Cà Mau: Hướng mở cho vùng nghêu

Ông Nguyễn Văn Bốn, ấp Rạch Thọ, xã Đất Mũi, huyện Ngọc Hiển (Cà Mau), bày tỏ: “Ai cũng trông ngóng đến mùa nghêu để kiếm thu nhập. Những năm trước ít nhất cũng thu về 40 - 50 triệu đồng từ cào nghêu, nhưng năm nay chỉ bằng phân nửa”.

Khai thác vô tội vạ

Không riêng gì ông Bốn, đa số ngư dân ven biển đều chung một nỗi niềm. Người “nhanh tay, lẹ chân”, có kinh nghiệm thì thu nhập khá, còn ai không cào được nghêu thì than trách. “Người cào nghêu là dân tứ xứ đổ về, mạnh ai nấy cào.

Trước họ cào rồi chở bằng vỏ 6 m, giờ họ chạy những chiếc vỏ 8 - 9 m, thậm chí có người đem luôn cả chiếc ghe chở khách đến cào thì lấy gì còn nghêu”, anh Tô Quốc Chí, một người cào nghêu, bức xúc.

Theo nhiều ngư dân sống bằng nghề cào nghêu, nguyên nhân khiến lượng nghêu năm nay hết sớm chính là do người dân khai thác sớm hơn bình thường khoảng 1 tháng (tức khoảng tháng 3).
Vào thời gian đó nghêu chưa đủ lớn nên lượng nghêu thu được rất ít. Ông Bốn cho biết: “Người ta đâu có cào như mọi năm, sàn tới sàn lui như “đãi cát tìm vàng”, thậm chí xúc luôn cả cát đem về sàng lọc tìm nghêu. Nhẫm tính ra lượng cát bị xúc đi đủ để xây một cái nhà”.

Anh Võ Công Trường, Chủ tịch UBND xã Đất Mũi, nhìn nhận, chính sự khai thác tự do, không theo một quy định nào nên lượng nghêu hết một cách nhanh chóng là lẽ đương nhiên.
Giải pháp ổn định vùng nghêu

Ông Lý Hoàng Tiến, Bí thư Đảng ủy xã Đất Mũi, cho biết, để giải quyết tình hình này, cũng như ổn định khai thác nghêu hợp lý, hiệu quả, UBND tỉnh phê duyệt đề án về “Bảo vệ, phát triển và khai thác hợp lý nguồn lợi nghêu giống tự nhiên ven biển Mũi Cà Mau”. Theo đó, sẽ thành lập 1 hợp tác xã (HTX) với quy mô lớn, trên cơ sở hợp nhất 16 HTX nuôi nghêu hiện có và ban quản lý vùng nuôi rõ ràng, chặt chẽ.

Theo đề án sẽ thành lập các tổ khai thác giống dưới sự điều hành của HTX để chấm dứt tình trạng khai thác nghêu giống bừa bãi, mất an ninh trật tự như đã qua. Và quy hoạch diện tích khai thác nghêu khoảng 2.400 ha.

Mặt khác, nhằm nâng cao tỷ lệ sống, kích cỡ và tăng giá trị nguồn giống tự nhiên, Sở NN&PTNT quy hoạch khu ương nghêu giống nằm trên lâm phần của Ban quản lý rừng phòng hộ Đất Mũi, với diện tích khoảng 10 ha. Bên cạnh đó, đề án còn quy hoạch vùng nuôi nghêu thương phẩm khoảng 600 ha.

Song song đó, để bảo đảm giám sát, quản lý các hoạt động khai thác và tình hình an ninh trật tự trên vùng quy hoạch, đề án thành lập đội bảo vệ của HTX với khoảng 40 - 60 lực lượng, chia làm 8 tổ quản lý và 1 tổ lưu động, mà lực lượng nòng cốt là các xã viên.

Với tổ chức hoạt động này, cùng với những chế tài phù hợp, tin rằng thời gian không xa, nghề khai thác nghêu sẽ đưa ngư dân vùng Mũi vươn xa hơn về kinh tế, đồng thời vẫn bảo đảm duy trì nguồn lợi nghêu tự nhiên.