Nhóm cá da trơn sống tầng đáy
Cá trê, lươn và chạch đồng là những món ăn dân dã khoái khẩu nhưng lại tiềm ẩn rủi ro an toàn thực phẩm lớn nhất. Do tập tính sống chui rúc trong lớp bùn đen và ăn xác động vật phân hủy, chúng rất dễ nhiễm sán lá gan nhỏ và giun đầu gai.
Khi sơ chế, nếu người nội trợ thấy trong bụng cá có nhiều hạt trắng nhỏ như hạt gạo hoặc gan cá sưng to, lốm đốm bất thường, đó chính là dấu hiệu của ấu trùng ký sinh trùng. Các phương pháp chế biến như nướng sơ hoặc làm gỏi tái chanh hoàn toàn không đủ nhiệt độ để tiêu diệt các mầm bệnh nằm sâu trong thớ thịt này.

Cá rô phi sống ở môi trường bẩn
Cá rô phi có sức sống mãnh liệt, có thể tồn tại ở những kênh rạch ô nhiễm nặng, nơi nồng độ chì và thủy ngân vượt mức cho phép. Những con cá rô phi sống ở môi trường bẩn thường có màu đen sẫm toàn thân thay vì màu xám sáng tự nhiên, mang cá chuyển sang màu đỏ thẫm hoặc nâu đen.
Đặc biệt, khi nấu chín, thịt cá nhiễm độc thường bốc mùi tanh nồng rất khó chịu, giống mùi bùn hoặc dầu hỏa, khác hẳn với mùi thơm ngọt của cá nuôi trong môi trường sạch.

Thay đổi thói quen chế biến để loại trừ độc tố
Người nội trợ cần áp dụng các biện pháp xử lý mạnh tay hơn đối với nhóm cá nguy cơ cao này:
- Đầu tiên là khâu làm sạch nhớt. Với cá da trơn như lươn, trê, chạch, lớp nhớt bên ngoài không chỉ gây tanh mà còn là nơi bám dính của rất nhiều vi khuẩn từ bùn đất. Đừng chỉ rửa nước lã, hãy dùng tro bếp, nước vôi trong hoặc dội nước sôi để tuốt sạch hoàn toàn lớp nhớt này trước khi mổ bụng.
- Tiếp đến là việc loại bỏ các kho chứa độc. Hầu hết kim loại nặng và chất ô nhiễm không nằm trong thịt nạc mà tích tụ nhiều nhất ở lớp mỡ dưới da, gan và mỡ bụng. Do đó, với cá rô phi hay cá trê lớn, hãy mạnh dạn lọc bỏ da và phần mỡ bụng béo ngậy. Đừng tiếc phần đầu cá hay nội tạng, vì đây là những bộ phận rủi ro nhất.
- Về cách nấu, hãy ưu tiên các phương pháp gia nhiệt sâu và lâu như kho tộ, om chuối đậu hay nấu canh chua. Hạn chế tối đa các món nướng nguyên con hoặc chiên xù nhanh, vì nhiệt độ có thể chưa kịp diệt chết các nang sán nằm sâu sát xương sống. Cuối cùng, một nguyên tắc an toàn quan trọng là sự luân phiên: đừng ăn mãi một loại cá yêu thích. Việc thay đổi thực đơn liên tục giữa cá đồng, cá biển và các loại thực phẩm khác là cách tốt nhất để cơ thể có thời gian đào thải độc tố, tránh bị tích tụ quá mức.