên nguyên tắc phòng bệnh. Việc duy trì chất lượng nước trong ngưỡng an toàn, tránh mật độ nuôi quá dày và định kỳ bổ sung Vitamin C (1 g/kg thức ăn), men vi sinh (2-3 g/kg thức ăn) là các biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Các bệnh lý thường gặp như xuất huyết do vi khuẩn Aeromonas hay nấm thủy mi cần được xử lý kịp thời bằng các phác đồ điều trị đặc hiệu như sử dụng Oxytetracycline hoặc tắm cá trong dung dịch muối.

Thu hoạch và phân tích hiệu quả kinh tế

Bài toán kinh tế trong nuôi cá hô là một cuộc đầu tư dài hạn. Sau chu kỳ nuôi từ 5-7 năm, cá có thể đạt kích cỡ thương phẩm từ 20-50 . Với giá bán dao động từ 400.000 đến 1.000.000 đồng/kg, một ao nuôi rộng 5.000 m² có thể mang lại doanh thu từ 2-5 tỷ đồng. Tương tự, một lồng bè 100 m² có thể thu về từ 200-500 triệu đồng. 

Đây là những con số minh chứng cho giá trị kinh tế khổng lồ của loài cá này, tuy nhiên nó đòi hỏi một nguồn vốn đầu tư ban đầu lớn và sự kiên trì theo đuổi trong nhiều năm.

Cá hô thường được mua với giá rất caoCá hô thường được mua với giá rất cao. Ảnh: Báo Người Lao Động

Hành trình hướng đến tương lai làm chủ cá hô

Việc nuôi cá hô thương phẩm vẫn còn là một lĩnh vực đầy thách thức, đặc biệt là bài toán về giống và thời gian. Tuy nhiên, với nhu cầu thị trường luôn ở mức cao và giá trị kinh tế vượt trội, những người nông dân và doanh nghiệp có đủ tiềm lực tài chính, sự kiên trì và làm chủ được công nghệ sẽ là những người gặt hái được "quả ngọt" từ việc chinh phục loài cá khổng lồ.

Đăng ngày 22/08/2025
Dũng @dung
Kỹ thuật

Tổng quan về công nghệ MBBR trong nuôi trồng thủy sản

MBBR là Moving Bed Biofilm Reactor, hứa hẹn là công nghệ xử lý nước thải ưu việt trong nuôi trồng thủy sản.

công nghệ MBBR
• 18:17 25/09/2021

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP không chỉ loại bỏ hiệu quả nồng độ Ammonium mà còn xử lý đến 90% chất hữu cơ.

Chế biến cá tra
• 07:00 22/04/2020

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản bằng cảm biến nano

Sử dụng được cả trên bờ, dưới nước để quan trắc chất lượng nước, hệ thống cảm biến nano do Viện Công nghệ nano (INT) thuộc Đại học Quốc gia TPHCM nghiên cứu giúp người nuôi trồng thủy sản yên tâm khi chất lượng nước nuôi được cảnh báo tự động kịp thời khi có sự cố.

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản
• 14:35 05/02/2020

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ

Quản lý môi trường ao nuôi tôm nước lợ là khâu quan trọng, đòi hỏi người nuôi có sự hiểu biết cần thiết về mối quan hệ giữa các yếu tố môi trường và biến động của chúng.Từ đó, có biện pháp điều chỉnh phù hợp, giảm nguy cơ thiệt hại, góp phần vào thành công của vụ nuôi.

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ
• 08:46 30/10/2019

Chủ động phòng bệnh TiLV – bảo vệ đàn cá rô phi ngay từ đầu vụ

Tilapia Lake Virus (TiLV) đang được xem là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với ngành nuôi cá rô phi toàn cầu. Virus này có thể gây tỷ lệ chết lên tới 80–90%, lây lan nhanh và hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

cá rô phi
• 12:00 11/02/2026

Những nguyên tắc nền tảng trong nuôi tôm

Nuôi tôm không phải là việc dễ dàng – nhưng việc thực hiện đúng các bước căn bản có thể giúp ao nuôi của bạn đạt năng suất cao và sạch bệnh.

tôm
• 12:00 08/02/2026

Áp dụng tiến bộ kỹ thuật để nuôi tôm nước lợ đạt hiệu quả cao, bền vững

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và dịch bệnh trên thủy sản ngày càng diễn biến phức tạp, việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong nuôi tôm nước lợ được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng suất, giảm rủi ro và hướng đến phát triển bền vững.

Nuôi tôm thẻ
• 12:04 20/01/2026

Nhớt bạt ao nuôi tôm, nguyên nhân và cách xử lý

Nhớt bạt ao nuôi tôm là hiện tượng xuất hiện một lớp nhớt mỏng, trơn, màu trắng đục hoặc vàng nâu bám trên bề mặt bạt ao nuôi (đáy và thành ao). Đây là hiện tượng phổ biến trong ao nuôi tôm lót bạt HDPE và thường xảy ra sau một thời gian nuôi hoặc sau khi ao có nhiều chất hữu cơ tích tụ.

Ao tôm
• 14:04 12/01/2026

Vì sao tôm có thể sống gần miệng núi lửa 450°C nhưng lại chết khi bị nấu ở 50°C?

Nghe có vẻ nghịch lý: một số loài tôm biển sâu được phát hiện sống gần miệng núi lửa dưới đáy đại dương – nơi nhiệt độ dòng phun có thể lên tới 450°C. Thế nhưng, nếu thả chúng vào nồi nước 50°C, chúng vẫn chết như bất kỳ loài tôm nào khác. Vậy điều gì đang thực sự xảy ra?

tôm không mắt
• 03:58 14/02/2026

Chủ động phòng bệnh TiLV – bảo vệ đàn cá rô phi ngay từ đầu vụ

Tilapia Lake Virus (TiLV) đang được xem là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với ngành nuôi cá rô phi toàn cầu. Virus này có thể gây tỷ lệ chết lên tới 80–90%, lây lan nhanh và hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

cá rô phi
• 03:58 14/02/2026

6 ông lớn định hình cuộc đua tôm thẻ chân trắng toàn cầu

Ngành tôm thẻ chân trắng (TTCT) thế giới đang bước vào giai đoạn cạnh tranh quyết liệt với sự dẫn dắt của 6 quốc gia chủ lực gồm Ecuador, Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam, Indonesia và Thái Lan. Mỗi nước theo đuổi một chiến lược riêng: có quốc gia tập trung mở rộng sản lượng trong khi nhiều bên lựa chọn nâng cấp giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

tôm
• 03:58 14/02/2026

Đạt FTA với EU, tôm Ấn Độ gia tăng sức ép cạnh tranh lên tôm Việt Nam

Việc Ấn Độ hoàn tất đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) với Liên minh châu Âu (EU), cùng lúc được Mỹ điều chỉnh giảm thuế đối ứng,...Những lợi thế mới này giúp tôm Ấn Độ nhanh chóng mở rộng thị phần tại EU, đồng thời đặt ngành tôm Việt Nam trước áp lực cạnh tranh ngày càng rõ nét.

tôm
• 03:58 14/02/2026

Thảo dược tự nhiên trong nuôi trồng thủy sản bà con nên biết

Người nuôi ngày càng quan tâm đến giải pháp an toàn và bền vững, các loại thảo dược tự nhiên đang được ứng dụng nhiều hơn trong chăm sóc và phòng bệnh cho tôm. Không chỉ dễ tìm, những nguyên liệu này còn giúp cải thiện sức khỏe tôm và môi trường ao nuôi một cách tự nhiên.

thảo dược nuôi tôm
• 03:58 14/02/2026
Some text some message..