Cá tra giá rẻ và góc nhìn 'nội trị'

Các tổ chức quốc tế từng hỗ trợ ngành hàng cá tra cho rằng cái nhìn nội trị tiếp tục chi phối các giải pháp được xem là khả thi nhưng vận hành trầy trật là: kiểm soát nguồn gốc và chất lượng giống cá nuôi; tổng sản lượng nuôi, kiểm soát quota tổng, quota địa phương, từng trại…

Cá tra, thương hiệu cá tra, xuất khẩu cá tra, cá tra Việt Nam
Điều quan trọng và cần làm nhất bây giờ là xây dựng lại hình ảnh con cá tra Việt Nam, vì lâu nay hàng ra nước ngoài nhưng người tiêu dùng ít biết tới, ngay khi bán ào ạt sang Trung Quốc. Ảnh: H.L

Trong khi các chuyên gia trong nước cho rằng “tử huyệt” của ngành hàng cá tra là: thiếu cơ chế kiểm soát sản lượng; chất lượng cá giống suy giảm nghiêm trọng; cạnh tranh nội bộ về giá, thiếu minh bạch chất lượng; bán chủ yếu qua thương lái trung gian; không có thương hiệu quốc gia cho ngành hàng; sự đơn điệu của sản phẩm giá thấp.

Tử huyệt của ngành hàng

Mới đây, nhiều ý kiến đề xuất xây dựng đầu mối dịch vụ xuất khẩu cá tra chuyên nghiệp, chẳng hạn thực hiện thí điểm trung tâm Phân phối cá tra Việt Nam tại EU rút kinh nghiệm mở rộng sang thị trường khác, nhưng cách của người Việt là cái nhìn “vạn sự khởi đầu nan”…

PGS.TS Nguyễn Hữu Dũng, chủ tịch hiệp hội Nuôi biển Việt Nam (VSA), nói: chúng ta có hơn 100 nhà máy chế biến philê đông lạnh cá tra. Tất cả các nhà máy đạt tiêu chuẩn quốc gia, bao gồm cả GMP, SSOP, HACCP. Phần lớn các nhà máy được cấp code để xuất khẩu sang EU, tổng công suất thiết kế trên 2,4 triệu tấn nguyên liệu, nhưng tỷ trọng sản phẩm giá trị gia tăng chỉ đạt dưới 1%, thấp nhất trong các nhóm sản phẩm thuỷ sản của Việt Nam.

Hệ thống các nhà máy chế biến phụ phẩm công nghệ cũ; hệ thống xử lý nước thải của các nhà máy chế biến quá tải kèm theo khó khăn về thị trường, sản xuất, nguồn nước, môi trường, con giống đang là thách thức cho ngành cá tra.

Ông Nguyễn Phương Lam, phó giám đốc VCCI chi nhánh Cần Thơ, nhìn thấy cái khó của doanh nghiệp tại đồng bằng sông Cửu Long chính là công tác xúc tiến đầu tư vẫn loay hoay theo kinh nghiệm chủ quan, thông tin thị trường chưa rõ ràng, ứng dụng công nghệ thông tin yếu; nguồn nhân lực và điều kiện sống còn yếu và thiếu; chi phí sản xuất cao…

TS Nguyễn Hữu Dũng nói rằng giải pháp hỗ trợ riêng lẻ từng doanh nghiệp không hiệu quả, một khi những vấn đề vướng mắc chung của cộng đồng chưa được giải quyết.

Hàng rào tiêu chuẩn

Trong khi người tiêu dùng nước ngoài sẵn sàng trả mức giá cao hơn từ 3 – 5 USD/kg, các nhà xuất khẩu cá tra Việt Nam muốn “xô cửa” tràn vào thị trường mới, chứ không chăm chút hoạt động bán hàng. Ông Jean-Charles Diener, giám đốc công ty TNHH Ofco Sourcing  Việt Nam, nhà nhập khẩu và phân phối cá tra tại châu Âu 15 năm nay, nhận xét.

Ông Diener cảnh báo tại hội thảo “Tiếp cận thị trường mục tiêu và rà soát kế hoạch phát triển xuất khẩu cho ngành cá tra Việt Nam” do cục Xúc tiến thương mại (bộ Công thương) tổ chức ngày 27/7/2017 tại TP Cần Thơ: “Chiến lược bán hàng kiểu phá giá của các doanh nghiệp Việt Nam thời gian qua đã làm hình ảnh cá tra ngày càng đi xuống. Giá thấp thực sự không phải là tốt như nhiều nhà cung cấp vẫn nghĩ”.

Điều quan trọng và cần làm nhất bây giờ là xây dựng lại hình ảnh con cá tra Việt Nam, vì lâu nay hàng ra nước ngoài nhưng người tiêu dùng ít biết tới, ngay khi bán ào ạt sang Trung Quốc.

Không ít doanh nghiệp hiểu được bản chất của các “hàng rào” tiêu chuẩn, nhưng lại rơi vào tình trạng phụ thuộc quá nhiều vào hệ thống tiêu chuẩn, chứng nhận. Sản phẩm làm ra phải đạt chứng nhận này, kia, trong khi nhà nhập khẩu chỉ cần một bộ tiêu chuẩn hợp quy của nước nhập khẩu, ông Diener, cho rằng để khôi phục hình ảnh cá tra Việt Nam trên thị trường thế giới cần: xác định chiến lược cụ thể cho từng nhà xuất khẩu; đặt mục tiêu tới một số quốc gia và thị trường; phân tích lợi, hại từ góc nhìn quốc gia và thị trường; hiểu sản phẩm xuất khẩu cá da trơn và cách chăm chút thị trường; phát triển thương hiệu.

“Chính phủ hỗ trợ các hiệp hội, còn hiệp hội liên kết giữa Chính phủ và các tổ chức kinh doanh. Nếu không có sự hợp tác tốt hơn giữa các nhà chế biến với nhau và với hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam (VASEP) ngay tại Việt Nam, thì tình hình sẽ không thể cải thiện”, ông Jean-Charles Diener nhiều lần khuyên các nhà chế biến Việt Nam nên tính toán lại chiến lược, nhất là việc chăm chút bán hàng.

Trong khi thế giới lại nhìn sản phẩm đúng chuẩn mực khi tham gia thị trường là chuyện đương nhiên, và hình ảnh doanh nghiệp gắn với chuỗi giá trị, môi trường, trách nhiệm xã hội… thì doanh nghiệp trong nước vẫn còn loay hoay với tiêu chuẩn con giống, cũng chưa xong!

Theo TGTT
Đăng ngày 03/08/2017
Vân Anh – Ngọc Bích
Doanh nghiệp

Giải pháp hồi phục nhanh chóng sức khỏe tôm, cá sau khi nhiễm bệnh

Để tôm cá nhanh chóng hồi phục sức khỏe thì Khoáng chất và Vitamin chính là chìa khóa để giải quyết bài toán hóc búa này

khoáng cho tôm
• 13:00 09/03/2022

Hội chứng zoea 2 – Thách thức của các trại sản xuất giống tôm thẻ chân trắng Litopenaeus vannamei

Nuôi trồng thủy sản ngày càng phát triển kéo theo mức độ thâm canh hóa và thương mại hóa tăng nhanh làm dịch bệnh dễ bùng phát. Dịch bệnh là thách thức lớn đối với các trại sản xuất tôm giống, đặc biệt các bệnh liên quan vi khuẩn có hại như bệnh phát sáng, gây ra thiệt hại kinh tế nghiêm trọng đối với các trại giống (Austin and Zhang, 2006). Gần đây, nhiều trại sản xuất giống tôm thẻ trên thế giới, đặc biệt ở khu vực châu Á trong đó có nước ta đã gặp phải vấn đề về tỷ lệ sống thấp ở giai đoạn zoea 2 do sự suy yếu của ấu trùng trong quá trình lột xác.

Elanco
• 10:34 27/12/2021

Người tìm ra nguyên nhân gây bệnh EMS - Donald Lightner vừa qua đời

Ông Donald Lightner – Nhà nghiên cứu bệnh học thủy sản tìm ra nguyên nhân bệnh EMS, đã qua đời ở tuổi 76 vào ngày 5/5/2021 tại Tucson, Arizona, Mỹ.

Donald Lightner
• 11:08 14/05/2021

Dịch "đốm trắng" bùng khiến người nuôi tôm lao đao

Chưa xuống giống hết diện tích theo kế hoạch thì vụ nuôi xuân hè 2021, hàng chục ha tôm nuôi của huyện Kỳ Anh (Hà Tĩnh) đã bị thiệt hại do bệnh đốm trắng.

Bệnh đốm trắng.
• 09:50 14/05/2021

Chính thức mở cổng đăng ký trước Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 kết nối toàn bộ ngành thủy sản

Trong bối cảnh ngành thủy sản Việt Nam đang đứng trước những cơ hội mới về thị trường, công nghệ và phát triển bền vững, nhu cầu tìm kiếm giải pháp toàn diện, từ con giống, dinh dưỡng, công nghệ nuôi, chế biến đến xuất khẩu,trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Nhằm tạo ra một nền tảng kết nối chiến lược cho cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia và người nuôi, VietShrimp Asia 2026 lần đầu tiên tổ chức cùng Aquaculture Vietnam 2026 tạo nên kỳ triển lãm với quy mô mở rộng, toàn diện, quốc tế hơn bao giờ hết.

Vietshrimp
• 11:53 24/02/2026

Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 – Kết nối toàn diện chuỗi giá trị, thúc đẩy tương lai ngành thủy sản bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, với tổng sản lượng đạt gần 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu, trong khi nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước mở rộng nguồn cung và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất.

• 09:16 18/02/2026

VNF Infographic Series: Chitosan – Chất kích thích sinh học tự nhiên

Bạn có biết chitosan là một chất kích thích sinh học tự nhiên, an toàn, giúp tăng trưởng bền vững không chỉ ở thực vật mà còn ở động vật?

• 10:00 13/02/2026

Kytos mở ra bước đột phá trong kiểm soát bệnh vi bào tử trên tôm

Kytos vừa chính thức ra mắt chỉ thị EHP – nền tảng thuật toán đầu tiên trong lĩnh vực quản lý vi sinh, cho phép người nuôi tôm phát hiện và kiểm soát nguy cơ nhiễm EHP với độ chính xác cao và tốc độ gần như tức thời.

kytos
• 12:00 07/02/2026

Tại sao ao nuôi nên dùng đèn UV thay vì thuốc tím hoặc Chlorine?

Xử lý nước là bước bắt buộc trong nuôi tôm. Từ trước đến nay, Chlorine và thuốc tím (KMnO₄) là lựa chọn phổ biến vì giá rẻ và tác dụng nhanh. Tuy nhiên, khi mật độ nuôi ngày càng cao và yêu cầu an toàn sinh học khắt khe hơn, việc phụ thuộc vào hóa chất đang bộc lộ nhiều rủi ro.

ao nuôi
• 19:39 27/02/2026

Chính thức mở cổng đăng ký trước Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 kết nối toàn bộ ngành thủy sản

Trong bối cảnh ngành thủy sản Việt Nam đang đứng trước những cơ hội mới về thị trường, công nghệ và phát triển bền vững, nhu cầu tìm kiếm giải pháp toàn diện, từ con giống, dinh dưỡng, công nghệ nuôi, chế biến đến xuất khẩu,trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Nhằm tạo ra một nền tảng kết nối chiến lược cho cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia và người nuôi, VietShrimp Asia 2026 lần đầu tiên tổ chức cùng Aquaculture Vietnam 2026 tạo nên kỳ triển lãm với quy mô mở rộng, toàn diện, quốc tế hơn bao giờ hết.

Vietshrimp
• 19:39 27/02/2026

Ngành nuôi tôm Việt Nam trong bối cảnh biến đổi khí hậu

Trong nhiều năm, nuôi tôm được xem là một trong những ngành nông nghiệp có tốc độ tăng trưởng nhanh và đóng góp lớn cho xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Tuy nhiên, bối cảnh khí hậu hiện nay đang đặt ngành này trước một thực tế khác: rủi ro không còn mang tính mùa vụ, mà đang chuyển thành rủi ro cấu trúc.

tôm
• 19:39 27/02/2026

Sai lầm thường gặp khi phơi đáy ao

Trong nuôi trồng thủy sản, công đoạn phơi đáy ao sau mỗi vụ nuôi được xem là bước làm mới môi trường, giúp loại bỏ mầm bệnh và tạo nền tảng cho vụ nuôi tiếp theo. Tuy nhiên, nhiều hộ nuôi vẫn mắc phải những sai lầm cơ bản, khiến hiệu quả xử lý giảm sút, thậm chí gây thiệt hại lớn.

đáy ao nuôi
• 19:39 27/02/2026

Vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp: Khác nhau ở đâu và vì sao không nên dùng lẫn?

Vôi là vật tư quen thuộc trong nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản, nhưng việc nhầm lẫn giữa vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp vẫn diễn ra phổ biến. Sử dụng sai loại không chỉ làm giảm hiệu quả cải tạo môi trường mà còn tiềm ẩn rủi ro cho cây trồng, vật nuôi.

vôi nuôi tôm
• 19:39 27/02/2026
Some text some message..