Cẩm nang sống còn mùa mưa: Từ phòng ngừa đến xử lý khẩn cấp bệnh đốm trắng

Điều quan trọng nhất mà mọi người nuôi cần phải ghi nhớ: Hiện nay, bệnh đốm trắng do virus gây ra không có thuốc đặc trị. Do đó, việc hiểu rõ cách ứng phó khi có dấu hiệu bệnh và quan trọng hơn là các biện pháp phòng ngừa từ xa chính là chìa khóa để bảo vệ tài sản.

Tại sao mùa mưa là "thời điểm vàng" của bệnh đốm trắng?

Mùa mưa tạo ra một "tổ hợp" các điều kiện bất lợi, làm suy giảm sức đề kháng của tôm và tạo cơ hội cho virus bùng phát. Những cơn mưa lớn, kéo dài sẽ làm các yếu tố môi trường trong ao như nhiệt độ, độ pH, độ kiềm và độ mặn giảm đột ngột.

Sự biến động này gây ra stress nặng cho tôm, làm hệ miễn dịch của chúng yếu đi. Khi đó, virus đốm trắng, vốn có thể đã tiềm ẩn trong ao hoặc trong đàn tôm, sẽ có cơ hội tấn công và gây bệnh một cách nhanh chóng.

Phác đồ ứng phó khẩn cấp khi phát hiện dấu hiệu bệnh

Khi phát hiện tôm có dấu hiệu nghi ngờ nhiễm bệnh (bơi lờ đờ, dạt vào bờ, ăn yếu, xuất hiện các đốm trắng dưới vỏ đầu ngực), người nuôi cần hành động bình tĩnh và tuân thủ một quy trình xử lý khẩn cấp để kiểm soát thiệt hại.

Phác đồ ứng phó khẩn cấp khi phát hiện dấu hiệu bệnh

Khi phát hiện tôm có dấu hiệu nghi ngờ nhiễm bệnh (bơi lờ đờ, dạt vào bờ, ăn yếu, xuất hiện các đốm trắng dưới vỏ đầu ngực), người nuôi cần hành động bình tĩnh và tuân thủ một quy trình xử lý khẩn cấp để kiểm soát thiệt hại.

Bước 1: Cách ly và xác minh chính xác

Ngay lập tức, phải ngừng toàn bộ hoạt động cấp, xả nước để tránh lây lan virus ra các ao xung quanh và môi trường bên ngoài. Đồng thời, cần nhanh chóng gửi mẫu tôm đến các phòng xét nghiệm uy tín để thực hiện xét nghiệm PCR. Việc này giúp xác nhận chính xác có phải tôm đã nhiễm WSSV hay không, tránh nhầm lẫn với các bệnh khác.

Bước 2: Đánh giá tình hình và thu hoạch "chạy dịch"

Nếu kết quả PCR dương tính với WSSV và tôm đã đạt kích cỡ thương phẩm (dù là size nhỏ), giải pháp duy nhất và hiệu quả nhất là tiến hành thu hoạch khẩn cấp toàn bộ ao nuôi. Việc cố gắng "chữa trị" bằng các loại thuốc không chỉ gây tốn kém vô ích mà còn làm lỡ mất thời điểm vàng để vớt vát lại vốn đầu tư.

Bước 3: Tiêu độc và cải tạo ao triệt để

Sau khi thu hoạch, toàn bộ nước và bùn đáy trong ao phải được xử lý triệt để bằng Chlorine liều cao theo hướng dẫn của cán bộ kỹ thuật để tiêu diệt hoàn toàn mầm bệnh. Tuyệt đối không xả thẳng nước ao bệnh ra môi trường. Ao cần được phơi khô, cải tạo kỹ lưỡng trước khi bắt đầu vụ nuôi mới.

Tôm bị nhiễm ký sinh trùng. Ảnh: Sưu tầm

Phòng bệnh: chiến lược quan trọng nhất

Vì không có thuốc đặc trị, nên phòng bệnh chính là chiến lược quan trọng nhất để chống lại bệnh đốm trắng. Các biện pháp phòng ngừa cần được thực hiện một cách đồng bộ và nghiêm ngặt.

Nền tảng của việc này là an toàn sinh học. Người nuôi cần đầu tư hệ thống ao lắng để xử lý nước đầu vào, sử dụng lưới che để ngăn chặn các vật chủ trung gian mang mầm bệnh (cua, còng...), và khử trùng định kỳ các dụng cụ dùng chung giữa các ao. Bên cạnh đó, việc chọn nguồn giống chất lượng cao, đã qua xét nghiệm PCR âm tính với WSSV là một khoản đầu tư bắt buộc. Một con giống sạch bệnh ngay từ đầu sẽ giảm thiểu đáng kể nguy cơ bùng phát dịch.

Cuối cùng, phải luôn duy trì sức khỏe và sức đề kháng cho đàn tôm. Giữ môi trường ao nuôi ổn định, tránh gây sốc và thường xuyên bổ sung Vitamin C, beta-glucan vào thức ăn sẽ giúp tôm có một "hàng rào" miễn dịch tự nhiên, đủ sức chống chọi lại sự tấn công của virus.

Tôm giống chất lượng đi đến một vụ mùa bội thu. Ảnh: Sưu tầm

Chìa khóa sống còn trong cuộc chiến với đốm trắng

Bệnh đốm trắng luôn là một rủi ro thường trực, đặc biệt là trong mùa mưa. Cuộc chiến với WSSV không phải là cuộc chiến của thuốc men, mà là cuộc chiến của kỷ luật và sự chuẩn bị. Bằng cách tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình an toàn sinh học và tập trung vào việc nâng cao sức đề kháng cho đàn tôm, người nông dân hoàn toàn có thể chủ động giảm thiểu nguy cơ bùng phát dịch bệnh. Phòng bệnh hơn chữa bệnh – câu nói này đặc biệt đúng trong trường hợp của bệnh đốm trắng.